825 – Đôi điều về chuyện đăng ký giữ quốc tịch VN

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn cảm ơn tấm lòng của bà con Việt kiều tại Đức trong công cuộc xây dựng quê hương. Ảnh: Tạp chí Quê hương.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn cảm ơn tấm lòng của bà con Việt kiều tại Đức trong công cuộc xây dựng quê hương. Ảnh: Tạp chí Quê hương.

Hai tuần nay thấy ồn ào chuyện hàng triệu kiều bào sẽ mất quốc tịch nếu không đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam trước thời hạn 1/7/2014 tới.

Trên “Phây” của anh bạn hàng xóm, tôi chú ý đến 2 cái còm của cùng một người, như sau:

- Một kiểu làm tiền hiện đại. Taị sao lại mất quốc tịch? Quốc Tịch cũng phải gia hạn như Hạn Sử dụng của Đồ ăn phải không? Nếu không gia hạn, sợ Quốc Tịch bị Thiu, Ôi, thối rữa phải không nhỉ ?

- Lại thiếu tiền đây, bây giờ cố tìm ra cách kiếm chác, còn chiêu nào đưa ra nốt để bà con sợ 1 thể, bỏ hết về VN, gây loạn rồi lúc đó mới lại sửa sai. Khổ quá, các vị cứ thấy tinh thần bất ổn, đêm qua nhậu về, khó ngủ, hôm sau lại ra 1 luật mới cho dân đen vỡ mật, tài thật…

Nếu không tỉnh táo suy xét, người ta rất dễ cho đó là ý kiến của một tay bất mãn chế độ. Nhưng người phát ra ý kiến trên hoàn toàn không thuộc thành phần ấy. Trái lại, anh còn tự hào cho đến giờ, sau mấy chục năm sống ở nước ngoài có công ăn việc làm ổn định mà anh ta vẫn còn giữ nguyên quốc tịch Việt Nam.

Trên tờ Người Lao động (2/4) cho biết, Đăng ký giữ quốc tịch rất đơn giản, kiều bào chỉ cần nộp tờ khai, giấy tờ tùy thân và giấy tờ chứng minh quốc tịch Việt Nam là được cấp giấy xác nhận đã đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam. Trường hợp không có giấy tờ chứng minh quốc tịch Việt Nam, vẫn được cấp giấy xác nhận này nhưng cần khai lý lịch làm cơ sở cho các cơ quan chức năng trong nước xác minh quốc tịch và ghi vào sổ đăng ký.

Trên thực tế, anh bạn tôi ở Đức, do chót mua một căn nhà ở khu chung cư tại Hà Nội để lấy chỗ đi về của gia đình, nên anh rất sốt sắng trong việc đăng ký giữ quốc tịch. Anh đã năm lần bảy lượt liên hệ với cơ quan đại diện ngoại giao của VN tại Đức. Từ hồi 2009 – 2010, đều được trả lời phải chờ thông tư hướng dẫn của Bộ Tư pháp ở trong nước. Đầu năm nay, anh lại liên lạc với Tổng Lãnh sự quán VN tại Frankfurt/Mainz. Được hướng dẫn chỉ cần điền vào một tờ khai theo mẫu (có sẵn trên mạng) + bản sao sổ hộ chiếu hay chứng minh thư của Đức + giấy khai sinh hoặc CMT cũ do VN cấp (để chứng minh có gốc quốc tịch VN) + 30 € tiền lệ phí + 2 phong bì có ghi rõ địa chỉ và dán sẵn tem đảm bảo để trả lại kết qủa. Tất cả gửi thư bảo đảm về LSQ, sau 1 tuần sẽ xong.

Thư gửi đi, gần 2 tuần sau anh nhận được mấy dòng yêu cầu của LSQ (không ai ký tên), xin trích: Tổng Lãnh sự quán Frakfurt đã nhận được hồ sơ xin Đăng ký giữ Quốc tịch của bà (anh ta được chuyển giới giống bác Huệ Chi ở HN dạo nào, he he – GCM). Tuy nhiên, theo quy định, việc đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam chỉ áp dụng cho những người mang quốc tịch Đức mà không bị buộc phải từ bỏ quốc tịch Việt Nam. Đề nghị Bà bổ sung giấy tờ chứng minh chưa bị mất Quốc tịch Việt Nam (ví dụ: Aufenthalbescheinigung trong đó ghi Quốc tịch: Đức và Việt Nam).

Nhận được hồi âm, ngoài chuyện không vui vì bị đổi giới tính. anh ta than phiền với tôi, cả nhà anh ta 5 người, thì 4 người muốn nhận quốc tịch Đức đều bị buộc phải có giấy xác nhận đã từ bỏ Quốc tịch Việt Nam. Riêng anh, từ hơn chục năm trước tụi Đức không bắt nên anh đương nhiên vẫn còn. Luật về Quốc tịch của Đức cũng không chấp nhận song tịch ngoài một số trường hợp cá biệt. Anh bạn tôi cũng may mắn nằm trong số đó. Đã 2 lần xin Visa và Giấy miễn Thị thực ở ĐSQ VN ở Berlin, đã phải trình tất cả các giấy tờ (như giấy khai sinh bản gốc), vậy mà thay vì giở hồ sơ lưu ở ĐSQ ra, cơ quan đại diện ngoại giao của VN lại bắt đương sự phải tự chứng minh qua cái gọi là Aufenthalbescheinigung trong đó ghi Quốc tịch: Đức và Việt Nam là cớ làm sao?

Tôi khuyên anh ta, thôi ông ạ, qua sông thì phải lụy đò, các ông bà nhân viên lãnh sự họ xoay sở để ngồi được vào các ghế đó cũng vất vả tốn kém lắm. Nay họ còn bận bươn chải để gỡ lại vốn và kiếm chút màu mè trước khi hết nhiệm kỳ, họ đâu có thời gian lục hồ sơ lưu (ở Sứ) để xem ông đã mất quốc tịch hay chưa, cho dù ông mới sang Đức định cư chưa lâu. Nghe lời tôi, anh ta lên Gemeide (như UBND Xã bên mình) và xin cái tờ Aufenthalbescheinigung trong đó ghi Quốc tịch: Đức và Việt Nam đó. Nhưng viên phụ trách về thủ tục hành chính nói, hiện ở Đức không có loại giấy thông hành (Aufenthalbescheinigung) kỳ quặc như thế. Khiến anh buồn thiu, về nhà anh cố tìm trong đống giấy tờ ngồn ngộn xem có thứ giấy tờ nào của Đức cấp mà ghi Quốc tịch: Đức và Việt Nam hay không?

Tưởng như gần tuyệt vọng rồi thì anh tìm thấy một tờ giấy của Der Generalbundesanwalt beim Bundesgerichtshof in Bonn (Cục Lưu trữ Hồ sơ của Toà án Liên bang trụ sở ở Bonn) cũ mèm ghi tên và địa chỉ nhà ở của anh ta. Cùng dòng chữ: Staatsangehörigkeit: deutsch, vietnamesisch (Quốc tịch: Đức/ Việt Nam) bên trên dòng chữ: Keine Eintragung (chưa có tiền án tiền sự). Anh liền chụp ra và gửi thẳng tới LSQ. Khoảng 2 tuần sau, nhận được kết qủa. Đó là một tờ giấy xác nhận (giấy đánh máy khổ A4), có chữ ký (đóng dấu) của viên Tổng Lãnh sự: Đã đăng ký giữ Quốc tịch Việt Nam. Anh mừng lắm, khoe với mọi người, anh sẽ dùng giấy này để xin sổ hộ chiếu Việt Nam để sau này có thể về đầu tư và làm ăn như mọi người Việt Nam khác. Nay thấy trên Tiền Phong Chủ nhật số ra ngày 30/3 đưa tin: Giấy xác nhận đăng ký quốc tịch Việt Nam không có giá trị chứng minh quốc tịch Việt Nam, cũng không phải là cơ sở để cấp phát các giấy tờ khác như hộ chiếu, giấy thông hành, giấy miễn thị thực, chỉ có giá trị “giữ chỗ” để người Việt Nam định cư ở nước ngoài không mất quốc tịch Việt Nam sau ngày 1/7/2014. Làm anh thực sự thất vọng!

Anh bảo tôi, theo niêm yết tờ giấy này chỉ 10 $ USD (Biểu mức treo ở đây), nay họ yêu cầu nộp lệ phí cao gấp 4 lần mà chả có biên lai ký nhận gì cả. Ba bốn chục bạc mà được việc thì chả tiếc, những đợt quyên góp cho thiên tai và bà con khốn khó bên nhà anh có tiếc gì đâu. Nhưng lừa nhau một cách trắng trợn như thế thì thật qúa thể.

Ông Thứ trưởng ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn chắc là người được Bộ Ngoại giao phân công trong lĩnh vực này. Ngoài việc ông quảng bá việc sẽ tổ chức cho cả một số Kiều bào thuộc “thành phần cực đoan” ra Trường Sa để cùng làm lễ cầu siêu cho liệt sỹ QĐNDVN, binh sỹ VNCH…, ông còn đang đề nghị với chính phủ và quốc hội sửa luật để việc quy định đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam nên mở không nên đóng đối với Việt kiều.

“Chúng tôi sẽ kiến nghị không nên đặt thời hạn nhất định, mà nên để mở, ai muốn đăng ký thì đăng ký, muốn giữ đến bao giờ thì giữ, không nên quy định thời gian. Điều này cũng phù hợp nguyện vọng của bà con kiều bào”. Đó là lời ông Sơn nói trên TPO chiều hôm qua (5/4).

Ông Sơn còn cho rằng, một số người chưa đăng ký do ngại ảnh hưởng đến việc làm, giấy tờ cư trú, do sự tuyên truyên chống phá của một bộ phận người Việt cực đoan.

Với cáo buộc chuyện đăng ký giữ Quốc tịch Việt nam do “một bộ phận người Việt cực đoan” tuyên truyền chống phá, xin kể lại câu chuyện mà tôi “mục sở thị” để mọi người rộng đường suy xét cho thật công tâm!

Gocomay

__

* PS: Xem thêm:

564 – Đại sứ quán VN ở nước ngoài hành dân đâu có gì là lạ?

________________

824 – Tây Nguyên trước mùa mưa lũ

Thác Đray H'linh (nay đã bị nhà máy thuỷ điện làm đổi dòng)

Thác Đray H’linh (nay đã bị nhà máy thuỷ điện làm đổi dòng)

Lời đầu:

-       Những ngày này cách đây đúng 30 năm, tôi dẫn đầu một nhóm làm phim 4 người lên Tây Nguyên khởi quay bộ phim “Thủy điện nhỏ“. Thời đó “trai 30 tuổi đang xoan“, chúng tôi đều hăng hái lắm. Đây là đề tài do tôi đề xuất với Hãng phim TL&KH và được chấp thuận. Trước đó một năm, khi đi quay bộ phim “Năng lượng gió“ cho Đạo diễn Nguyễn Thiệu, tôi được Bộ Điện lực (nay là Bộ Công Thương) giới thiệu đề tài này. Trộm nghĩ, mình không làm, cũng có người khác. Thử liều một phen xem sao. Đó chính là bộ phim đầu tay của tôi trên cương vị đạo diễn.

-       Mặc dù vậy, tự trong thâm tâm, tôi thấy mình cũng có một phần trách nhiệm (dù nhỏ thôi) trong việc tuyên truyền cổ vũ cho việc phát triển thủy điện nhỏ và vừa ở Việt Nam cách đây 30 năm. Nay mới thấy, khi mà các nhóm lợi ích đã câu kết với nhau làm thủy điện theo kiểu chụp giựt bất chấp những hiểm hoạ to lớn về môi trường. Đã không tính đúng tính đủ các giữ kiện tối quan trọng như các thông số thủy văn đầu vào khi thiết kế để tiết kiệm các chi phí cốt sao mau chóng sinh lợi, chóng hoàn vốn đầu tư cho doanh nghiệp và cá nhân góp vốn. Từ đó dẫn đến việc xả lũ sai qui trình khiến người dân ở hạ lưu lĩnh đủ. Việc phá rừng vô tội vạ để làm làm thủy điện mà không có phương án trồng bù rừng. Là nguyên nhân gây ra các trận lũ quét, sạt lở đất gây hậu quả nghiêm trọng. Khiến cả xã hội phải giật mình về an toàn thủy điện. Tình trạng tiêu cực trong phê duyệt bừa bãi cùng với việc thi công ẩu, chất lượng công trình không đảm bảo đã khiến thủy điện đang trở thành nỗi kinh hoàng của người dân Miền Trung và Tây Nguyên trước mỗi mùa mưa lũ…

-       Trong một entry cách đây hơn 4 năm, như một người trong cuộc, tôi đã nêu câu hỏi: Thuỷ điện ở ta có biết ăn thịt người? (*)

Nay xin post lại một trích đoạn trong “Những chặng đường gió bụi“ (dạng nhật ký cá nhân) của tôi thay cho nhời tạ lỗi muộn mằn này!

*

*           *

Đường lên Tây Nguyên

Đường lên Tây Nguyên

Chiếc xe U-át của Công ty Đìện lực Miền Trung chở 4 thằng tuổi Ngọ chúng tôi đang chầm chậm leo trên quốc lộ 19, nhằm hướng Pleiku băng tới.

Đèo An Khê đây! Anh lái xe giới thiệu với mọi người.

Cảnh núi non trùng điệp vây quanh từ bốn phía. Những đoạn đèo ngoằn ngoèo cứ nối tiếp nhau mà tôi chỉ nhớ được con đèo An Khê nổi tiếng này trên sách vở – một địa danh đã ghi vào lịch sử.

Lên đến đỉnh đèo nhìn xuống, cả một khung cảnh hùng vĩ và mang đầy sự huyền bí của núi rừng. Con đường đã qua giờ nhìn lại trông giống một con rắn đang uốn mình. Bên dưới, vài chiếc xe Reo chuyên dụng cũ của Mỹ, trông dữ tợn như loài bọ cạp khổng lồ đang “trườn” về xuôi, mà từ đây nhìn nó như những chú kiến càng nhỏ xíu.

Tây Sơn Thượng đạo thuộc vùng rừng núi An Khê, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai. Quần thể Tây Sơn Thượng đạo gồm 6 di tích liên quan đến cuộc khởi nghĩa của người Anh hùng áo vải Quang Trung – Nguyễn Huệ. Cuộc khởi nghĩa nông dân vĩ đại do anh em họ Nguyễn lãnh đạo bùng nổ năm 1771. Vùng núi rừng An Khê của Gia Lai trở thành căn cứ đầu tiên của cuộc khởi nghĩa. Chính từ căn cứ Tây Sơn Thượng đạo ở An Khê, đại quân của cuộc khởi nghĩa đã tràn xuống đồng bằng. Anh em nhà Tây Sơn đã lập được mối quan hệ gắn bó giữa người Kinh và người Thượng, tập hợp được các dân tộc Bắc Tây Nguyên ở vùng Tây Sơn Thượng đạo như người Ba Na, Gia Rai tham gia cuộc khởi nghiã.

Để có được chuyến đi lịch sử này, tôi đã phải cố gắng rất nhiều. Năm ngoái, tôi phải quay cho xếp Lê Quốc một phim, quay cho xếp phó Lương Đức một phim, cho người đẹp Lệ Mỹ (của xếp phó) một phim và cho cựu xếp Nguyễn Thiệu 2 phim (đó là những tiếng nói sinh sát trong chi bộ). Tất cả nếu không có sự gật đầu của các nhân vật quan trọng ấy thì khó mà có được chuyến làm phim đầu tay (với chức danh đạo diễn) thế này.

Đang mải mê với những dòng suy nghĩ mung lung chen lẫn, đan xen nhau như vậy thì xe đã tiến sâu vào địa phận Gia Lai. Địa bàn dạo đó an ninh, có nhiều vấn đề còn đang nổi cộm. Anh lái xe nói, hay là ông đạo diễn nên thay cái áo khác thì tốt hơn. Nhìn ông to con thế này, lại áo bay Liên xô, đi xe U át, Fullro, nó nhầm ông với cánh chuyên gia Nga lên Tây Nguyên tìm quặng mà để ý thì cũng chẳng hay ho gì!

Lại văn Sinh ngồi băng ghế sau cũng tán thưởng, phải đấy ông đạo diễn ạ! Năm ngoái, đi quay săn voi cùng Phạm Bình qua đoạn này, tôi còn được nghe tụi Fullro còn cướp cả một chiếc xe chở khách loại nhỏ kia. Trên xe, có cả ông mặc áo bộ đội, cũng là mục tiêu tấn công của chúng đó, cẩn thận vẫn hơn! Lần đầu lên Tây Nguyên, nên cảm giác về một vùng đất đầy huyền thoại, khiến tôi háo hức vô cùng. Nghe lời mọi người khuyên, tôi cởi bỏ chiếc áo bay và thay vào bằng chiếc áo kẻ sọc đen, mắt vẫn không rời đoạn đèo quanh co dốc dựng ngược đầy bí hiểm.

Qua suối - (tháng 4.1984: Sơn - Kỹ sư điện lực và Gocomay)

Qua suối – (tháng 4.1984: Sơn – Kỹ sư điện lực và Gocomay)

Càng lên cao, cảm giác về núi rừng trùng điệp tự nhiên như bị mất dần. Xa xa, những vạt luá xanh trải rộng, nom chả kém gì những cánh đồng thẳng cánh cò bay ở miền xuôi. Đã làm tôi thực sự bất ngờ. Ở độ cao như thế này, Tây Nguyên lại như một bình nguyên bao la bát ngát. Ruộng nương đâu có nhỏ vụn như ở vùng núi rừng Tây Bắc mà tôi đã nhiều lần tới đó. Đúng cái tên Cao nguyên có lẽ là như vậy! Những mái nhà rông của người Ba Na, Xơ Đăng, Giẻ-Triêng cao vút như lưỡi rìu chém ngược lên bầu trời xanh; những ngôi nhà mồ của dân tộc Gia Rai ở rải rắc khắp các buôn làng. Không khí trên cao nguyên dịu mát thay dần cái nóng cháy người ở miền biển. Bầu trời bước sang tháng tư, đầu mùa mưa nên xa xa đã bắt đầu xuất hiện những đám mây sam sám. Nhưng mùa khô vẫn lưu dấu ấn trên những vạt hoa cúc qùi vàng rực. Dọc bên con suối nhỏ ven đường có nhiều rẫy bắp, cà phê của đồng bào dân tộc. Thấp thoáng trước mặt, dãy Trường Sơn hùng vĩ dần hiện ra. Chúng tôi đã đến Tây Nguyên.

Khác với cảm giác vào Đà Lạt, thị xã Pleiku hiện lên từ rất xa. Nếu không có loáng thoáng những chú voi kéo gỗ ẩn hiện trên những con đường đất đỏ gần đó. Thì ta như có cảm tưởng như lạc vào một thành phố nào đó ở vùng trung Âu, chứ khó mà nhận ra đó lại là trung tâm của một tỉnh trên Cao Nguyên của xứ mình.

Theo truyền thuyết, thuở xa xưa ở vùng đất này không có tên gọi. Nhân ngày hội ở một bộ tộc Djarai, đồng bào tụ họp nhau lại ở nhà rông để ông Phaphai Tobal làm lễ. Trong lúc mọi người đang nhảy múa, ca hát theo tiếng cồng chiêng hay trống Paranưng, say sưa bên các ché rượu thơm ngon thì một cuộc xô xát giữa hai người con trai của vị tộc trưởng diễn ra ác liệt. Họ tranh giành quyền lực để kế vị người cha già yếu. Để phân giải, hai người con trai phải dùng sức mạnh bứt đứt đuôi trâu. Kết quả, người con trưởng thắng. Từ đó, người ta đặt tên cho địa danh này là Pleiku!

pleikuphonuiĐêm ở nhà khách chi nhánh điện lực, chúng tôi được đãi món cá quả rán giòn thơm phức. Lại một bất ngờ lớn nữa đến với tôi. Chỉ những khoanh cá to cạng vàng xuộm trên điã, anh phụ trách nhà nghỉ nói:

- Cá quả ở biển hồ đó! Nếu các đồng chí có nhiều thì giờ, tôi sẽ bố trí mời mọi người đi thăm. Lên Pleiku đây mà không ra hóng mát ở biển hồ thì cũng uổng.

Buổi tối tôi ghé thăm bố mẹ cô Lài, giáo viên, người hàng xóm với gia đình tôi cùng trong khu tập thể ở Hà Nội. Bố chị là đại tá, giám đốc công an tỉnh. Tôi mang quà của chị và cũng là để dò la xem tình hình an ninh ở cao nguyên dạo này ra sao? Không gặp được vị đại tá. Nhưng qua lời bà vợ thì tôi cũng tạm yên tâm. Vì sang năm nay an ninh trong toàn vùng đã khá lên rất nhiều. Muối, vải vóc và nhu yếu phẩm được nhà nước cung cấp đầy đủ hơn, người theo Fullro bỏ rừng về buôn làng cũ làm ăn. Nhìn chuồng lợn sau nhà, muời mấy chú ỉn mũm mĩm, bà giám đốc công an nói với tôi, nhờ bắp ở đây rẻ nên chăn nuôi ở trong này là rất phát tài. Một năm cô xuất hai lứa heo thịt cho công ty thực phẩm thị xã, tiền lãi còn bằng mấy lương của chú ấy chứ. Được cái khí hậu trong này dù ban ngày có nắng nóng tới đâu, ban đêm vẫn cứ phải đắp chăn, chăn bông quanh năm. Cháu ra bảo Lài, dịp hè cứ vào đây mà nghỉ. Đà lạt, Sa pa chắc gì đã hơn ở đây.

Ngày hôm sau chúng tôi được đưa tới những ngọn thác dự kiến sẽ triển khai những dự án thuỷ điện nhỏ, nội dung chính mà kịch bản phim của chúng tôi đề cập. Lang thang trên các nẻo đường đất đỏ trên cao nguyên Măng Đen, băng qua những rừng thông bạt ngàn, và những dòng sông đã đi vào huyền thoại như Dah, Bla, Pô Kô… Giữa núi rừng hoang sơ và hùng vĩ là những buôn làng của đồng bào các dân tộc: Ba Na, Brâm, Gia Rai, Xê Đăng, Rơ Măm… Nơi đây vẫn còn giữ nguyên vẹn những phong tục của ngàn xưa, như lễ đâm trâu, lễ ăn cơm mới, lễ tế thần linh, lễ bỏ mả. Họ là những cư dân nông nghiệp trồng lúa rẫy, mỗi năm làm một vụ, phụ thuộc vào nguồn nước trời. Nhà rông là nơi sinh hoạt chung và cũng là nơi diễn ra lễ hội của làng. Làng nào càng đông dân cư, nhiều thanh niên và giàu có thì nhà rông càng to, càng cao. Đi sâu vào bản làng, trẻ con bồng bế nhau kéo ra tròn xoe mắt nhìn những người đồng bằng, như lần đầu tiên chúng được nhìn thấy. Đứa nào nước da cũng sạm nắng, nhưng gương mặt thể hiện nét hồn nhiên của trẻ thơ vùng núi. Chúng tôi gặp rất nhiều già làng với sắc da tím mốc như màu các vỉa quặng bôxít nằm rải rác khắp vùng cao nguyên. Tò mò có đôi lần tôi còn rờ tay vào làn da bụng của vài cụ. Trao ôi, dầy chả kém gì da voi. Tôi xuýt xoa nói với Sinh, có lẽ vòi muỗi có cứng tới đâu cũng khó mà xuyên thủng được lớp “da voi“ này. Chả thế mà đêm ngủ các cụ có cần mùng màn gì đâu. Mỗi chiếc khố đơn sơ vĩnh cửu thế thôi. Nhưng nhiều cụ sống thọ tới hơn trăm tuổi. Chỉ lúc nán lại nghỉ chân trên đường, mới có dịp la cà như thế chứ thời gian nào có phép chúng tôi đi sâu vào các đề xa hơn công việc chính của mình.

Tượng nhà mồ Tây Nguyên.

Tượng nhà mồ Tây Nguyên.

Không chỉ ở Gia Lai, đến đâu ở Tây Nguyên, chúng tôi cũng bắt gặp những cầu thang đôi bắc lên nhà sàn với những đục đẽo độc đáo. Đặc biệt ở khu các nhà mồ có rất nhiều bức tượng gỗ phản ánh công việc hàng ngày và sinh hoạt của người dân. Người đánh trống, người giã gạo, người trồng lúa, người đi săn, người khóc… nhưng nhiều nhất là nói sự sinh thành, sự ra đời và tái sinh mãi mãi của con người: Tượng những thanh nữ ngực trần phồn thực, người đàn bà chửa, mẹ bồng con, cả những tráng niên lực lưỡng với những khẩu “đại pháo” chỉa ra đầy uy lực. Những tác phẩm ngẫu hứng của những cư dân bản địa chỉ với những nhát rìu thô sơ, phóng khoáng xuất thần… sáng tạo bóc ra từ những thân gỗ đơn sơ mà đầy biểu cảm.

Từ tỉnh lỵ Pleiku theo quốc lộ 14 đi về thị xã Kon Tum, khi đến km 7 thì rẽ về tay phải, theo con đường mòn dẫn đến hồ.

Biển Hồ là tên do người Kinh đặt, còn tên thật của nó là Tơ Nueng, là một miệng núi lửa khổng lồ nằm ở phía bắc thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai quanh năm ăm ắp nước và luôn ngăn ngắt xanh. Như một chiếc gương trên chót vót cao dâng, cho mây trời soi bóng. Xung quanh Tơ Nueng ẩn chứa nhiều huyền thoại khiến Biển Hồ lại càng kỳ ảo trong ký ức của cả dân bản địa và khách vãng lai.

Một cái “ao” khổng lồ giữa lưng trời, đứng ở dưới đồng bằng cách chân núi không xa nhìn lên chỉ thấy mây phủ kín mà hiện hữu một cái “biển” nước như thế thì cũng quá ấn tượng rồi. Đó thực chất chính là miệng một núi lửa nhưng khác là âm sâu xuống lòng đất. Đối diện với Biển Hồ theo trục Bắc Nam khoảng ngót chục cây số là đỉnh Hàm Rồng, cũng là một miệng núi lửa khổng lồ khác. Hàm Rồng là dương, dương từ khí núi, hiên ngang như tấm bình phong chắn gió. (Xung quanh thành phố Pleiku là hàng trăm miệng núi lửa lớn nhỏ, nhưng lớn nhất vẫn là Biển Hồ và Hàm Rồng). Rất đối xứng, một bên nhô lên, bên thụt xuống, khiến có người liên tưởng so sánh nó như Yoni và Linga. Diện tích của Hàm Rồng và Biển Hồ cũng tương ứng nhau, hình dáng cũng trùng khớp nhau. Hồi cuối 1980, khi mang máy quay phim theo đoàn không ảnh quốc tế trên máy bay AN-30, suốt 6 tiếng liền tôi đã thấy như thế. Hình dung, nếu bê Hàm Rồng thả xuống Biển Hồ thì sẽ khít khịt, vừa in. Tạo hoá công mới vĩ đại làm sao?

Biển hồ Tơ Nưng

Biển hồ Tơ Nưng

Nước hồ quanh năm đầy ắp, xanh trong có thể nhìn rõ từng đàn cá bơi lội dưới nước. Hồ có độ sâu từ 20 đến 40m. Ðây là vựa cá, hàng năm cung cấp cho Pleiku hàng trăm tấn cá. Đây còn là nguồn cung cấp nước sinh hoạt, nước cho cây trồng và vật nuôi cho một vùng rộng lớn. Phong cảnh xung quanh hồ thật ngoạn mục, từ những cây cối và các loài hoa khoe sắc ven hồ. Xa hơn là những cánh rừng bạt ngàn, những ngọn đồi uốn lượn trập trùng. Những chiếc thuyền độc mộc lướt trên mặt nước. Nghe anh phụ trách nhà nghỉ nói, trữ lượng nước của Biển Hồ vào khoảng 25 đến 30 triệu m³, xê dịch giữa mùa khô và mùa mưa chứ nó không “nguyên si, không đổi” như lời đồn. Nhưng nguyên việc có một cái hồ nước vĩ đại đến ba chục triệu mét khối lơ lửng trên tầng trời như thế đã là kỳ diệu lắm rồi…

Ở phía bắc Tây Nguyên còn có dãy núi đá hoa cương với đỉnh Ngọc Linh cao hơn 2.500 m, được coi là “mái nhà của Tây Nguyên”; đỉnh Ngọc Phan hơn 2.000 m, nơi bắt nguồn của những dòng sông chảy về miền Trung, như sông Tranh, sông Thu Bồn, sông Trà Khúc, sông Ba. Những khu rừng nguyên sinh và đặc dụng, như Chưmon Ray, Đác Uy, Sa Thầy. Nhưng tiếc thay đại công trình đường Hồ Chí Minh đang triển khai, còn quá bề bộn, nên chúng tôi không thể bay qua mà tới đó được.

Những dòng sông ở bắc Tây Nguyên đều khởi nguồn từ những đỉnh núi cao đầy truyền thuyết: Ngọc Linh, Kon Ka King, Chưmonay… Chảy qua mỗi địa bàn dòng Ðăc Pla, Sê San hay Kroong Pôkô lại mang một tên gọi khác nhau: đơn giản vì nó xuyên qua nhiều vùng văn hoá, lúc là buôn làng của những người Bana, lúc là buôn làng của nhóm sắc dân Rơ Ngao, Gia Rai, Xơ Ðăng, Rơlăng, Rơmăm, Brâu…

Bến nước của người Rơ Ngao khác với bến nước của người Brâu, điệu chiêng người Gia Rai khác điệu chiêng người Xơ Ðăng, thẩm mỹ hoa văn trên gùi nơi vai các sơn nữ Rơlăng cũng không giống với hoa văn nơi gùi các thiếu nữ Ba Na, hương vị ché rượu cần người Rơmăm cũng khác hương rượu cần của người Xơ Ðăng. Muốn thấu tỏ các lớp lang tầng văn hóa ấy, có khi cả đời cũng chắc gì hiểu nổi, huống chi cưỡi ngựa xem hoa như chúng tôi. Dọc đường xe chạy, bắt gặp dòng Ðăc Pla với Kroong Pôkô thoắt ẩn hiện với những cù lao bãi đá ấn tượng. Thi thoảng hai bên bờ có những cảnh đánh cá theo kiểu cổ xưa trên những con thuyền độc mộc hiện ra ven những dải rừng cà chít đương nẩy lộc đâm chồi.

Trước khi xuôi xuống nam Tây Nguyên, chúng tôi tới quay phim thác Yaly. Cách thành phố Pleiku khoảng 40km về hướng tây bắc, thẳng quốc lộ 14 hướng Kontum, đi khoảng 15 km đến ngã ba Yaly, quẹo trái, đi thêm 23 km là tới thác Yaly nằm trên sông Sê San thuộc địa bàn xã Ialy, huyện Chưpăh, tỉnh Gia Lai. Đúng ra Yaly toạ ngay đường ranh giới Gia Lai – Kon Tum. Nơi đây đang rục rịch khâu chuẩn bị cho dự án lớn xây nhà máy thủy điện có sản lượng lớn thứ hai và là công trình thủy điện ngầm lớn nhất Việt Nam với công suất lắp đặt 720 Mw và sản lượng điện trung bình 3,7 tỷ kwh/năm. Song trước mặt chúng tôi lúc đó vẫn là một Yaly vô cùng hoang vu. Đoạn lòng sông Sê San sông lởm chởm đá này có độ chênh khá lớn, tạo thành ngọn thác Yaly hùng vĩ. Dòng sông phía thượng lưu hẹp, dồn nước chụm đổ xuống hạ lưu, tạo nên cột nước cao tới 40 thước, nom như chiếc vòi voi khổng lồ. Bọt tung trắng xóa như thảm mưa mù bao phủ cả một vùng hạ lưu. Âm thanh réo ầm ầm, man dại như tiếng rú rít của hung thần nghe sởn gai ốc. Ai yếu tim, đảm bảo không thể đứng trên đỉnh thác mà nhìn xuống dòng Sê San ngầu bọt dữ rằn ấy.

Thác Yaly (nay đã không còn hiện hữu)

Thác Yaly (nay đã không còn hiện hữu)

Chiếc Camera Konvát đen đang lia dọc bỗng khựng lại. Nút bấm máy bằng thép mạ sáng loáng nhỏ như chiếc cúc áo bị rời ra, nảy tưng tưng xuống tảng đá tai mèo dưới chân rồi rơi xuống vách đá sát chân thác. Tiếc chiếc cò máy, như một phản xạ tự nhiên, tôi dúi nhanh chiếc máy cho Sinh và Khang phía sau, lao xuống định lượm lại mà không hề nghĩ đến nguy hiểm là gì. Sinh, Khang và Sơn hoảng quá cản không kịp liền hét toáng lên. Tôi có nghe thấy gì đâu mà hét. Tiếng nước dội ầm ầm thế này. Sau cú sốc như giỡn mặt với tử thần qua đi, tôi mới thấy sợ. Tôi có thể sẽ rơi xuống tảng đá lởm chởm bên dưới, có thể tan xác bởi cột nước khổng lồ điên cuồng. Nhưng ở thời khắc đó tôi nào có nhận ra điều gì. Nẩy vài cái như trêu ngươi, chiếc cò thép đã rơi kẹt vào khe tảng đá mấy chục mét bên dưới. Từng đợt sóng nước lớn oàm oạp đập mạnh xung quanh. Mọi người kéo tôi lên, Khang liền lấy dao zíp gọt tạm cho tôi chiếc cò mới bằng một mẩu cành cây bẻ bên bờ suối. Nhờ thế, tôi cũng thực hiện nốt được phần công việc còn dang dở. Nhìn từ bờ này sang bờ kia ước lượng khoảng ba trăm thước. Hai bên bờ toàn là những tảng đá đủ cỡ nằm chen chúc lên nhau. Mặt nước cũng lố nhố vô số đá nom như bầy cá sấu khồng lồ. Người dẫn đường cho biết, họ đã từng gặp những con cá sấu lớn từ vùng biển hồ Mê Kông bên Campuchia, ngược dòng lên đây trú ngụ và đã sinh sống lâu năm ở khúc sông dưới chân thác này. Trong đời, hễ ai mà một lần nhìn thấy cột nước lớn như thế, hẳn không bao giờ quên. Với tôi, thác Yaly quả là ngọn thác lớn vào bậc nhất của Tây Nguyên và cả bán đảo Đông Dương. Tiếc thay, hôm nay nó đã bị nhà máy thuỷ điện xoá sổ hoàn toàn.

Rời Yaly hùng vĩ, chúng tôi trở lại quốc lộ 14 và xuôi về Đắclák. Những cánh rừng Khộp dọc hai bên đường đang mơn mởn lá non. Đan xen là những vạt ruộng cà phê đang phơi hoa trắng muốt. Tạo cho cao nguyên trước mùa mưa những hương sắc ngất ngây, quyến rũ. Mùi hương cà phê thơm nồng, làm bướm ong khắp nơi đổ về vờn phấn, hút mật. Chúng kéo thành bầy đàn theo hương hoa xuân bay lượn khắp trời Tây nguyên.

Sau một ngày làm việc cật lực. Ổn định chỗ nghỉ xong, khi màn đêm buông, chúng tôi tản bộ vào trung tâm thành phố Buôn Mê Thuột. Quả là thủ phủ của Tây Nguyên! Khác với Kon Tum, PleiKu, hơn 9 giờ tối, khách thập phương vẫn còn tấp nập. Rất đông cư dân thành phố tập trung tại các công viên sinh hoạt hoặc đi bộ trên lề đường như một hình thức tập thể dục buổi tối.

Theo dòng người hành lễ, chúng tôi bước vào toà giáo đường Thiên chúa giáo khang trang ở khu trung tâm. Con gái Buôn Mê Thuột da trắng bóc, giọng nửa Nam nửa Bắc, nói chuyện nhỏ nhẹ, dễ nghe đang kéo vào bên trong thánh đường. Hôm nay là tối chủ nhật, rất đông tín đồ tham gia. Theo gót anh chuyên viên đứng tuổi của bộ Điện lực, chúng tôi kéo nhau vào xem thánh lễ. Cho tới lúc mọi người cùng qùi xuống nền nhà, 4 thằng tuổi ngọ chúng tôi đứng trơ ra. Bất đắc dĩ phải qùy theo các tín đồ, được bữa ê đầu gối. Cứ nhớ mãi cái đận qùi ấy…

Hôm sau chúng tôi lại tiếp tục tới các ngọn thác nổi tiếng quanh Buôn Mê Thuột. Tây Nguyên không chỉ có cà phê, có “cái nắng”, “cái gió” mà còn ôm trong mình những con thác to lớn, nguyên sơ đầy kỳ bí.

Từ Buôn Mê Thuột ngược đường quốc lộ 14, nhằm hướng Pleiku, chừng mươi cây số thôi, chúng tôi đến Đray H’linh. Tiếng Êđê gọi Đray là thác, còn H’linh là tên một người con gái. Thác tuy không cao như Yaly, nhưng thơ mộng, bề thế, khó có thác nào ở Việt Nam mà sánh kịp. Nếu phải bình chọn một ngọn thác như một cuộc thi hoa hậu thì cô gái H’linh chắc chắn sẽ giành vương miện một cách đương nhiên. Những thước phim tôi quay trong bộ phim đầu tay của tôi này có lẽ sẽ là những hình ảnh tư liệu cuối cùng của đời người con gái hồng nhan. Vì chỉ vài năm nữa thôi con thác này sẽ bị hiến tế, chặn dòng để xây nhà máy thuỷ điện Đray H’linh-I.

Sau Yaly, tôi đã giành nhiều cơ số phim nhất để quay với đủ mọi góc độ về Đray H’linh như sự ngưỡng mộ, nuối tiếc vô bờ của một kẻ si tình trước mỹ nữ quốc sắc thiên hương vì việc nước sắp phải “qúa quan” ra đi mãi mãi.

Thác Đray Sáp

Thác Đray Sáp

Xa hơn chút nữa, cách Buôn Mê Thuật chừng 30 km là Đray Sáp. Ai chưa biết Đray H’linh mà gặp Đray Sáp thì cũng tạm hài lòng vì vắng trăng mà còn sao, chắc cũng được an ủi phần nào. Tiếng Êđê, Đray Sáp là thác Khói. Nước buông từ độ cao khoảng 30 m và rộng chừng trăm mét, tạo thành làn “khói” sương diệu huyền. Những ngọn thác đẹp và gần Buôn Mê Thuột như thế mà biết cách khai thác theo hướng du lịch nghỉ dưỡng, thật tuyệt. Nhưng cái khó bó cái khôn, những nhà làm qui hoạch Bộ Điện lực (Nay là Bộ Công thương) đã đưa vào tầm ngắm nhằm phát triển thủy điện, bất chấp những hệ lụy về môi sinh như thế nào.

Được hợp lưu bởi hai dòng K’rông Na và K’rông Ana bắt nguồn từ vùng lũng núi của nam Trường Sơn, sông Sêrêpôk có chiều dài hơn ba trăm cây số. Gần một nửa chiều dài là chảy trên lãnh thổ Việt Nam. Sêrêpôk không đổ thẳng ra biển Đông như nhiều dòng sông khác mà chảy ngược sang Campuchia, trước khi hợp vào dòng Mekong.

Theo các chuyên gia về địa chất đánh giá, chính dãy núi Trường Sơn Nam là đường phân thủy (chia nước) của những hệ thống sông chảy về đồng bằng duyên hải phía đông rồi đổ về biển Đông. Hệ thống sông đổ về phía tây trở thành phụ lưu của sông Mekong. Sêrêpôk là một trong số ít dòng sông không tuân theo qui luật chảy về biển Đông mà ngược lên phía tây. Đây là dòng sông khá đặc biệt vì cả hai nhánh đều rất hiền hòa, nhưng khi hợp thành Sêrêpôk thì trở nên “hung dữ” với hàng loạt thác ghềnh liên tiếp như Đray H’linh, Gia Long, Đray Sáp, Đray Nur, Trinh Nữ… với dòng nước chảy xiết.

Thác Đray Nur

Thác Đray Nur

Mỗi con thác lớn nhỏ trên dòng Sêrêpôk đều lưu giữ một huyền thoại khác nhau. Nhiều hiện tượng kỳ lạ của thiên nhiên mà tới nay cũng không ai lý giải nổi. Như một con sông mà có hai dòng chảy song song với nhau. Một dòng thì quanh năm đục ngầu, còn dòng kia trong veo. Cư dân sống ở thượng nguồn các dòng sông Tây Nguyên cắt nghĩa sự kỳ bí tự nhiên bằng những huyền tích lãng mạn và bi hùng. Nhằm gửi vào đó khát vọng về tình yêu trai gái, sự gắn kết cộng đồng, sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên, giữa con người với đấng tạo hóa. Tiếc thay, những thông điệp nhân văn ấy không được lớp hậu sinh chúng ta nhìn nhận một cách tỉnh táo. Đó chính là nguyên nhân phá vỡ môi trường sinh thái ở Tây Nguyên nói riêng và trên dải đất hình chữ S, một thời ta đã tự hào “rừng vàng biển bạc“ nói chung!

Người Tây Nguyên cổ xưa cho rằng, thiên nhiên có nguồn gốc như con người, cũng được sinh ra bởi một đấng sinh thành. Với dòng Sêrêpôk, nó cũng có đấng sinh thành. Đó là hai dòng sông: K’rông Na và K’rông Ana. K’rông Na được coi là cha và K’rông Ana là mẹ.

Thuyền độc mộc trên Sêrêpôk

Thuyền độc mộc trên Sêrêpôk

Dòng sông mang dáng vẻ hùng vĩ, được thừa hưởng nét đẹp vẹn nguyên và hoang sơ từ các đấng sinh thành, Sêrêpôk đã trở thành ngọn nguồn của trái tim Tây Nguyên. Trong suốt quá trình về với hạ nguồn, dòng sông đã hoá thân kỳ diệu thành trăm ngọn thác lớn nhỏ trên khắp cao nguyên. Trải qua bao đời nay, người dân Tây Nguyên luôn gắn bó với Sêrêpôk, luôn coi K’rông Na và K’rông Ana là cha mẹ, là linh hồn của đại ngàn.

Những dòng sông khởi nguồn từ cao nguyên nói chung như sinh lộ của đất nuôi sống con người cùng vạn vật trên thế gian này. Triệt nguồn sinh lộ ấy, thảm họa sẽ ập tới nhãn tiền!

Gocomay

__

* PS:

Thủy điện ở ta có biết ăn thịt người?

file:///J:/D_Copy/Blog_Gocomay/001_GCM_yahoo_blog/Yahoo_Dokumenta/articles/2009-11-11-473391.html

__________________

823 – Nữ tiếp viên Vietnam Airlines bị bắt tại Nhật, đáng thương hay đáng trách?

Hình minh hoạ. Ảnh: FB. VNA

Hình minh hoạ. Ảnh: FB. VNA

Xin thưa luôn là vừa đáng thương lại vừa đáng trách.

Đáng thương vì chỉ với 21 món hàng quần áo ăn cắp trị giá khoảng 25,7 triệu đồng từ tháng 9 năm ngoái mà bị bắt giữ, thẩm vấn và bị truyền thông quốc tế rùm beng mấy ngày hôm nay. Đáng trách vì “mang hình ảnh Việt Nam ra thế giới” (quảng bá của Vietnam Airlines trên VTV) như thế là làm xấu hình ảnh của một đất nước mà cha ông ta đã từng tự hào “lành cho sạch rách cho thơm”.

Tối hôm qua (26.03), Truyền hình trung ương của Nhật đã đưa tin, xin trích:

Phía cảnh sát Tokyo cho biết đã tìm ra đầu mối là một phụ nữ Việt Nam 30 tuổi sống ở Nhật đã đặt hàng các tiếp viên. Cũng theo điều tra, tháng 6 năm ngoái Bích Ngọc đã thực hiện trót lọt vận chuyển khoảng 3 triệu Yên Nhật tiền hàng (khoảng 618 triệu đồng VN) và nhận lại tiền công vận chuyển.
Nhưng theo lời khai ban đầu, chị Bích Ngọc phủ nhận mọi cáo buộc và khẳng định không biết số quần áo trên là hàng ăn cắp. 

(hết trích)

Trong bản tin trên còn loan, báo Nhật nghi ngờ có thêm khoảng 20 nhân viên khác của Vietnam Airlines cũng nằm trong “đường dây” vận chuyển hàng ăn cắp này. Nhưng chỉ có 5 người bị thẩm vấn bao gồm 1 phi công và 4 tiếp viên… 

Mặc dù vậy, khi thông tín viên Đài VOA Việt ngữ liên lạc với Phát ngôn nhân hãng Hàng không Vietnam Airlines tối ngày 26/3, ông Trịnh Ngọc Thành, từ chối bình luận và thẳng thừng tuyên bố:

“Tôi không phải người phụ trách….. Tôi không liên quan gì chuyện đó.”

Cũng như các vụ án hối hộ Đại lộ Đông Tây (gọi tắt là vụ Huỳnh Ngọc Sỹ) vào năm 2008. Gần đây thêm chuyện JTC khai báo đã hối lộ 80 triệu Yen (khoảng 800 ngàn USD, tương đương 16 tỷ đồng Việt Nam), để được chọn làm nhà thầu đảm trách vai trò tư vấn thực hiện một dự án phát triển đường sắt ở miền Bắc Việt Nam, trị giá 4,2 tỷ Yen.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và phu nhân tham dự quốc yến của Nhật hoàng Akihito.  Ảnh: AFP

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và phu nhân tham dự quốc yến của Nhật hoàng Akihito. Ảnh: AFP

Nay thêm vụ bắt giữ thẩm vấn nữ tiếp viên của VNA, xem ra những tin thất thiệt trên lại đi ngược lại mối quan hệ nồng ấm “Đối tác chiến lược sâu rộng” mà Việt-Nhật vừa đạt được trong chuyến thăm cấp cao của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang từ 16-19.03.2014 vừa diễn ra.

Nhiều ý kiến bàn luận rôm rả sự kiện này.

Thật tội nghiệp mấy cháu tiếp viên, chỉ buôn bán lặt vặt mà đã bị bắt. Còn những con cá sộp, tham nhũng hàng chục tỷ thì bây giờ chối tội xơi xơi.

... nó làm vậy ko đáng ngượng bằng các em hoa hậu người mẫu bán thân. Chỉ không cảnh giác mang hàng ăn cắp thôi, chứ các em này có ăn cắp đâu.

Bàn về việc này, tôi đã viết trên FB rằng:

Tất cả các loại hàng hóa mang lên máy bay, trừ những thứ vật dụng cá nhân (như đồ dùng sinh hoạt hàng ngày…), còn lại những đồ (hàng hóa) mới đều phải có nguồn gốc rõ ràng. Hành khách hàng không bình thường cũng phải biết những tối thiểu ấy chứ đừng nói là nhân viên HK (tiếp viên, tổ lái). Các em tiếp viên bị bắt tuy không trực tiếp ăn cắp đồ ở siêu thị. Nhưng tiếp tay (như buôn bán, vận chuyển) các đồ ăn cắp cũng vẫn bị khép tội theo luật của nước sở tại (đây là Nhật) như thường. Ở nước Đông Á thân thiện này họ (chính khách) đang rất qúi mến VN (Đối tác chiến lược sâu rộng). Nhưng luật chống tham nhũng (ăn cắp) của nước Nhật là không có vùng cấm với bất kỳ ai (bất luận quan hay dân; chủ hay khách…) nên đất nước người ta mới phát triển và giàu có như hôm nay. 

Về mặt cảm tình thì ai cũng thấy người Nhật nói chung đều có nhiều thân thiện với người Việt (người Hoa không có được như vậy). Nhưng gầy đây hình ảnh VN bị hoen ố nhiều bởi thói ăn cắp vặt ở các siêu thị. Không thể đỗ lỗi cho đói rách qúa (kiểu “đói ăn vụng túng làm càn”) được. …

vali1-1395882329781-crop1395882457610pTrên thực tế từ nhiều năm nay đường dây buôn bán đồ ăn cắp từ Nhật về VN đã được các nhân viên VNA thực hiện một cách tích cực (nên cái giá để chạy vào một chân tiếp viên ở tuyến bay này cũng cao ngất ngưởng). Các siêu thị bị mất cắp nhiều, lực lượng an ninh Nhật đã đưa vào tầm ngắm những người khách tới từ Việt Nam đã lâu, nay chín muồi họ mới cất vó thôi. Chứ trong thâm tâm, chính giới Nhật đâu muốn làm to các chuyện này!
Nếu VNA muốn “cải thiện hình ảnh và chất lượng dịch vụ” một cách thực sự. Phải hành động. Chứ đừng hô khẩu hiệu một cách khơi khơi. Nên “tắm gội” cho sạch sẽ thơm tho chứ đừng thoái thác “Tôi không liên quan gì chuyện đó” như cách trả lời vô cảm của người phát ngôn VNA với truyền thông tối 26.03!

Gocomay trên công trường Cầu Thăng Long năm 1978.

Gocomay trên công trường Cầu Thăng Long năm 1978.

Lại nhớ, hồi 1978 khi đi làm phụ quay phim cho bộ phim truyện “Những người trên mặt sông” (Đạo diễn Xuân Chân), tôi đã chứng kiến cảnh chỉ có một đêm mà công trường đang thi công ở Cầu Thăng Long đã bị mất cắp tới ngót 2000 bóng điện. Nhiều lần ngồi các quán nước ở gần công trường xây dựng các khu lắp ghép ở Kim Liên, Trung Tự, Giảng Võ hay Thành Công tôi cứ thấy các công nhân (thợ nề) xách cạp lồng vào phía trong quán nước xin “rửa nhờ tay” trước khi uống nước. Sau mới biết các cạp lồng đó không chỉ có tác dụng đựng cơm trưa mà còn có tác dụng đựng xi măng lấy trộm được ở công trường bán cho các quán nước để trừ nợ tiền thuốc (quấn) và nước trà chén hàng ngày. Các thợ lát nền, còn có sáng kiến cắm gần chục viên gạch men cỡ nhỏ vào bụng. Thợ sắt còn quấn được vài cân sắt phi 8 vào bắp đùi… bình thản đi qua cổng bảo vệ công trường để bán cho các quán nước. Tôi có hỏi một công nhân ở Công ty xây dựng Khu Nam Hà Nội, anh ta nói không làm như vậy thì không đủ sống, ai cũng thế nên chẳng ai tố cáo ai. Nhân viên bảo vệ cũng xà xẻo vật liệu như công nhân nên biết (ăn cắp) cũng không nỡ bắt, có khi còn nhắc khéo mọi người “ăn vụng thi chùi mép cho kỹ” vào…

Trái lại ở các công trình xây dựng lớn nhỏ ở xứ “giẫy chết”, những vật liệu xây dựng toàn loại đắt tiền để ngổn ngang mà không ai (cả công nhân lẫn dân đi qua) tơ màng làm gì. Vì có lấy cũng không biết tiêu thụ ở đâu. Đó cũng chính là lý do các công trình xây dựng ở xứ người ta thật chắc bền.

Trở lại chuyện tiếp viên Hàng không Quốc gia Việt Nam (VNA) đang bị “Đối tác chiến lược sâu rộng” làm khó dễ thiết nghĩ cũng là chuyện tất yếu mà nước Nhật phải làm. Theo Kyodo, Sở Cảnh sát Tokyo cũng nghi ngờ 20 nhân viên khác của hãng hàng không quốc gia Việt Nam có liên can và yêu cầu 1 cơ phó và 4 tiếp viên khác đến trình diện, những người này hiện không có mặt tại Nhật. Cách đây 5 năm (2009), phi công Đặng Xuân Hợp của Vietnam Airlines bị tòa án ở Nhật phạt 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, với thời gian thử thách là 4 năm. Người này còn bị phạt 500.000 Yen Nhật và bị trục xuất về Việt Nam vì liên quan đến đường dây vận chuyển hàng ăn cắp từ Nhật về Việt Nam. Qua đó cho thấy Luật pháp xứ Phù tang thật công tâm. Chuyện nào ra chuyện đó. Họ không có lối đánh trống bỏ dùi trong chống tham nhũng tiêu cực theo kiểu “Không khởi tố vì đại cục“. Hay “Ngựa chết hết chuyện“.

vietnam_airlines_0Trước bê bối này, đại diện của VNA cho biết: “Quan điểm chỉ đạo của Vietnam Airlines là cương quyết làm rõ và xử lý nghiêm đối với bất kỳ cá nhân nào là tiếp viên hay cán bộ công nhân viên trong tổng công ty lợi dụng việc thực hiện nhiệm vụ để mang hành lý sai quy định. Đồng thời, tổng công ty cũng đã kiểm tra và chấn chỉnh lại quy định, tiêu chuẩn liên quan để ngăn chặn việc mang hàng hóa sai quy định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ”.

Nếu cam kết này được nghiêm túc thi hành thì cũng cải thiện phần nào hình ảnh của VNA trước con mắt của người Nhật nói riêng và thế giới nói chung. Song e rằng, bài toán vấn nạn chạy chức chạy quyền vẫn không có lời giải, thì sự cương quyết làm rõ và xử lý nghiêm của Vietnam Airlines cũng chỉ giải quyết được phần ngọn của câu chuyện mà thôi!

Gocomay

__________________

822 – Một chút tình cho quê hương

IMG_8783_Nhận được mẩu tin thông báo ngắn trên tờ Tostedter Anzeiger (báo địa phương của Đức) về cuộc Hội thảo nhân kỷ niệm 35 chiến tranh biên giới Việt – Trung do một số chính trị gia của SPD chủ trì, vài anh chị em Người Việt quan tâm tới sự kiện đã tới tham dự. Thú thật trước khi đi, có anh em còn không khỏi băn khoăn:

Lạ thật cho mấy thằng Người Đức này. Chuyện đau lòng của Người Việt Nam mà người ta còn chẳng thèm quan tâm. Đằng này còn mở hội thảo để xem nỗi đau đớn của chiến tranh bị xâm lược đến nhường nào. Đúng là “tư bản giẫy chết”…

Đó là thổ lộ từ đáy lòng của anh bạn thân của tôi trên “Phây” cá nhân của mình như thế.

Sáng thứ Bẩy tuần trước, mới bảnh mắt ra chưa cà phê cà pháo gì, có chú hàng xóm gọi điện sang hỏi: bên nhà anh còn đầu Video VHS không?

Trả lời:

Bây giờ mèng nhất cũng là DVD, ai còn dùng cái đồ cổ ấy làm gì?

Chưa đầy mươi phút sau thấy hắn tò tò vác sang chiếc đầu VHS cũ mèm. Hắn nói, ông anh thử “duyệt” giúp xem tư liệu này có thể mang tới chiếu ở cuộc hội thảo vào tối thứ Sáu tuần tới được không?

Thì ra đây là bản sao phim “Lạng Sơn-Takano” do cố đạo diễn Trần Thịnh (bố đẻ của hắn - Trần Anh Tú) làm cách đây đúng 35 năm. Vừa xem phim hắn vừa thì thầm: “Em phải bỏ ra mấy mấy chỉ vàng để nhờ người quen ở Viện tư liệu phim (Phố Ngọc Khánh – Hà NộI) sao cho đấy… may mà dạo đó phim còn… chứ bây giờ nghe nói, phim 35 mm loại này mốc hỏng hết rồi….”

Xem phim xong, tôi gọi điện ngay cho một ông trong BTC và đăng ký để phim được chiếu trong khuôn khổ cuộc hội thảo. Tôi nói với Tú, đây là cuộc hội thảo của tụi tây, nên mình không hoàn toàn chủ động được. Ta cứ tùy cơ ứng biến nhé!

Trước giờ hội thảo diễn ra (tối 07.03), lúc chúng tôi tới thì BTC còn đang kê bàn ghế. Căn phòng nhỏ xinh xắn chỉ đủ chỗ cho khoảng hai chục người. Trong lúc Đức và Trung Quốc đang làm ăn buôn bán gia tăng với kim ngạch 2 chiều hàng trăm tỷ Euro như hiện nay, lại có chính trị gia của SPD (trong liên minh cầm quyền), bày ra hội thảo hội thiếc về cuộc chiến tranh xâm lược và bành trướng của anh “bạn vàng” nhà mình thế này kể cũng khó coi. Chắc đoán trước được tình huống đó nên căn phòng nhỏ xinh được chọn hôm nay là rất phù hợp với (hoàn) cảnh này!

Cử toạ vừa yên vị xong, đích thân bà Tamara-Booswagner, người chủ trì buổi hội thảo mang tài liệu phát tận tay từng đại biểu một. Thế mới thấy các chính trị gia xứ người ta tận tụy với công việc và “quần chúng” hơn các quan chức “xứ thiên đường” mình qua từng cử chỉ. Chính những thứ tưởng như vặt vãnh đó đã xóa đi những cách biệt giữa chủ và khách ngay từ lúc ban đầu. Vì thế, tuy chưa đầy hai chục người, không khí đã nóng ngay khi hai người (Bà Booswagner và ông Phạm Công Hoàng) nêu chủ đề chính của cuộc hội thảo. Từ cuộc chiến biên giới Việt Trung (17.02-18.03.1979), cuộc hội thảo còn mổ xẻ cả những vấn đề tranh chấp biển đảo giữa Trung-Nhật trên vùng biển Hoa Đông (đảo đá Senkaku). Đặc biệt những động thái ngày càng táo tợn của Trung Quốc với Việt Nam và các nước Đông Nam Á trên biển Đông (quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa) bằng việc vẽ đường lưỡi bò đòi chủ quyền tới 80% lãnh hải.

Tôi cảm thấy nóng mặt khi có cử toạ (Ông Volker Elstermann – thương gia) cật vấn ông Phạm Công Hoàng: Tôi không thắc mắc tư cách của bà Booswagner – vừa dân biểu vừa đại diện cho SPD ở tiểu bang Niedersachsen. Nhưng tư cách của qúi ông, đại diện cho ai, cho nhà nước Việt Nam hay chỉ tư cách cá nhân?

Ông Hoàng trả lời:

Tôi với tư cách là công dân cũ của Việt Nam Cộng Hòa, muốn đòi lại Hoàng Sa bị Trung Quốc cưỡng chiếm trái phép vào 19.01.1974. Quần đảo đó là thuộc chủ quyền thiêng liêng của nước Việt Nam, lúc đó do VNCH đang cai quản. Hiện nay, tôi là công dân Đức gốc Việt. Tôi là nhà hoạt động tôn giáo. Tôi mong muốn Việt Nam quê hương tôi không còn hiểm hoạ chiến tranh tang tóc như cuộc chiến Việt-Trung đẫm máu cách đây 35 năm. Tôi muốn các quyền con người phổ quát của quốc tế được thực thi ở Việt Nam để những phật tử nói riêng và tất cả người dân Việt nói chung được tự do hành đạo và được hưởng đầy đủ các giá trị cơ bản ấy…

Không biết có phải vì không thỏa mãn với câu trả lời đó mà ông ta đã rất lịch lãm xin phép rút lui. Cáo bận khi phim tư liệu Lạng Sơn – Takano chuẩn bị trình chiếu. Bù lại cử toạ (ông Peter Dörsam - ứng viên chức Thị trưởng của Gemeide Tostedt) cho rằng, những quan điểm khác trong trong đời sống chính trị ở một thể chế dân chủ là rất bình thường. Một xã hội mà không có đối lập thì chả khác nào một con bệnh không có sức đề kháng. Như cuộc tranh luận giữa (cực) tả và (cực) hữu. Luôn tồn tại ở Đức kể từ ngày lập quốc. Vai trò của nhà nước là phải biết điều tiết không cho các xung đột ấy phá vỡ các thiết chế tự do dân chủ của xã hội. Vận dụng vào cuộc tranh chấp Việt-Trung trong qúa khứ cũng như hiện tại, người Đức chúng tôi không quan tâm tới chuyện 2 chế độ cộng sản ấy đánh nhau ra sao. Nhưng chúng tôi quan tâm tới các xung đột đó đã ảnh hưởng ra sao tới sự ổn định của khu vực Đông Nam Á nói riêng và hòa bình thế giới nói chung. Bất ổn ở thị trường quan trọng ấy, một nước có thế mạnh về xuất khẩu như Đức cũng vô cùng quan ngại…

Các hiểm họa từ lối làm ăn chụp giật của Hoa lục trong việc tung ra thị trường những sản phẩm giá rẻ nhưng độc hại cho người tiêu dùng Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung cũng được 3 cử toạ (hai chàng trai và một chàng rể xứ Việt) nêu ra đã gây được sự chú ý của khán phòng ở gần cuối buổi hội thảo.

Trước khi bế mạc, bộ phim tư liệu qúi của cố đạo diễn Trần Thịnh (Hãng phim TLKH TW – Hà Nội) cũng gây ấn tượng mạnh cho tất cả người xem. Vừa ăn bánh ngọt vừa xem phim cũng làm cho không khí buổi hội thảo trở nên ấm cúng thân mật hơn!

Chắc các tiền bối (bác Trần Thịnh cũng như các anh hùng liệt sỹ và nạn nhân của cuộc chiến biên giới Việt-Trung 35 năm trước) cũng được an ủi phần nào…

Xin post lên vài hình ảnh tiêu biểu của buổi hội thảo ở Tostedt – 07.03.2014:

Quang cảnh buổi Hội thảo Tostedt - CHLB Đức ngày 07.03.2014

Quang cảnh buổi Hội thảo Tostedt – CHLB Đức ngày 07.03.2014

Bà Tamara-Booswagner và ông Phạm Công Hoàng chủ toạ cuộc hội thảo.

Bà Tamara-Booswagner và ông Phạm Công Hoàng chủ toạ cuộc hội thảo.

Ông Hoàng Mạnh Tiến và ông Trần Anh Tú, cử toạ viên của buổi hội thảo.

Ông Hoàng Mạnh Tiến và ông Trần Anh Tú, cử toạ viên của buổi hội thảo.

Nữ phóng viên Marquat - Reporterin Wochenblatt (Báo địa phương).

Nữ phóng viên Marquat – Reporterin Wochenblatt (Báo địa phương).

Chủ nhà Tamara đi phát tài liệu tới từng cử toạ tham dự hội thảo.

Chủ nhà Tamara đi phát tài liệu tới từng cử toạ tham dự hội thảo.

Một trang thông tin trong tập tài liều hội thảo.

Một trang thông tin trong tập TL hội thảo.

Các cử tọa viên người Đức tham dự hội thảo.

Các cử tọa viên người Đức tham dự hội thảo.

Các cử toạ người Việt...

Các cử toạ người Việt…

Tập tài liệu được đưa ra thảo luận.

Tập tài liệu được đưa ra thảo luận.

Chủ tọa phân tích các nội dung chính của buổi hội thảo.

Chủ tọa phân tích các nội dung chính của buổi hội thảo.

Doanh nhân Volker Elstermann

Doanh nhân Volker Elstermann

Bà Christine Bachmann -  Thành viên của Piraten Partei.

Bà Christine Bachmann – Thành viên của Piraten Partei.

Ông Peter Dörsam - Ứng viên Thị trưởng TP Tostedt.

Ông Peter Dörsam – Ứng viên Thị trưởng Gemeide Tostedt.

Thảo luận sôi nổi quanh các cuộc xung đột ở biển Đông.

Thảo luận sôi nổi quanh các cuộc xung đột ở biển Đông.

Ông Phạm Công Hoàng đang lắng nghe các ý kiến phản biện của cử toạ.

Ông Phạm Công Hoàng đang lắng nghe các ý kiến phản biện của cử toạ.

Tranh luận giữa các cử toạ.

Tranh luận giữa các cử toạ.

Ông Trần Anh Tú đưa ra vấn đề tranh chấp lãnh thổ và hợp tác làm ăn kinh tế.

Ông Trần Anh Tú đưa ra vấn đề tranh chấp lãnh thổ và hợp tác làm ăn kinh tế.

Phản biện của doanh nhân  Elstermann.

Phản biện của doanh nhân Elstermann.

Một góc buổi tọa đàm.

Một góc buổi tọa đàm.

Ông Phạm Công Hoàng đang bảo vệ những luận điểm mà mình đưa ra.

Ông Phạm Công Hoàng đang bảo vệ những luận điểm mà mình đưa ra.

Ông Gurnna Branht, nguyên phụ trách Trung tâm Thanh thiếu niên TP Tostedt phát biểu.

Ông Gurnna Branht, nguyên phụ trách Trung tâm Thanh thiếu niên G. Tostedt phát biểu.

Ứng viên Thị trưởng TP Tostedt đang lắng nghe...

Ứng viên Thị trưởng Gemeide Tostedt đang lắng nghe…

Phần xem phim Lạng Sơn - Takano của cố đạo diễn Trần Thịnh s/x năm 1979.

Phần xem phim Lạng Sơn – Takano của cố đạo diễn Trần Thịnh s/x năm 1979.

Các cử tọa người Việt chăm chú theo dõi màn hình.

Các cử tọa người Việt chăm chú theo dõi màn hình.

Đồng nghiệp Nhật Bản của cố phóng viên Takano đang kể lại sự kiện...

Đồng nghiệp Nhật Bản của cố phóng viên Takano đang kể lại sự kiện…

Mọi người xúc động trước những sự kiện diễn ra cách đây 35 năm...

Mọi người xúc động trước những sự kiện diễn ra cách đây 35 năm…

Hậu duệ của cố đạo diễn Trần Thịnh kể lại câu chuyện làm phim của người cha...

Hậu duệ của cố đạo diễn Trần Thịnh kể lại câu chuyện làm phim của người cha…

Ông Peter Dörsam phát biểu sau khi xem phim...

Ông Peter Dörsam phát biểu sau khi xem phim…

Bà đảng trưởng SPD chụp ảnh lưu niệm với bà con người Việt.

Bà đảng trưởng SPD chụp ảnh lưu niệm với bà con người Việt.

Con bố "Thịnh Râu" cũng không chịu kém miếng...

Con bố “Thịnh Râu” cũng không chịu kém miếng…

Gocomay

__________________

821 – Uống nước nhớ nguồn, Quảng Bình quê ta ơi?

1200px-Phongnhakebang2Cách đây đúng 22 năm, vợ chồng tiến sỹ Howard Limbert cùng 10 thành viên trong Hiệp hội nghiên cứu hang động Hoàng gia Anh, thực hiện chuyến thám hiểm đầu tiên của mình vào hang động Phong Nha của hệ thống hang động Phong Nha – Kẻ Bàng ở tỉnh Quảng Bình.

Sau chuyến thăm này, Howard và nhóm của ông khám phá nhiều tiềm năng và giá trị tuyệt vời của hang động để giới thiệu trong cuốn Lonely Planet nổi tiếng trên thế giới, đã gây được sự chú ý của nhiều độc giả khắp nơi.

Cho đến nay, danh thắng Phong Nha – Kẻ Bàng đã thu tới hơn 3 triệu du khách. Tạo công ăn việc làm cho ngót 3 ngàn cư dân. Quảnh Bình từ mảnh đất nghèo khó bậc nhất miền trung đã dần khởi sắc, trở thành địa chỉ nổi tiếng thế giới.

“Khi chúng tôi lần đầu tiên đến đây, chúng ta biết rất ít về Việt Nam. Chúng tôi không có ý tưởng về vị trí địa lý của Việt Nam “, ông chia sẻ. “Chúng tôi rất may mắn kể từ khi hai thành viên của trường Đại học Khoa học đã được sinh ra ở Quảng Bình và họ biết về các hang động.”

GS Nguyễn Quang Mỹ trong một chuyến nghiên cứu hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

GS Nguyễn Quang Mỹ trong một chuyến nghiên cứu ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Một trong hai người sinh ra ở Quảnh Bình, biết về hang động đó là GS-TS Nguyễn Quang Mỹ, người vừa “về trời” hôm thứ Ba tuần trước (25.02.2014). Tang lễ trọng thể đã diễn ra tại nhà Tang lễ Bộ quốc phòng hôm qua (04/03). Vậy mà, không thấy mặt lãnh đạo tỉnh Quảng Bình. Ngay cả Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng cũng không có một vòng hoa. Trả lời phóng viên Quốc Nam, tờ Một Thế Giới, ông Lê Thanh Tịnh cho biết Tôi mới làm giám đốc nên không biết công lao của ông Nguyễn Quang Mỹ

Qua điện thoại, với nhà báo ông Tịnh nói:

“Bữa trước thì có người mô đó nói loáng thoáng với mình ông Nguyễn Quang Mỹ mất. Mình biết ông Nguyễn Quang Mỹ là người Ba Đồn, anh của ông Lập (nhà văn Nguyễn Quang Lập), ông Vinh (nhà văn Nguyễn Quang Vinh). Mình biết ở góc độ đó. Cũng biết loáng thoáng có tham gia gì đó trong hội hang động. Do mình không biết, không nghe ai đề xuất chi cả nên đâm dở đi”

Còn ông Đặng Đông Hà, Phó giám đốc kiêm người phát ngôn của di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha – Kẻ Bàng (chắc ông này không phải mới nhậm chức như ông giám đốc) bày tỏ: “Đây là điều sơ suất, là điều đáng tiếc, đúng là lỗi của vườn. Thầy Mỹ có vai trò lớn đưa đội thám hiểm hang động Hoàng gia Anh mấy chục năm trước vào với Phong Nha-Kẻ Bàng. Anh Tịnh (Giám đốc) mới lên có thể không biết được điều này và bây giờ thấy ân hận thật sự. Vừa cá nhân và vừa cả Vườn mình thấy thật sự đáng tiếc khi không đến viếng hoặc phúng điếu GS Nguyễn Quang Mỹ”.

10001562_10203086194026420_1969670734_nNhà văn Nguyễn Quang Vinh, em trai của GS Nguyễn Quang Mỹ cũng có những bức xúc khi ông viết trên “Phây” cá nhân của mình rằng: “Năm 2013, kỷ niệm 10 năm Phong Nha – Kẻ Bàng đón Bằng Di sản thế giới, anh Mỹ đã ốm nặng, nằm liệt, mắt mù vì tai biến tiểu đường, người ta cũng chẳng ngó ngàng chi, thậm chí trong diễn văn kỷ niệm, tỉnh cũng không nhắc đến anh dù chỉ một câu, thì chuyện không có mặt ở đám tang cũng dễ hiểu…”.

Kẻ đang viết những dòng này, dù chưa được gặp nhị vị văn sỹ nổi tiếng đất “Quảng Bình quê ta ơi” lần nào. Nhưng từ hơn 5 năm nay là fan hâm mộ Quê Choa blog của nhà văn Nguyễn Quang Lập, thời còn mồ ma Yahoo 360-Plus. Trái lại đã từng theo chân GS-TS Nguyễn Quang Mỹ tháp tùng đoàn Thám hiểm Hoàng gia Anh của TS Howard những ngày đầu tiên các nhà thám hiểm đặt chân tới động Phong Nha hồi tháng 3.1992.

1200px-Phongnhakebang6Hồi đó đường vào Phong Nha còn hoang sơ lắm. Chiếc xe ca Hải Âu khởi hành từ Hà Nội lúc tờ mờ sáng. Trưa đến Đồng Hới, lấy giấy giới thiệu của UBND tỉnh xong, tây tiến ngay mà sẩm tối mới tới được bến phà sông Son hạ trại để sáng sớm hôm sau thuê thuyền ngược sông Son tiến vào động Phong Nha.

Nơi đóng “đại bản doanh” là ngôi nhà gạch vốn là hội trường của xã ngay bên bờ sông. Chúng tôi ghép 4 chiếc ghế băng lại thành một giường, giải chiếu rồi căng mùng ngủ qua đêm. Vợ chồng ông Howard cũng ngủ chung với mọi người trong gian hội trường rộng thênh thang đó.

Trước khi vào thám hiểm trong hang, chúng tôi được vợ chồng ông Howard phát thuốc bôi chống muỗi. Cả thuốc uống phòng sốt rét nữa. Những thanh niên khoẻ mạnh người địa phương được thuê vửa chèo thuyền, vừa cầm đuốc dẫn đường. Càng vào sâu, lòng sông càng hẹp. Đi được vài cây số thì toàn bộ thuyền gỗ phải bỏ lại để leo bộ. Sau đó phải dùng xuồng cao su bơm hơi (của người Anh) đi tiếp. Ngày đầu tiên đi được khoảng 6 cây số. Vừa đi, đoàn thám hiểm Anh vừa chụp ảnh (chụp phim độ nhạy cao với đèn Ma-nhê). Tôi (và anh Tô Thư) đi theo quay Video. Vì chương trình quay tư liệu là kế hoạch riêng của Phòng Hợp tác Quốc tế của Đại học Tổng hợp. Nên người Anh họ cũng không quan tâm lắm, họ chỉ chú ý tới khâu đo đạc, vẽ bản đồ và chụp ảnh. Buổi tối về, theo yêu cầu của địa phương, hơn 1 tiếng băng Video được chiếu lên cho bà con nhân dân trong xã tới xem, khiến mọi người cả chủ lẫn khách đều phấn khích. Góp chút động viên tinh thần nho nhỏ cho bà con tham gia tích cực hơn giúp đoàn thám hiểm thời gian sau này.

Tôi vẫn nhớ gương mặt ông Howard tối hôm đó đã ánh lên những nét rạng rỡ trước những trầm trồ của bà con khi lần đầu tiên họ được nhìn một cách thoả thê những nhũ đá ở bên trong động Phong Nha được hàng chục ngọn đuốc lớn nhỏ rọi vào. Chiếu xong, vợ chồng ông ôm trầm lấy tôi và anh Tô Thư líu ríu: Thank you very much … Thank you very much. Bà con thì dứt khoát không chịu về, đòi được xem lại lần nữa. Khiến anh Mỹ phải giải thích: đây là băng gốc, nếu chiếu nhiều sẽ xước… khi nào xong phim sẽ sao ra tặng bà con sau…

Vì có việc ở Hà Nội, tôi và anh Tô Thư chỉ ở lại thêm được vài hôm nữa, chúng tôi xin phép về trước. Đoàn thám hiểm Anh và các anh ở Đại học Tổng hợp còn ở lại làm việc gần tháng sau mới về. Tuy không được theo sát từ đầu tới cuối. Nhưng những tình cảm mà Đoàn thám hiểm Hoàng gia Anh và các cán bộ ở ĐHTH Hà Nội (trong đó có GS-TS Nguyễn Quang Mỹ) để lại cho tôi thật ấn tượng.

Xin kể ra đây một chuyện nhỏ: Theo hợp đồng giữa 2 bên, trường ĐHTH chỉ lo khâu hoa tiêu, tổ chức, phiên dịch. Còn Đoàn thám hiểm phải vừa lo chuyên môn vừa lo khâu hậu cần cho cả tây lẫn ta (trừ dân địa phương). Bữa đầu tiên chúng tôi được thưởng thức bữa cơm hoàn toàn do tây nấu mà nhớ mãi tới bây giờ. Họ nấu cơm theo kiểu Tây (cho cả sữa vào). Nhưng gặp gạo mới (nhiều nhựa) của ta nên cơm vừa nát, vừa sượng, lại khê. Món trứng vịt luộc thì (quen như mua siêu thị bên tây), họ mua ở chợ về như thế nào cứ cho vào luộc nguyên như thế. Lúc bắc ra, trông xa chẳng khác nào nồi “riêu cua” vì cả rác cả phân vịt nổi lều bều. Thịt lợn mua tươi từ Đồng Hới về vừa ăn được bữa đầu, còn bao nhiêu họ ngâm vào nước suối suốt đêm. Sáng hôm sau thịt bị ôi họ định vứt bỏ. May có anh lái xe Hải Âu ngăn lại, anh nhảy vào bếp rán lấy mỡ và chế thành món thịt kho tàu thơm ngon. Kể từ hôm đó, anh ta được ông Howard tín nhiệm thuê làm “anh nuôi” cho cả đoàn.

Từ hôm đoàn thám hiểm hang động tới, bến phà heo hút trên thượng nguồn sông Son nhộn nhịp hẳn lên. Chỉ có vài quán nước mà cạnh tranh nhau cũng tơi bời. Những người khách qúi từ nước Anh xa xôi cũng biết ý và mua bia (hồi đó chỉ có độc bia qủa táo của Tàu) lần lượt đều ở tất cả các quán. Có người chủ quán tới gặp riêng ông Howard và đưa ra đề nghị, nếu ông chỉ mua hàng của riêng nhà bà ta thôi thì bà ta sẽ bán rẻ hơn so với giá hiện tại từ 1 tới 2 giá? Ông trưởng đoàn thám hiểm từ chối thẳng thừng và nói: “Chúng tôi chỉ ở đây với bà con có 1 tháng, trong khi đó bà con còn sống với nhau cả đời. Biết rằng lời đề nghị của bà là có thiện chí với chúng tôi. Nhưng nếu vì cái lợi nhỏ đó, để khi đi bà con hiềm khích với nhau, thì chúng tôi không muốn. Chúng tôi hứa là sẽ mua mỗi ngày 30 chai bia… lần lượt đều ở tất cả các quán, xin bà con kiểm chứng cho chúng tôi…”   

Sau này, trên các bài viết về những ngày “khai sơn phá thạch ấy”, ông Howard không bao giờ nhắc tới chuyện mua bia ấy. Nhưng tôi thì không bao giờ quên.

“Chính quyền địa phương đã cho chúng tôi một căn nhà để ở lại, đó là một nhà gạch duy nhất trong làng (trong khi những nhà dân chỉ nhà gianh vách gỗ đơn sơ)”, Limbert nhớ lại từ những ngày đầu tiên của cuộc hành trình của mình để chinh phục các hang động của Việt Nam như thế.

Vợ chồng ông Howard (Ảnh chụp  năm 2012)

Vợ chồng ông Howard (Ảnh chụp năm 2012)

Năm nay Limbert đã ngót lục tuần. Say mê hang động từ năm 15 tuổi, nhà thám hiểm cho biết ước mơ khám phá hang động đến ông khi ông còn học trung học và cô giáo của mình để cho anh ta và một số bạn bè khám phá một hang động ở Yorkshire, miền Bắc nước Anh. Ông gia nhập câu lạc bộ thám hiểm hang động địa phương và bắt đầu hành trình của mình để chinh phục các hang động trên thế giới. Kể từ đó, Limbert đã được thúc đẩy bởi mong muốn khám phá những gì bên trong hang động bí ẩn.

Vào năm 1989, khi nhà thám hiểm trẻ tuổi cảm thấy không thỏa mãn với các hang động ở Anh, ước muốn tới châu Á khám phá các hang nguyên thủy đã trở thành sức hút lớn. Limbert sau đó quyết định gửi thư cho một số trường đại học ở Lào, Myanmar và Việt Nam để yêu cầu hợp tác để khám phá hang động ở những nước này.

Hang Sơn Đoòng lọt top 12 hang động kỳ vỹ nhất thế giới!

Hang Sơn Đoòng lọt top 12 hang động kỳ vỹ nhất thế giới!

Limbert kể, ông đã nhận được sự hồi âm rất tích cực từ trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Đó là bước khởi đầu tốt đẹp để ông tập hợp được 10 thành viên ban đầu trong đội thám hiểm hang động đầu tiên tại Việt Nam. GS-TS khoa học địa mạo Nguyễn Quang Mỹ chính là một trong những người đầu tiên bắc cây cầu cho Limbert tới Phong Nha – Kẻ Bàng.

Cách đây 2 năm, Limbert đã lập bản đồ 300 km các hang động tại Việt Nam và chinh phục 10% của hệ thống hang động ở Phong Nha – Kẻ Bàng. Trong đó hang Sơn Đoòng được giới chuyên môn đánh giá là hang động đẹp và lớn vào bậc nhất thế giới. Tuy nhiên, các nhà thám hiểm từ Anh cũng tin rằng Việt Nam vẫn còn có nhiều hang động lớn hơn và đẹp hơn nữa. “Đất nước các bạn rất đẹp, các phương tiện truyền thông, dù tiện nghi tới đâu cũng không bao giờ cung cấp cho bạn cảm giác thực sự của vẻ đẹp đó”, Limbert đã nói thế.

Từ chỗ đam mê hang động, Limbert đã tới Quảng Bình hành nghề và thành công trong việc khai sinh hàng trăm cây số trong hàng chục hang động lớn nhỏ khác nhau trong gần 20 lần thám hiểm trong suốt 22 năm qua. Vợ chồng ông Howard đã được Việt Nam và cả thế giới tưởng thưởng công lao một cách xứng đáng.

Dịch vụ du lịch tại Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng

Dịch vụ du lịch tại Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng

Buồn thay những người được hưởng lợi nhiều nhất từ di sản thiên nhiên Phong Nha – Kẻ Bàng lại nỡ quên chiếc cầu nối quan trong của một nhà khoa học, đứa con yêu của vùng đất nghèo Quảng Bình là GS-TS Nguyễn Quang Mỹ hay sao?

Nghĩa tử là nghĩa tận. Cứ xem các giới chức Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng nói riêng và tỉnh Quảng Bình nói riêng thờ ơ trước đám tang của Nhà Giáo Nhân Dân Nguyễn Quang Mỹ thì sẽ hiểu họ đã “uống nước nhớ nguồn” như thế nào rồi!

Hiện Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng vẫn lúng túng trong cách ứng xử này với cố giáo sư Nguyễn Quang Mỹ, vẫn không biết sẽ cử người hay nhờ người đến viếng hương tại nhà sau lễ truy điệu và an táng hay không. Người phát ngôn của di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha – Kẻ Bàng, ông Đặng Đông Hà đã bày tỏ như thế!

Xin nhường cho bà con độc giả đưa ra lời nhận xét một cách công tâm!

Gocomay

___

PS: Một số bà con có chia sẻ, để cảnh cáo thói ăn cháo đá bát của giới quan chức ở Phong Nha – Kẻ Bàng và Quảng Bình, chúng ta nên tẩy chay các tour du lịch tới Quảng Bình. Xin có nhời can ngay những ai qúa giận mà manh nha ý định ấy vì 2 lý do:

- Phong Nha – Kẻ Bàng hiện đã được tôn vinh là di sản thiên nhiên thế giới. Đây chính là niềm tự hào không những của địa phương Quảng Bình mà của cả nước ta. Cho nên không phải vì giận đám tham quan ô lại mà ta quay lưng với một di sản của quê hương xứ sở.

- Từ khi Phong Nhà – Kẻ Bàng được du khách trên thế giới biết tiếng, người dân cư ngụ nơi mảnh đất nghèo bậc nhất miền Trung này (dân Quảng Bình) cũng nhờ du lịch mà có thêm công ăn việc làm. Phát triển bảo tồn và khai thác hợp lý di sản thiên nhiên này chính là yếu tố xóa đói giảm nghèo cho những người dân ở khu vực PN-KB nói riêng cũng như Quảng Bình và Việt Nam nói chung.

*   *   *

Vài hình ảnh tiêu biểu về PN-KB

Lối chính vào hang động Sơn Đoòng được phát hiện năm 2009. Ảnh: dailymail.co.uk

Lối chính vào hang động Sơn Đoòng được phát hiện năm 2009. Ảnh: dailymail.co.uk

Các tour du lịch công cộng đầu tiên cắm trại trong hang động PN-KB vào 8/2013. Ảnh:  dailymail.co.uk

Các tour du lịch công cộng cắm trại trong hang động PN-KB vào 8/2013 – dailymail.co.uk

'Ngọc trai hang động" hiếm có, hình thành từ canxi, trên sàn của hang Sơn Đoòng - dailymail.co.uk

‘Ngọc trai” hiếm có, hình thành từ canxi, trên sàn của hang Sơn Đoòng – dailymail.co.uk

Sông ngầm chảy trong hang Sơn Đoòng -dailymail.co.uk

Sông ngầm chảy trong hang Sơn Đoòng – dailymail.co.uk

Một thành viên đoàn đang thám hiểm dưới một hang cao bằng ngôi nhà 40 tầng - dailymail.co.uk

1 thành viên đoàn đang thám hiểm dưới một hang cao bằng ngôi nhà 40 tầng – dailymail.co.uk

Hình Harold Limbert trong hang động lớn nhất ở PN-KB. Ảnh: dailymail.co.uk

Hình Harold Limbert trong hang động lớn nhất ở PN-KB. Ảnh: dailymail.co.uk

Hang Tú Lan - Ảnh: karstworlds.com

Hang Tú Lan – Ảnh: karstworlds.com

Hang Gió - Ảnh: karstworlds.com

Hang Gió – Ảnh: karstworlds.com

Hang Nam - Ảnh: karstworlds.com

Hang Nam – Ảnh: karstworlds.com

Sơn Đoòng – Hang động tự nhiên lớn nhất thế giới - sondoongcave.org

Sơn Đoòng – Hang động tự nhiên lớn nhất thế giới – sondoongcave.org

Hang Sơn Đoòng được hình thành khoảng 2 - 5 triệu năm trước - sondoongcave.org

Hang Sơn Đoòng được hình thành khoảng 2 – 5 triệu năm trước – sondoongcave.org

Dòng nước làm xói mòn và nạo ra một đường hầm khổng lồ trong lòng đất. - sondongcave.org

Dòng nước làm xói mòn và nạo ra một đường hầm khổng lồ trong lòng đất. – sondoongcave.org

Thế giới thực sự bị chấn động khi những hình ảnh và số liệu đầu tiên của hang Sơn Đoòng được công bố - Sondoongcave

Thế giới thực sự bị chấn động khi những HA của Sơn Đoòng được công bố – sondoongcave.org

Sơn Đoòng có các bãi cát  dài nhất và có thạch nhũ đẹp nhất... - sondoongcave.org

Sơn Đoòng có các bãi cát dài nhất và có thạch nhũ đẹp nhất… – sondoongcave.org

Sơn Đoòng có sông ngầm trong hang dài nhất. - sondoongcave.org

Sơn Đoòng có sông ngầm trong hang dài nhất. – sondoongcave.org

Sơn Đoòng có chiều cao và chiều rộng lớn nhất. - sondoongcave.org

Sơn Đoòng có chiều cao và chiều rộng lớn nhất. – sondoongcave.org

Hang chưa có tên (đang chờ độc giả TTO đặt) - Ảnh: karstworlds.com

Hang chưa có tên (đang chờ độc giả TTO đặt) – Ảnh: karstworlds.com

Sơn Đoòng có đặc điểm địa chất hình thành vỏ Trái đất quan trọng nhất. -sondoongcave.org

Sơn Đoòng có đặc điểm địa chất hình thành vỏ Trái đất quan trọng nhất. 

Sơn Đoòng đã thu hút nhiều hãng truyền hình lớn, nhiều tạp chí chuyên ngành uy tín đến tìm hiểu, làm phim quảng bá ra khắp thế giới…

Sơn Đoòng đã thu hút nhiều hãng truyền hình lớn, nhiều tạp chí chuyên ngành uy tín đến tìm hiểu, làm phim quảng bá ra khắp thế giới…

Hệ sinh thái ở PN-KB cũng vô cùng đa dạng.-

Hệ sinh thái ở PN-KB cũng vô cùng đa dạng.- dailymail.co.uk

Sơn Đoòng được phát hiện bởi một cư dân vào trú cơn bãotừ 20 năm trước.- dailymail.co.uk

Sơn Đoòng được phát hiện bởi một cư dân vào trú cơn bão từ 20 năm trước.- dailymail.co.uk

Rừng nhiệt đới nguyên sinh đặc biệt với hơn 200 loài thực vật. - dailymail,co.uk

Rừng nhiệt đới nguyên sinh đặc biệt với hơn 200 loài thực vật. – dailymail,co.uk

Có cả rừng trong hang, đủ lớn để chứa được một tòa nhà chọc trời tại New York - sondoongcave

Có cả rừng trong hang, đủ lớn để chứa được một tòa nhà chọc trời tại New York – sondoongcave

Sơn Đoòng đã một lần nữa khẳng định và tôn thêm giá trị, thương hiệu của Vườn QG Phong Nha Kẻ Bàng một Di sản thiên nhiên của thế giới. - dailymail.co.uk

Sơn Đoòng đã một lần nữa khẳng định và tôn thêm giá trị, thương hiệu của Vườn QG Phong Nha Kẻ Bàng một Di sản thiên nhiên của thế giới. – dailymail.co.uk

___________________

820 – Qùi gối trước dân có làm xấu hình ảnh của mình?

canh sat quy goi Ukraine 2

Hình ảnh hàng chục sỹ quan và binh lính cảnh sát đặc nhiệm chống bạo loạn ở Ukraine qùy gối xin lỗi dân và xin hứa trong tương lai sẽ đứng về phía nhân dân… đang là chủ đề được dư luận đặc biệt quan tâm hôm nay.

“Tôi cầu xin mọi người tha thứ cho chúng tôi”, một viên cảnh sát nói trên bục. “Chúng tôi xin được quỳ gối trước hương hồn những người đã bị giết”. Tuy nhiên nhiều người biểu tình đã không thỏa mãn với những lời xin lỗi này. Họ hét lên “thật đáng xấu hổ” rồi quăng những vật thể nhỏ về phía đám cảnh sát đang quỳ… (Xem ở đây).

Những ai đã theo dõi kỹ các cuộc xô sát đẫm máu giữa người biểu tình với lực lượng cảnh sát chống bạo động trên quảng trường Maidan (quảng trường Độc Lập) ở thủ đô Kiev-Ukraine suốt mấy tháng qua mới thấu hiểu được hoàn cảnh của sự kiện này.  (Xem ảnh)

Người biểu tình bị cảnh sát trấn áp ở thủ đô  Kiev (Theo Dailymail)

Người biểu tình bị cảnh sát trấn áp ở thủ đô Kiev (Theo Dailymail)

Ông Mykhailo Gavrylyak, một biểu tình viên bị cảnh sát lột trần truồng rồi chụp ảnh. (Ảnh: Youtube)

Ông Mykhailo Gavrylyak, một BT viên bị CS lột trần truồng rồi chụp ảnh. (Ảnh: Youtube)

Hàng trăm biểu tình viên bị bắt giữ, ngược đãi (Ảnh: AP)

Hàng trăm biểu tình viên bị bắt giữ, ngược đãi (Ảnh: AP)

Người BT đốt lốp, ném đá về phía cảnh sát (Ảnh: 18/02-  AP)

Người BT đốt lốp, ném đá về phía cảnh sát (Ảnh: 18/02- AP)

Rất nhiều đá được cạy ở quảng trường ném về phía cảnh sát (Theo Dailymail)

Rất nhiều đá được cạy ở quảng trường ném về phía cảnh sát (Theo Dailymail)

Ngoài đá, người BT dùng cả bom xăng tấn công cảnh sát (Ảnh: 18/2 - AFP)

Ngoài đá, người BT dùng cả bom xăng tấn công cảnh sát (Ảnh: 18/2 – AFP)

Có viên cảnh sát bị trúng bom xăng và bốc cháy (Getty Images)

Có viên cảnh sát bị trúng bom xăng và bốc cháy (Getty Images)

Cuộc đụng độ giữa người BT và CS dần đi tới mức qúa đà... (Ảnh: EPA)

Cuộc đụng độ giữa người BT và CS dần đi tới mức qúa đà… (Ảnh: EPA)

Cảnh sát đã dùng súng (cả đạn cao su và đạn thật) bắn vào người BT (Getty Images)

Cảnh sát đã dùng súng (cả đạn cao su và đạn thật) bắn vào người BT (Getty Images)

Một tay súng của phe BT nhắm bắn về hướng có hỏa lực bắn tỉa gần khách sạn Ukraine hôm 20/2 (Getty Images)

Một tay súng của phe BT nhắm bắn về hướng có hỏa lực bắn tỉa gần khách sạn Ukraine hôm 20/2 (Getty Images)

CS chống bạo động bắn đạn lửa về phía người BT hôm 18/2 (Getty Images)

CS chống bạo động bắn đạn lửa về phía người BT hôm 18/2 (Getty Images)

Cảnh sát chống bạo động bắn về phía người biểu tình hôm 18/2 (Getty Images)

Cảnh sát chống bạo động bắn về phía người biểu tình hôm 18/2 (Getty Images)

Một BT viên ngồi cạnh thi thể của hai “đồng đội” chết vì đạn bắn tỉa hôm 20/2 (Getty Images)

Một BT viên ngồi cạnh thi thể của hai “đồng đội” chết vì đạn bắn tỉa. (Getty Imag.-20/2)

Vết đạn trên áo của một người BT chết trên quảng trường Độc lập hôm 20/2 (ảnh: AP)

Vết đạn trên áo của một người BT chết trên quảng trường Độc lập hôm 20/2 (ảnh: AP)

Các “tử sĩ” của phe biểu tình hôm 20/2 (ảnh: AP)

Các “tử sĩ” của phe biểu tình hôm 20/2 (ảnh: AP)

Phe biểu tình cũng sử dụng vũ khí nóng (ảnh chụp hôm 20/2, của AP)

Phe biểu tình cũng sử dụng vũ khí nóng (ảnh chụp hôm 20/2, của AP)

Một BT viên dùng súng ngắn bắn về phía cảnh sát hôm 18/2 (ảnh: Reuters)

Một BT viên dùng súng ngắn bắn về phía cảnh sát hôm 18/2 (ảnh: Reuters)

Cảnh sát chống bạo động bắn thẳng vào phe biểu tình (Ảnh: EPA)

Cảnh sát chống bạo động bắn thẳng vào phe biểu tình (Ảnh: EPA)

Những BT viên cũng tự trang bị cho mình khiên, mũ sắt và xích sắt để chống lại CS. (Ảnh: AFP)

Những BT viên tự trang bị cho mình khiên, mũ sắt và xích sắt để chống lại CS. (AFP)

Quảng trường Maidan-Kiev, nơi cuộc đụng độ dìẽn ra giữa người BT và CS chống bạo động...(Ảnh: EPA)

Quảng trường Maidan, nơi cuộc đụng độ giữa người BT và CS chống bạo động… (EPA)

Cận chiến dữ dội vào ngày 18/2 (ảnh: AP)

Cận chiến dữ dội vào ngày 18/2 (ảnh: AP)

Một cảnh sát bị thương được đồng đội dìu đi (ảnh: Getty, hôm 18/2)

Một cảnh sát bị thương được đồng đội dìu đi (ảnh: Getty, hôm 18/2)

Những người BT đánh một người đàn ông bị nghi là tay súng bắn tỉa phe CP. (Ảnh: AFP- 22/2)

Những người BT đánh một người bị nghi là tay súng bắn tỉa phe CP. (AFP- 22/2)

Một viên cảnh sát bị người biểu tình xúm lại đánh (Getty Images - 18/2)

Một viên cảnh sát bị người biểu tình xúm lại đánh. (Getty Images – 18/2)

Một viên cảnh sát bị phe biểu tình bắt làm “tù binh” hôm 20/2. Hàng trăm người biểu tình có vũ trang đã đột kích vào chiến lũy cảnh sát trên quảng trường Độc lập. Những người biểu tình đã đẩy lui cảnh sát 200m và kiểm soát hầu hết quảng trường (Getty Images)

Một viên cảnh sát bị phe biểu tình bắt làm “tù binh” hôm 20/2. (Getty Images)

Tương quan lực lượng chênh lệch giữa người BT và CS chống bạo động. (Getty Images)

Tương quan lực lượng chênh lệch giữa người BT và CS chống bạo động. (Getty Images)

Lực lượng CS chống bạo loạn của chính phủ (TT Viktor Yanukovich) là rất hùng mạnh. (Ảnh: EPA)

Lực lượng CS chống bạo loạn của chính phủ (TT Yanukovich) là rất hùng mạnh. (Ảnh: EPA)

Đối lại, những người BT cũng rất kiên cường... (Getty Images)

Đối lại, những người BT cũng rất kiên cường… (Getty Images)

Hàng trăm người biểu tình có vũ trang đã đột kích vào chiến lũy cảnh sát trên quảng trường Độc lập. Những người biểu tình đã đẩy lui cảnh sát 200m và kiểm soát hầu hết quảng trường. (Getty Images)

Hàng trăm người BT có vũ trang đã đột kích vào chiến lũy cảnh sát trên quảng trường Độc lập. Người BT đã đẩy lui cảnh sát 200m và kiểm soát hầu hết quảng trường. (Getty Images)

Hàng trăm người chết, hàng ngàn người bị thương ở cả 2 phe "lâm trận". (Getty Images)

Hàng trăm người chết, hàng ngàn người bị thương ở cả 2 phe “lâm trận”. (Getty Images)

Với nhiều di tích trên quảng trường Maidan ở thủ đô Kiev xinh tươi bị hư hỏng...

Với nhiều di tích trên quảng trường Maidan ở thủ đô Kiev xinh tươi bị hư hỏng…

Những bông cẩm chướng đỏ đã băng qua khói lửa tới tay những người BT Ukraine... (Ảnh: AP)

Những bông cẩm chướng đỏ đã băng qua khói lửa tới tay những người BT Ukraine… (AP)

Niềm vui vỡ oà trên gương mặt một biểu tình viên tại Kiev ngày 22-2 - Ảnh: Reuters

Niềm vui vỡ oà trên gương mặt một biểu tình viên tại Kiev ngày 22-2 – Ảnh: Reuters

Chân lý - Quyền lực tối thượng đã thuộc về nhân dân Ukraine. (Getty Images)

Chân lý – Quyền lực tối thượng đã thuộc về nhân dân Ukraine. (Getty Images)

Cảnh sát chống bạo động quỳ gối xin lỗi người dân ở thành phố Lviv. Ảnh: Reuters.

Cảnh sát chống bạo động quỳ gối xin lỗi người dân ở thành phố Lviv. (Ảnh: Reuters)

Như vậy, sau bao ngày hận thù tang thương, những hành vi cực đoan (ở cả hai phía) là khó tránh.

Nhìn những viên cảnh sát chống bạo loạn của một chính thể độc tài đã sụp đổ qùi gối xin lỗi dân, ai dám bảo là hèn, bất luận họ có trực tiếp gây ra chết chóc cho người dân đòi tự do công lý trên quảng trường Độc lập ở Kiev hay không?

Có người chưa vượt qua hận thù đã hét lên “thật đáng xấu hổ” rồi quăng những vật thể nhỏ về phía đám cảnh sát đang quỳ. Nhưng đa số dân chúng sáng suốt Ukraine chắc chắn sẽ không nghĩ và làm thế.

Đồng suy nghĩ như vậy, những con dân đất Việt yêu tự do ở khắp nơi cũng nhìn thấy nét đẹp và nể phục lòng dũng cảm của những viên cảnh sát ấy! Đã mang danh là thanh kiếm lá chắn luôn đặt mình “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, ai nỡ ăn thua đủ với nhân dân dù bất cứ lý do nào. Nhường dân, chịu lép với dân ở chốn ba quân đâu có gì là thua thiệt hèn kém?

Vậy mà tờ ANTĐ của Cơ quan an ninh TP Hà Nội lại nỡ loan một cái tin rất thiếu nhân bản, cho rằng Đặc nhiệm Ukraine bị ép qùy gối xin lỗi người biểu tình?

Nhân chuyện qùy gối trước dân trên, khiến tôi liên tưởng đến một chuyện qùy gối trước ngoại bang của vua tôi Nhà Mạc như trong Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ (Quyển XVI – Kỷ Nhà Lê), chép rằng:

Canh Tý, [Nguyên Hoà] năm thứ 8 [1540], (Mạc Đại Chính năm thứ 11; Minh Gia Tĩnh năm thứ 19)… Mùa đông, tháng 11, Mạc Đăng Dung cùng với cháu là Văn Minh và bề tôi là bọn Nguyễn Như Quế, Đỗ Chế Khanh, Đặng Văn Tri, Lê Thuyên, Nguyễn Tổng, Tô Văn Tốc, Nguyễn Kinh Tế, Dương Duy Nhất, Bùi Trí Vĩnh, qua Trấn Nam Quan, mỗi người đều cầm thước, buộc dây ở cổ 2395, đi chân không đến phủ phục trước mạc phủ của quân Minh 2396 quỳ gối, cúi đầu dâng tờ biểu đầu hàng, nộp hết sổ sách về đất đai, quân dân và quan chức cả nước để chờ phân xử, dâng các động Tê Phù, Kim Lặc, Cổ Sâm, Liễu Cát, An Lương 2397, La Phù của châu Vĩnh An trấn Yên Quảng, xin cho nội thuộc vào Khâm Châu. Lại xin ban chính sóc, cho ấn chương, để kính cẩn coi giữ việc nước và chờ lệnh thay đổi hay quyết định khác. Lại sai bọn Văn Minh và Nguyễn Văn Thái, Hứa Tam Tỉnh mang biểu đầu hàng sang Yên Kinh.

Một góc thành nhà Mạc ở Tuyên Quang

Một góc thành nhà Mạc ở Tuyên Quang.

Cho dù, ngày nay dưới góc nhìn mới, nhiều sử gia đã có những đánh giá lại, cho rằng sự kiện Mạc Đăng Dung thần phục nhà Minh đã tránh cho Đại Việt một cuộc chiến đang kề cận bởi 22 vạn quân Minh. Nhưng không phải vì thế mà có thể ca ngợi hành vi mỗi người đều cầm thước, buộc dây ở cổ, đi chân không đến phủ phục trước mạc phủ của quân Minh quỳ gối, cúi đầu dâng tờ biểu đầu hàng… của vua tôi Nhà Mạc: như một anh hùng dân tộc được.

Chỉ có những ai, dù quyền uy tới đâu, biết trọng danh dự quốc gia dân tộc; biết lo cái lo của dân, biết đau trước nỗi đau của dân mới xứng đáng được hậu thế tôn vinh!

Gocomay

____________

819 – Cầu Long Biên sống mãi với Hà Nội thân yêu!

20140219102822-20140215-trinh3phuongan1

Mấy hôm nay dư luận trong nước bàn tán nhiều xung quanh các phương án tu bổ sửa chữa, làm mới cầu Long Biên ở Hà Nội. Không chỉ giới kiến trúc sư, các chuyên gia cầu đường, nhà khoa học. Mà báo giới cũng nhảy lên “chém gió” ào ào. Nào là Cầu Long Biên: Bảo tồn sống hay chết? Cầu Long Biên có “đáng” để bảo tồn? Bởi muốn bảo tồn sẽ tiêu tốn tới 9.000 tỷ và 3 phương án ‘cứu’ cầu Long Biên. Mà chắc gì đã ổn. Vì cả “3 phương án của Bộ GTVT đều làm mất giá trị cầu Long biên”.

Nhiều ý kiến phân tích khá thuyết phục, cho rằng: ‘Cứu’ cầu Long Biên: Giữ không được, dịch không xong. Như cách làm ăn cẩu thả vô trách nhiệm, gây thất thoát như hiện tại thì chỉ tổ làm cho 36 phố phường ‘băng bó’ đến biến dạng thôi. Muốn ‘nâng cấp’ cầu Long Biên, phải tôn trọng lịch sử!

8-dia-diem-chup-anh-dep-o-Ha-Noi_18Khốn thay, dù Tuyệt đẹp cây cầu bắc qua 3 thế kỷ, dù Long Biên – cây cầu của tình yêu và trăn trở, văn hóa thời cận hiện đại của thủ đô ngàn năm văn hiến sẽ đi về đâu? Nếu Hà Nội không còn cầu Long Biên…. Khi một sáng nào đó, người Hà Nội thức dậy không thấy cầu Long Biên?… như người Paris không thấy tháp Eiffel in bóng trên bầu trời hay người Bắc Kinh không còn thấy Thiên An Môn trên quảng trường. Nhà Kiến trúc sư giàu tâm huyết với Hà Nội – Trần Huy Ánh đã bày tỏ như thế.

Theo ông, nếu chỉ là một công trình giao thông bình thường thì việc xây dựng lại cũng cần xem xét trong tổng thể phát triển đường sắt, đường thủy không chỉ nội đô mà phải xét cả yêu cầu liên kết với các tỉnh. Còn cầu Long Biên, khi đã là một là di tích lịch sử văn hóa cần được bảo vệ thì cả 3 phương án Bộ GTVT đưa ra mới đây xem chừng đều chưa thỏa đáng.

Bởi không thể bứng cây cầu ra khỏi địa điểm có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học để “làm đồ giả cổ”, như phương án 1. Hay “làm cầu mới theo mẫu cũ”, như phương án 2. Hoặc đem “cấy phép cầu mới vào cầu cũ, đặt  tại vị trí cũ” theo phương án 3! Nó sẽ làm thay đổi cả về hình dáng, kích thước, chất liệu, màu sắc, trang trí… so với nguyên bản.

14-e73e8Theo ông Ánh, muốn ký ức không gian không bị xóa trắng, hiện tại và qúa khứ không bị đứt toang… Cầu Long Biên mới phải có kết cấu hiện đại, là một hiện vật khổng lồ trong bộ sưu tập lịch sử mà vẫn đáp ứng các kịch bản phát triển giao thông đường sắt, đường bộ và đường thủy.trở thành cây cầu kết nối quá khứ và tương lai.

Là con dân của Hà Nội, tôi cũng có chút kỷ niệm đẹp về cây cầu. Dù không phải kiến trúc sư, không phải nhà nghiên cứu lịch sử hay kỹ sư cầu đường…

Nay xin chép lại đây một bài viết cũ của tôi. Song tinh thần vẫn mới!  Kể về nghề mọn của tôi và vài hồi ức đáng nhớ bên cây cầu lịch sử. Chẳng có ý gì ngoài sự chia xẻ với con dân đất Việt yêu thủ đô ngàn năm văn hiến. Mong sao giữ cho được Cầu Long Biên sống mãi với Hà Nội thân yêu!

Gocomay

__ 

Dòng sông không chảy

Posted on 06/05/2009 05:24 pm by gocomay

Thân tng anh ch em nhóm làm phim tài liu:

“Hà Ni có cu Long Biên

Cùng các bn tr yêu đin nh c nước !

*   *   *

Sông không chảy là ao tù nước đọng. Nghệ thuật không sáng tạo và xa rời cuộc sống thì cũng nước đọng ao tù !

“ Tôi khóc những chân trời không có người bay

  Lại khóc những người bay không có chân trời

  Trần Dần.

w88MM19sVOuXdb5Wvh_pZg

Câu chuyện đã 15 năm trôi qua, nhưng tinh thần của nó vẫn còn mới, như dòng sông Hồng, mùa lũ về, còn đỏ nặng phù sa, vun bồi cho những “rặng tre, bãi mía mát xanh bờ đê ”…

Đó là cái năm chúng tôi lặn lội cả tháng trời trên bến sông Hồng quanh cây cầu bắc qua dòng sông Cái cũ kỹ ấy để làm nên bộ phim “Hà Nội có cầu Long Biên”.

Nhóm chúng tôi có sáu thành viên, được cơ quan chỉ định để tham gia một khoá tu nghiệp ngắn hạn do các nhà điện ảnh Pháp hướng dẫn từ giữa tháng 5 tới cuối tháng 6 năm 1992. Sau một tuần trau dồi lý thuyết, phần thực hành chúng tôi được giao nhiệm vụ phải đi thực tế và trình đề cương cho các thầy (chuyên gia Pháp) trong vòng một tuần. Tôi với anh Vũ Trụ bàn nhau, mỗi người độc lập xây dựng một đề cương, nếu khi xét duyệt đề cương của ai được chọn thì người đó sẽ là tác giả (đạo diễn) chính của phim. Sau đó, mặc dù dự thảo đề cương phim “Chiếc cầu Biên giới” (cầu Cốc Lếu – Lao Cai) của anh Trụ được thầy phụ trách Robert Kramer rất tâm đắc và ủng hộ (kể cả phải chi phí thêm tiền túi cá nhân như thầy từng nói), nhưng vì không khả thi nên đề cương số hai của tôi mới được triển khai. Không được các thầy mặn mà ngay từ lúc khởi đầu, bản thân tôi cũng kém vui. Nhưng nếu không hoàn thiện được đề cương để đưa vào sản xuất thì nhóm chúng tôi bị cúp tiêu chuẩn phim và máy quay. Và đương nhiên nhóm sẽ bị giải tán, sung công đi theo điếu đóm cho các nhóm khác. Nên vì màu cờ sắc áo của cả một hãng phim danh tiếng mà chúng tôi đã gắn bó với nhau để hoàn thành cho kỳ đuợc một tác phẩm riêng của nhóm mình.

Để thuyết phục đuợc ông thầy phụ trách người Pháp gốc Mỹ rất nhạy cảm và đầy bản lĩnh này, quả thật không dễ. Vì là phim do mình chủ trì, tôi đã phải phục quanh cầu hàng tuần để chọn cảnh, chụp ảnh những pha tắc cầu, lân la tới những xóm chài, những cánh đồng bãi nổi, những phiên chợ chớp nhoáng đầu cầu và cả cơ man những mảnh đời lao động cực nhọc gắn bó một cách tự nhiên với cây cầu qua nhiều thăng trầm của thời gian. Quả thật công sức của tôi đã không uổng. Nhóm chuyên gia Pháp đã chấp nhận thông qua đề cương của tôi, sau khi nhìn thấy những bức ảnh vô cùng sinh động trong bao còn nóng ấm mà tôi vừa mang từ tiệm ảnh về. Mỗi nguời một việc, chúng tôi bắt tay ngay vào giai đoạn quay. Tôi với anh Trụ thay phiên nhau phỏng vấn các nhân vật. Chị Liên thu âm, khớp tiếng. Anh Thước và anh Khanh quay phim.

Với chiếc máy quay đồng bộ nặng như vậy mà nhiều khi anh Khanh lại phải đảm trách vai trò của một chủ nhiệm phim, thường phải đi giao dịch và chuẩn bị, nên cô Mai dựng phim còn phải kiêm thêm nhiệm vụ phụ quay nữa. Nhìn nhà quay phim Nguyễn Thước vóc dáng mảnh dẻ ôm ghì chiếc máy quay phim nhựa 35 mm nặng trong những pha di chuyển trên cầu cao bạt gió, trên tàu hoả hay trên những chiếc thuyền nan ngay bên dòng nước xiết, nhiều lúc tôi cũng cảm thấy thót tim.

Cho đến khi mọi việc trôi chảy với những mẻ phim nháp ban đầu ra lò với chất luợng hình ảnh khá tốt, cả nhóm mới thở phào nhẹ nhõm.

Kinh phí để làm một bộ phim nhựa hai cuốn đó là do Bộ Ngoại Giao Pháp tài trợ nhưng chủ yếu là việc chi trả thù lao cho bốn thành viên của hãng phim “Les d`ICI filmes” của Pháp cùng các chi phí về phim nhựa, máy quay, máy thu thanh đồng bộ … Còn lại chỉ một khoản rất khiêm tốn cho việc di chuyển cũng như làm hậu kỳ.

Để tiết kiệm kinh phí, chúng tôi không dám sử dụng ô tô mà hàng ngày thuê hai chiếc xích lô, dùng chuyên chở máy móc phương tiện di chuyển tại hiện trường. Được cái các nhà làm phim danh tiếng của Pháp nhưng cũng rất “Tây ba lô” nên cứ “cơm đuờng cháo chợ ” cùng chúng tôi như người trong một nhà.

Cái qúi nhất mà chúng tôi học tập được ở các ông thầy Pháp chính là sự chỉnh chu, nghiêm túc trong công việc nhưng trong sinh hoạt đời thường lại rất dung dị, khoan hoà. Chính nhờ những đức tính qúi báu ấy mà mỗi tác phẩm của họ đều có sức thuyết phục bởi tính chuyên nghiệp và tính nhân văn rất cao.

Khác xa với lối làm phim mang nặng tính giáo huấn, mô phỏng sáo rỗng với chuỗi hình ảnh khô cứng để minh hoạ cho một chủ đề định sẵn với lời thuyết minh ra rả nhằm ép nguời xem phim phải chấp nhận mọi chủ ý của tác giả. Chúng tôi đã đuợc tiếp cận một cách làm mới. Người làm phim không tư duy hộ, không áp đặt chủ quan. Mà để người xem phim mọi tầng lớp đều động não, đều có thể và có quyền được tham gia vào quá trình nhận thức cuộc sống tuỳ theo kinh nghiệm và khả năng của mỗi cá nhân. Phần sáng tạo của nguời nghệ sỹ chính là việc phát hiện được vấn đề mới lạ. Rồi sử dụng thành thạo ngôn ngữ điện ảnh để tái tạo hiện thực trên phim ra sao nhằm hấp dẫn được công chúng.

Trở lại với bộ phim của chúng tôi “Hà Nội có cầu Long Biên” ! Chả có lời bình, chả có nhạc. Nhân vật là nhóm làm phim chúng tôi cứ lân la trò chuyện thân mật cởi mở với những con người hàng ngày sinh sống hay hiện diện bên cầu. Như ông già đánh cá có độ tuổi ngang ngửa với cây cầu, 92 tuổi, mà mắt còn tinh, tai còn thính, tay chân còn khá hoạt bát để tự nuôi thân mà không cần sống nhờ vả trợ cấp xã hội hay của bất cứ ai. Vợ chồng ông thật như nhân chứng sống chứng kiến biết bao thăng trầm biến loạn của cây cầu. Như hai cụ về hưu đã mấy chục năm sáng sớm vẫn leo lên cầu tập thể dục dưỡng sinh. Cả anh lái tàu hoả, đã 20 năm, ngày nào chả qua lại làm bạn với cây cầu già. Tới các tổ bảo dưỡng thuộc Liên Hiệp Đường Sắt số 1, đã thường xuyên chăm nom tu bổ và sửa chữa trên cầu. Những toán nam nữ học sinh cấp 3 luôn lấy bãi cát giữa sông ngay sát chân cầu làm nơi tụ hội vui chơi sau những tiết học căng thẳng hay sau những mùa thi cử lu bù. Ngoài ra còn rất nhiều bà con nông dân xã Ngọc Thụy, Gia Lâm, cả cuộc đời “bán mặt cho đất bán lưng cho trời” trên những cánh đồng màu thênh thang ngoài bãi giữa sông. Những người dân nông nhàn đào phù sa bồi lắng lòng sông kiếm sắt vụn bán phế liệu làm kế sinh nhai. Lại còn những cháu gái bán nước trà đầu cầu …

Dù đậm nét như ông già đánh cá, như hai chị em sinh đôi bán quán nước. Hay thoáng qua như đám trẻ nhỏ sinh ra từ xóm chài, lênh đênh nay đây mai đó trên thuyền chài. Những bà bán gia cầm, bán rau quả phiên chợ sớm đầu cầu. Những bà buôn thúng bán mẹt “liều mình như chẳng có” vẫn quen chạy ngược đuờng ray lo bám, nhảy cho kịp chuyến tàu chợ. Những người đóng than, thồ than tổ ong sang Hà Nội bán rong. Như các em chưa đến tuổi vị thành niên, chầu chực bên dốc cầu để phụ đủn những xe thồ nặng leo lên chặng dốc, kiếm vài ngàn tiền thù lao giúp thêm bố mẹ nghèo lo bữa ăn hàng ngày. Tất cả chẳng cần ai sắp đặt, đã tự nhiên sống gắn bó thân quen hoà thuận với cây cầu và luôn mong cầu Long Biên sớm được tu sửa cho đẹp và trường tồn mãi với thời gian…

Hà Nội có cầu Long Biên

Vừa dài vừa rộng bắc trên sông Hồng

Tàu xe đi lại thong dong

Bộ hành tấp nập gánh gồng ngược xuôi

… … …

C_xSi6v18JP5hcS_ctOfGA

Những câu thơ, ca hay đồng dao thân thương ấy đã bay vào những trang sách tuổi thơ của thế hệ chúng tôi không biết tự bao giờ. Khi lớn lên, ra Thủ Đô sinh sống, chúng tôi mới có dịp được nhìn tận mắt. Được sờ tận tay. Được đạp bàn chân quê mùa lên những tấm sàn ván phẳng phiu hay nham nhở lát trên mặt cầu … mới thấy cái cây cầu Long Biên trong mộng, trong sách vở của tuổi thơ tôi là không hoàn toàn như ý.

* * *

Năm ngoái, sau mười bốn năm xa quê, tôi có dịp được hít thở trở lại cái bầu không khí thân thương quen thuộc, khi có dịp đi lại qua cầu. Long Biên vẫn cũ kỹ, cho dù nay đã cấm hẳn ô tô nhưng thi thoảng vẫn ách tắc. Người em họ, cũng là đồng nghiệp cũ của tôi an ủi tôi rằng Pháp đã đề suất một dự án khả thi để xây mới một cầu Long Biên hiện đại ngay bên cạnh cây cầu cũ nhưng khâu qui hoạch tổng thể và giải toả mặt bằng xem ra còn nhiều vướng mắc nên không biết khi nào cây cầu mơ ước, đẹp tựa dải đăng ten sang trọng này của Thủ Đô ngàn năm văn hiến mới trở thành hiện thực?

Gặp lại vài anh chị em trong nhóm làm phim cũ cũng quá mừng. Nhắc lại những kỷ niệm hồi đó ai mà không nhớ. Trong lúc trà dư tửu hậu anh em hứa là sẽ sao lại cho tôi một đĩa DVD, mang sang bên đó mà làm kỷ niệm. Tưởng đó chỉ là lời của ruợu bia. Không ngờ trước thềm năm mới 2007 vừa rồi tôi nhận được món qùa mà bạn bè đã gửi tặng. Bật máy xem lại, thật xúc động vì không phải chỉ có cây cầu Long Biên mà cả một thời xa vắng đã trở lại. Như thấy mình có lỗi. Đã sớm hạ vũ khí. Đã đầu hàng … trong khi đất nước đang cần rất nhiều những “…. Cầu Long Biên” như thế để đi lên.

uic_jFLTh_X8u1UVZbKTCA

Đắn đo mãi, hôm nay, sau gần 15 năm bộ phim “Hà Nội có cầu Long Biên” chào đời tôi mới quyết định làm lại vài cái bảng chữ tên phim trên đĩa DVD mà bạn tôi đã gửi tặng. Nhớ lại, hồi đó, sao mấy cái bảng chữ tít của phim lại nhem nhuốc thế ? Chả là chúng tôi đã không còn một xu để thuê hoạ sỹ cũng như bộ phận quay kỹ sảo nữa. Nên đành tự viết lấy lên bìa Các-tôn những dòng chữ như thế. Rồi dùng máy quay bình thường đặt lên chân bình thường để cho người xem biết phim của mình cũng có một cái tên.

Tên của nó là: “Hà Nội có cầu Long Biên”!

Tất cả mọi người trong cuộc đều biết chuyện này nhưng vẫn “mần thinh”. Nay tôi mạnh dạn phi lộ như thế. Và với tấm lòng thành xin được “đơm lại cúc” cái áo mà chúng tôi đã kỳ công làm ra nó mà chưa sắm được vài cái nút cài như ý. Hơn thế, trước khi những bảng chữ cuối phim kết thúc, tôi đúp thêm một chút tiếng động của dòng sông người đang ì ạch trườn, bò… qua cầu và lặp lại cái câu hỏi hồn nhiên của cháu gái bán quán nước:

Chú ơi ! … bao giờ thì sửa cầu ?

Công việc vừa hoàn tất thì sực nhớ ra, đây chỉ là chiếc đĩa sao, rẻ tiền. Nên chả có một thay đổi tích cực nào nào tới nguyên bản hiện đang còn nằm ở kho lưu trữ phim của quốc gia! Thôi cũng đành coi đó như một kỷ niệm vậy.

Ngày 2 tháng 3 năm 2007

Gocomay

*  *  *

Xem Video phim “Hà Nội có cầu Long Biên” ở đây:

(Chất lượng sao từ phim 35mm sang Clíp chưa chuẩn, bà con xem tạm!)

Li bt:

Phim “Hà Nội có cầu Long Biên” sau khi hoàn thành (1992) đã được trình chiếu nhiều lần trong các hội nghị thượng đỉnh khối Pháp Ngữ (La Francophonie) nay đã lên tới 55 nước thành viên và 13 nước quan sát viên tham gia.

Đặc biệt vào cuối năm ngoái (28/12/2008), tôi có nhận được mẩu tin nhắn qua E-mail của nhà đạo diễn Nguyễn Thước (hồi đó – tháng 6/ 1992 – anh là quay phim chính của phim “Hà Nội có cầu Long Biên” mà tôi làm đạo diễn) với những dòng như sau:

… cách đây 20 ngày, sứ quán Đan Mạch cùng với Hãng phim Tài liệu có tổ chức một buổi chiếu phim về cầu Long Biên, có một phim của các nhà làm phim Đan Mạch, một phim của anh và một phim của anh Sỹ Chung: Gầm cầu mặt nước. Buổi chiếu thú vị lắm, có thể nói phim chúng ta chiếu cùng phim họ là ngang ngửa nhau, thậm chí dân ta còn thích phim ta hơn. Rất tiếc anh không ở nhà để gặp gỡ giao lưu, tôi nói với anh Chương là để anh Vũ Trụ lên,….. Tôi có giữ lại một cái poscar và một cái giấy mời của buổi chiếu đó, khi nào anh Thọ sang tôi sẽ gửi cho anh để anh giữ làm kỉ niệm .
Chúc anh và gia đình mọi điều tốt lành .

Thước ,

 RwZM_VGUkigTWdSqNxo5Pw

tWOkInoAxBPH0w7DfYgqKg

____________________

Hiệu Minh Blog

Càng đi xa, càng thấy mình nhỏ bé

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 34 other followers