860 – Chó ơi, tao muốn xin lỗi mày!

Advertisements

853 – Tản mạn cuối năm về nghề phó nháy

837 – Chó mèo xứ Tây lông

816 – Cám ơn “Anh Nông Dân” của bác Nguyễn Thiện Nhân!

Ông Nguyễn Thiện Nhân Chủ tịch UBTW Mặt trân Tổ quốc VN khóa VII -_ Ảnh: VOV

Ông Nguyễn Thiện Nhân Chủ tịch UBTW Mặt trân Tổ quốc VN khóa VII – Ảnh: VOV

Ông Nguyễn Thiện Nhân – Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch UBTW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam  hơn nhà cháu một tuổi nên xin phép được gọi tắt là Bác Nhân cho thân mật. Dù chưa quen và chưa vinh dự được gặp Bác Nhân bao giờ. Song hôm Chủ nhật được bác ghé thăm nhà (blog cá nhân). Hôm qua lại được người của Bác (CTV Anh Nông Dân) viết bài phản biện, khiến nhà cháu sướng củ tỷ. Rồng ghé nhà tôm mà lỵ, hì hì…

Như bà con độc giả đã biết, trong entry Đôi lời về việc Cụ Hồ đi tát nước chống hạn với dân của nhà cháu chỉ là sự ngứa nghề (phó nháy) để góp ý kiến với nhà báo đã đăng tấm hình chưa ổn trên báo Tuổi trẻ. Vậy mà ngay lập tức bị một ông anh nhà văn phang cho mấy gậy không thương tiếc. Cho đó là rất phản cảm; là vạch lá tìm sâu; là cách nhìn tù đầy với định kiến soi mói mà không khoa học“.

Nay Anh Nông Dân của Bác Thiện Nhân (không biết anh này có quen anh nhà văn không?) lại bồi thêm cho nhà cháu những cú trời giáng nữa. Cho là: “chuyên đi bới móc thế hệ cha ông”; “đầu óc kém tư duy và không hiểu nông nghiệp”; “thiếu quan sát và láo toét”; “tiếng nói xuyên tạc và đầy cắc cớ, bới móc”; “thầy bói mù” (Xem: Ở đây).

May mà nhà cháu không có tiền sử bệnh tim. Nếu không thì…

Cảm động trước nghĩa cử cả hai anh giai và xin đáp lễ cho phải đạo và vui chút thôi. Chứ công to việc nhớn của nhà quan mắc chi đến cái thá dân đen thấp cổ bé miệng như nhà cháu mà phải lo xa.

P1130313

Ở bức ảnh lờ mờ được đăng trên báo để tuyên truyền về việc Cụ Hồ về Thường Tín, Hà Đông thăm và cùng tát nước chống hạn với dân, thì không riêng nhà cháu mà rất nhiều người đều cho là phản cảm. Tấm hình lại được tác giả bài báo cắt mất phần nước và bôi đen bên dưới, khiến có người chế giễu, cho rằng Bác đang tát nước bùn đen vào các chiến sĩ bộ đội(Kami – Dân bây giờ ghê gớm lắm).

Người nhẹ nhàng hơn thì nêu thắc mắc: “Bác tát nước như vậy thì đổ nước đi đâu? Chả lẽ múc nước đổ ra đường? nếu vậy thì mấy “chú” đứng trên kia ướt hết à?” (Mõ Làng Chờ, on 10/02/2014 at 9:25 sáng).

Trong bức ảnh chưa bị cắt cúp và bôi đen mà blog Hiệu Minh đưa lên để phản biện lại thì độc giả có thể yên tâm sẽ không ai bị cụ Hồ hắt bùn vào cả. Vì tác giả còn khoanh vòng tròn đỏ đánh dấu cả “chỗ nước hắt vào”.

Vòng đỏ là chỗ nước hắt vào. Một anh đứng bên phải đang phải nép vào anh áo trắng. (HM blog)

Vòng đỏ là chỗ nước hắt vào. Một anh đứng bên phải đang nép vào anh áo trắng. (HM)

Mặt khác, bài viết còn chỉ rõ:

“Người cầm dây gầu phía đối diện, còn để tréo dây, tư thế tay và đứng như thế, làm sao múc được nước”, mà vội suy luận “Tôi xem tấm ảnh trên và nhận xét rằng, Bác Hồ của chúng ta đang tát nước bùn đen vào các chiễn sĩ bộ đội tham gia giúp dân tát nước dọc sông Hòa Bình”… Bạn đọc lưu ý, trong ảnh trên, phần mương khá rộng, đủ để biết là cái sòng cụ đang lấy nước vào gầu là có nước chứ không phải bùn. Không hiểu do vô tình hay cố ý, người ta đăng ảnh trên các báo lại cắt mất phần mương đầy nước, gây cho người xem có cảm giác cụ đang tát bùn” (Tát Nước Gàu Dây – Hiệu Minh).

Như vậy câu hỏi được nêu ra ở đây là, tại sao tòa soạn (báo Tuổi trẻ) lại chấp nhận giải pháp cắt bỏ phần nước và bôi đen một phần bức ảnh như thế để độc giả (không tiếp cận được ảnh gốc) dễ bị hiểu lầm?

Xin thưa, thủ phạm chính là hai cái dây gàu bị quấn chập vào nhau mà anh cán bộ đang tát nước gàu giai cùng Bác đấy! (Xem ảnh dưới đây).

Vòng tròn đỏ đánh dấu chỗ 2 dây gàu bị quấn vào nhau (GCM)

Vòng tròn đỏ đánh dấu chỗ 2 dây gàu bị quấn vào nhau (GCM)

Cho nên nếu không bôi đen che chỗ dây gàu chập chéo nhau đi thì cái câu mô tả:

“Tôi tuy xa công việc nhà nông mấy chục năm nay nhưng tát nước thì vẫn nhớ”. Một số đồng chí muốn được cùng tát đôi với Bác, nhưng Người đã đề nghị một đồng chí lãnh đạo của Hà Đông có mặt lúc ấy tát cùng. Thấy đồng chí này có vẻ lóng ngóng, Bác hướng dẫn: “Phải kéo bằng dây trên, đổ bằng dây dưới”. Trong tư thế vững chãi của người tát gàu giai có kinh nghiệm, Bác thả gàu vục nước đổ nước một cách thuần thục không khác một nhà nông.”

Giữa nội dung bài viết và ảnh sẽ không thể cùng chung sứ mệnh lịch sử được.

Tấm hình đăng trên TTO đã bị sửa để cho ảnh và câu chữ ăn nhập với nhau!

Tấm hình đăng trên TTO đã bị sửa để cho ảnh và câu chữ ăn nhập với nhau!

Đồng bệnh tương lân, Anh Nông Dân của Bác Thiện Nhân cũng không ngại ngần khi bốc thơm lãnh tụ:

“Bác là người từ vùng quê nghèo mà lớn lên. Bác đã đi nhiều nơi, sống nhiều năm trong rừng với bà con dân tộc, trồng cây, đi cày, tát nước, cưỡi ngựa, tập võ là chuyện thường, thì việc Bác đổ nước một cách thuần thục không khác một nhà nông là điều dễ hiểu!”

Một độc giả cao tuổi của Hiệu Minh (Đinh Gia Viễn – February 9, 2014 at 2:50 pm) phi lộ:

“Nhớ không chính xác lắm, nhưng đại khái là vị cán bộ tát nước với Bác không biết tát, mọi người đề nghị được thay cho vị cán bộ đó, nhưng Bác không đồng ý và bảo để chú ấy phải học tát nước cho quen đi”.

Nếu tác giả bài báo mà đưa thêm chi tiết thật này vào bài báo thì chả cần phải cắt cúp lại ảnh và bôi đen chỗ dây gàu quấn, mọi độc giả khó có thể hiểu nhầm đáng tiếc như đã xẩy ra.

“Cái lõi của đời sống là phải trung thực” – Nhà văn Nguyễn Văn Thọ đáng mến viết còm vào “Phây” của tôi như thế, sau khi xem bài Tát Nước Gàu Dây – post trên Hiệu Minh, nói: rất muốn chia sẻ bài viết này! Đó cũng chính là động lực để tôi viết bài phản biện.

Đáng tiếc là cộng tác viên Anh Nông Dân của Bác Thiện Nhân, lại bỏ rất nhiều công sức ra để dùng Photoshop nhằm chứng minh lại mệnh đề (nói Cụ Hồ hắt bùn vào lính là sai) mà blog Hiệu Minh đã làm rất kỹ. Song lại cố tình lờ đi cái chi tiết hai dây gàu bị chập chéo nhau của anh cán bộ lãnh đạo của Hà Đông. Như thế là trung thực hay nguỵ biện? Xin bà con độc giả quan tâm tới đề tài này phân xử dùm!

Bức ảnh do tác giả Anh Nông Dân diễn giải khá công phu...

Bức ảnh do tác giả Anh Nông Dân diễn giải khá công phu…

Xưa kia các cụ thường dạy con cái bằng cái câu “khôn không qua nhẽ, khoẻ không qua nhời”. Dân gian còn có câu: “Nói phải củ cải cũng nghe”. Trong 175 cái Commente hiện thị trên Hiệu Minh blog (hôm qua đã khóa còm), tôi rất tâm đắc với phần Commente điềm đạm của hai độc giả sau đây, xin trích:

“Tôi không rõ ông cụ định làm gì trong bức hình trên. Dạy dân tát nước hay dạy chiến sĩ tát nước?
Quan sát góc dưới bên trái và gần góc trên bên phải có 2 bà nông dân thứ thiệt kìa. Không rõ hai bà ấy có cười mỉa trong bụng không nữa.
Mà ông cụ diễn cảnh này làm gì chứ ?” (Quỳnh Anh – February 10, 2014 at 4:21 am)

“Nói gì thì nói, cảnh Bác Hồ mình tát nước, đánh banh, đánh võ, đạp nước, làm… nhạc trưởng, cho kẹo thiếu nhi… đều là DIỄN cả. (Làm chính trị mà không biết “diễn” thì đừng làm chính trị,… nhưng đến “pha” “Tát nước” thì do kịch bản, cùng đạo diễn kém nên ra như thế, mặc dù “diễn viên” vẫn… xuất thần như ngày nào” (HỒ THƠM1 – February 10, 2014 at 1:27 am)

Điều cuối cùng, nhà cháu muốn nói là văn hóa phản biện trên trang blog cá nhân của GS.TS Nguyễn Thiện Nhân nói riêng và của các lãnh đạo đảng và nhà nước ta nói chung là rất hàng tôm hàng cá. Nếu đó chỉ là lời thục mạng của vài anh ít học “ăn theo nói leo”  hay dân viết lách có thói quen văng tục (cho đỡ nhạt miệng) thì có thể châm chước. Nhưng trong các bài viết phê bình (phản biện) nghiêm túc của các cộng tác viên (như CTV Anh Nông Dân là ví dụ!) mà có những ngôn từ thô bỉ mang tính chửi bới miệt thị nhau thì có nên không? Cho dù bên dưới đều có dòng ghi chú cẩn thận: *Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả.

STT trang blog của GS.TS Nguyễn Thiện Nhân

STT trang blog của GS.TS Nguyễn Thiện Nhân

Làm như thế liệu có đem lại sự sang trọng cũng như cảm tình của độc giả khắp nơi hay không?

Thật là:

Thành đổ đã có vua xây

Việc gì gái goá lo ngày lo đêm

Xin có nhời cám ơn Anh Nông Dân của Bác Thiện Nhân! Anh đã làm cho tôi sáng mắt sáng lòng!

Gocomay

__

PS:

_________________

815 – Đôi lời về việc Cụ Hồ đi tát nước chống hạn với dân

Download_

Đêm qua tát nước đầu đình

Để quên chiếc áo trên cành hoa sen

Anh được thì cho em xin

Hay là anh để làm tin trong nhà?

*  *  *

Từ chuyện bác Cả Trọng trồng cây thông già đầu xuân năm nay (Giáp Ngọ-2014) trên đồi thông xã Vật Lại huyện Ba Vì Hà Nội, cư dân mạng lại lôi cả chuyện Cụ Hồ, cách đây 56 năm về tát nước chống hạn với dân ở huyện Thường Tín Hà Đông ra để phẩm bình. Những ý kiến nêu ra thật đa chiều đa dạng.

Cụ Hồ đi tát nước chống hạn với bà con nông dân Thường Tín Hà Đông ngày 12-1-1958 (Theo: TTO)

Cụ Hồ đi tát nước chống hạn với bà con nông dân Thường Tín Hà Đông ngày 12-1-1958 (Theo: TTO)

– Tôi xem tấm ảnh trên và nhận xét rằng, Bác Hồ của chúng ta đang tát nước bùn đen vào các chiến sĩ bộ đội tham gia giúp dân tát nước dọc sông Hòa Bình (theo báo Tuổi trẻ). Không nhẽ một vị lãnh tụ của nhân dân lao động lại có việc làm vô cảm như thế: Tát nước vào nhân dân?. Do đó lời giải thích đúng đắn nhất sẽ là: tấm hình ấy cũng chỉ là tư liệu ghi lại thời khắc Bác Hồ diễn kịch, nhưng vớ phải tay đạo diễn tồi. Vì từ xưa đến nay khi xem các hình ảnh của Bác Hồ thì ai ai cũng dành cho Bác sự kính trọng và tin Bác không diễn kịch hay dàn dựng nên không ai để ý sơ xuất này. (Trích: Dân bây giờ ghê gớm lắm – Kami)

Bức ảnh khi chưa được cắt cúp là rõ cả mặt nước... (Ảnh Internet)

Bức ảnh chưa được cắt cúp rõ cả mặt nước… (Ảnh: Internet)

– Trở lại ảnh Cụ Hồ khi tham gia tát nước chống hạn với bà con nông dân ở Thường Tín, Hà Đông ngày 12-1-1958. Chắc chắn đây là ảnh trung thực, không hề có sự bố trí, chuẩn bị hay đóng kịch.

Trong ảnh chắc chắn Cụ Hồ đang chỉ cho nhiều người hiểu rằng công việc tát nước không phải là dễ. Người cầm dây gầu phía đối diện, còn để tréo dây, tư thế tay và đứng như thế, làm sao múc được nước, mà vội suy luận “Tôi xem tấm ảnh trên và nhận xét rằng, Bác Hồ của chúng ta đang tát nước bùn đen vào các chiễn sĩ bộ đội tham gia giúp dân tát nước dọc sông Hòa Bình “.

Bạn đọc lưu ý, trong ảnh trên, phần mương khá rộng, đủ để biết là cái sòng cụ đang lấy nước vào gầu là có nước chứ không phải bùn. Không hiểu do vô tình hay cố ý, người ta đăng ảnh trên các báo lại cắt mất phần mương đầy nước, gây cho người xem có cảm giác cụ đang tát bùn.

(Trích: Tát Nước Gàu Dây – Hiệu Minh)

Để cho hết nhẽ, nhà cháu theo đường chỉ dẫn tìm coi bằng được cái bài đăng trên Báo Tuổi Trẻ – Từ buổi Bác về tát nước. Bài báo xuất bản vào ngày 15/10/2008 06:07 (GMT + 7). Trong đó viết, xin trích:

Lúc ấy các thôn đã cấy sắp xong. Riêng Tả Thanh Oai diện tích bị hạn nặng hơn, tập trung vào 50 mẫu Bắc bộ ở cánh đồng Quai Chảo. Thanh niên, bà con tát nước dọc bờ sông Lán; bộ đội về giúp dân tát nước dọc sông Hòa Bình. Khoảng 8 giờ sáng 12-1-1958, khi bà con đang tát nước thì một cụ già vận đồ kaki trắng, đội mũ kết, chân đi dép cao su, xắn quần ngang gối bước tới.

Mọi người ngạc nhiên, mắt hướng về phía cụ. “Bác Hồ! Bác Hồ!” – bà con, thanh niên trong thôn nhận ra Bác reo lên vui sướng. Bác không vào ủy ban xã mà xắn cao quần, tự tay xách dép đi thẳng ra cánh đồng Quai Chảo. Mọi người đề nghị lấy đất khô rải đường cho đỡ trơn để Bác đi. Bác không đồng ý mà nhanh nhẹn lội luôn xuống ruộng.

Khi đến tàu tát gàu giai của cụ Ngô Văn Lan, Bác nói cụ Lan tạm nghỉ để Bác tát. Người nói: “Tôi tuy xa công việc nhà nông mấy chục năm nay nhưng tát nước thì vẫn nhớ”. Một số đồng chí muốn được cùng tát đôi với Bác, nhưng Người đã đề nghị một đồng chí lãnh đạo của Hà Đông có mặt lúc ấy tát cùng. Thấy đồng chí này có vẻ lóng ngóng, Bác hướng dẫn: “Phải kéo bằng dây trên, đổ bằng dây dưới”. Trong tư thế vững chãi của người tát gàu giai có kinh nghiệm, Bác thả gàu vục nước đổ nước một cách thuần thục không khác một nhà nông.

(hết trích)

Như vậy, việc Cụ Hồ xuống đồng tát nước làm vụ lúa Chiêm với dân là hoàn toàn có thật. Các thao tác của ông Cụ như thế đứng, cách cầm dây gàu (cùng với ngoại hình như chân đất, quần Tây xắn lưng ống quyển…) là hoàn toàn tự nhiên và giống hệt người nông dân thực thụ.

Cái phản cảm ở đây là tay phó nháy, đã không am hiểu nhiều đến công việc đồng áng đã làm hại ông Cụ. Khiến cho câu hỏi của tay Facebooker nào đó: Bác Hồ đang tát nước vào ai? cứ như mũi kim xoáy vào tâm những ai đang quan sát sự kiện này. Như bức ảnh đăng tải (trên tờ Tuổi Trẻ hay trên Internet) thì với gần bốn chục cả người lớn lẫn trẻ con (chưa kể những người đứng bị khuất) dày đặc vây kín cái đầu gàu, nơi ông Cụ đang “tác nghiệp”, thì có tài thánh Cụ cũng không thể đổ nước đi đâu, khi gàu nước đầy được kéo lên đã căng (dây) hết đà?

Chả nhẽ “Bác thả gàu vục nước đổ nước một cách thuần thục không khác một nhà nông” (lời tường thuật), mà đăng kèm bức ảnh chụp với góc độ và cắt cúp như thế, tránh sao khỏi sự hiểu nhầm rằng sẽ có người bị ướt bởi chiếc gàu “thuần thục” của Bác?

P1130320

Điều sơ hở này, nếu như trước đây, không ai (dù có biết) cũng không dám nói, vì ngại “dìm hàng” lãnh tụ tối cao. Thì nay, khi những cấm kỵ bớt đi, người ta mạnh dạn nêu câu hỏi, thiết nghĩ cũng là chuyện bình thường. Tiếng nói phản biện có lý có tình sẽ làm cho các nhà truyền thông sẽ khắc phục được những non kém (ấu trĩ) về nghề để trở thành chuyên nghiệp hơn.

Tát nước chống úng bằng gàu sòng (Ảnh TL)

Tát nước chống úng bằng gàu sòng (Ảnh TL)

Là con một nông dân chính hiệu, nhà cháu cũng không xa lạ với cảnh (và cả trực tiếp tham gia) tát nước. Tát nước (tưới hay chống úng) cho lúa, khoai, lạc đỗ đã đành. Còn tát chuôm ao thu hoạch cá ăn tết nữa. Nhà nông chuyên nghiệp trước khi đi tát nước ở đâu đã biết phải dùng loại gàu nào. Gàu giai (hai người một gàu) là tát nước ở độ chênh cao hơn gàu sòng (một người một gàu). Bảo rằng tát gàu sòng nhàn hơn gàu giai chưa hẳn đúng. Tát gàu sòng thường phải ngâm chân trong bùn, trong nước. Gặp hôm trời rét ngâm cả ngày cũng oải lắm chứ chả chơi. Tát gàu giai mà gặp cái đầu gàu thành vại cao ngất, khiến tay luôn phải hất lên ở góc độ gần 90° thì cũng “phê” vì mỏi lắm chứ bộ. Người nông dân tát nước ít khi đếm gàu. Chỉ biết nhẫn nại tát cho tới khi mức nước ở ruộng đã đạt (theo yêu cầu). Chứ ít ai đếm số gàu cần phải tát bao giờ. Những người chăm đếm gàu là đám trẻ con đang tập tát nước mới thế.

ge1baa7u-daiNhà cháu đã từng được tát những chiếc gàu giai có thâm niên lâu đời. Bởi nó được đan bằng những cật tre già, được gác bếp kỹ để chống mối mọt. Dây gàu có thể phải thay nhiều lần chứ những chiếc gàu được giữ gìn bảo quản tốt thì khá bền. Nhất là có những suốt tay nắm bằng xương hay sừng cứ nhẵn bóng theo thời gian, khiến ta có cảm giác thật thú vị mỗi khi được cầm nắm trong tay…

Những cảnh tát nước đêm trăng trên cánh đồng hay nơi chốn nên thơ (tức cảnh sinh tình như đình chùa tôn miếu cổ kính ở làng quê) đã đi vào ca dao với nhiều áng văn trác tuyệt mà khó có công việc nhà nông nào lại sánh kịp!

Hôm qua tát nước đầu đình

Để quên chiếc áo trên cành hoa sen

Anh được thì cho em xin

Hay là anh để làm tin trong nhà?

Hoặc:

Hỡi cô tát nước bên đàng

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?

Thời nay, điện khí hóa nông thôn. Máy bơm nước đã thay cho sức người, nên gàu giai và gàu sòng đã đi vào dĩ vãng. Tết trồng cây cũng vậy. Tấc đất tấc vàng, ở nông thôn ven đô ngày nay có ai còn thiết tha gì tới “Tết trồng cây nhớ ơn (làm theo lời) Bác” nữa.

Đó là một thực tế đau lòng. Cây xanh là rất cần cho môi trường sống của con người. Nhưng vì lợi ích trước mắt, người ta đã quên (hay không chú ý đúng mức) qui hoạch cây xanh. Cả diện tích mặt nước (hồ ao sông ngòi tự nhiên) cũng vậy. Tất cả được san lấp hay xả nước thải chưa qua xử lý thật bừa bãi. Đó chính là lý do tỷ lệ bệnh ung thư và các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa… ngày càng cao. Ai là người phải chịu trách nhiệm? Mỗi người nên tự vấn lại bản mình!

Việc hai bác Cả (bác Phú Trọng và Quang Nghị) đầu xuân, lên ngọn đồi Đồng Váng lịch sử để phát động phong trào “Tết trồng cây…” là điều rất có ý nghĩa. Nhưng cách làm (trồng một cây thông già) như vậy là phản cảm. Có người cho là “nhạo báng Cụ Hồ” thì hơi nặng. Nhưng nếu ai đã thấy ông Tập Cận Bình bên Trung Hoa đã đầu têu trồng một cây to (cây phong?) thì sẽ hiểu thấu cái lý trồng cái cây thông già năm nay của hai bác Cả nhà ta chăng?

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trồng cây tại đồi Đồng Váng, thôn Yên Bồ, xã Vật Lại, huyện Ba Vì. (Ảnh: Hà Nội Mới)

TBT Nguyễn Phú Trọng trồng cây tại đồi Đồng Váng, thôn Yên Bồ, xã Vật Lại, huyện Ba Vì. (Ảnh: Hà Nội Mới)

TBT Tập Cận Bình trồng cây to như TBT Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh Inter.)

TBT Tập Cận Bình trồng cây to như TBT Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh Inter.)

Các chính khách họp Thượng đỉnh G8, tháng 7-2008 tại Tokyo cũng bắt chước chính khách ta trồng cây... (Ảnh Inter.)

Các chính khách họp Thượng đỉnh G8, tháng 7-2008 tại Tokyo cũng bắt chước chính khách ta trồng cây… (Ảnh Inter.)

Bạn thường nhấn mạnh, không để bị “Tây hóa, tha hóa, thoái hóa” 

(lời bác Cả Trọng tại Hội nghị Cán bộ toàn quốc… tại Hà Nội ngày 27 tháng 02 năm 2012).

Trở lại hình ảnh Cụ Hồ đi tát nước chống hạn với bà con nông dân Thường Tín Hà Đông ngày 12-1-1958, dù ai có nguỵ biện giỏi tới đâu cũng không thể thuyết phục được những độc giả thông minh và có cái nhìn khách quan như thượng dẫn đã phân tích. Đó chính là hạn chế, là sự “phản tuyên truyền” của thông tin áp đặt mà báo chí “định hướng” xứ ta đã và đang lâm vào.

Thay cho lời kết xin chép lại lời của danh sỹ Lục Tài-Tử, thời Xuân Thu đã nói:

  • Nuốt được cái cay đắng trong cái cay đắng mới làm được hạng người trên loài người.

Mong các thế hệ hậu sinh hiểu thấu ý của người xưa!

Gocomay

_________________

763 – Tản mạn chuyện “dê” và “chó” trong làng điện ảnh

Nhà văn Dương Thu Hương trong Đại hội nhà văn hồi cuối thận niên 80 ở Hà Nội (đứng giữa nhà thơ Nguyễn Duy và nhà văn Nguyễn Quang Lập)

Nhà văn Dương Thu Hương trong Đại hội Nhà văn VN hồi cuối thập niên 80 ở Hà Nội (đứng giữa Nhà thơ Nguyễn Duy và Nhà văn Nguyễn Quang Lập)

Mấy hôm rồi, không chỉ trong làng điện ảnh mà cả dư luận ngoài xã hội xôn xao vụ scandal phim Cát nóng do Hãng phim Giải phóng sản xuất. Chỉ cần vào  google đánh 2 chữ: cát nóng. Thật bất ngờ chỉ sau sau 0.34 giây đã cho 35.200.000 kết quả: Cát nóng‘ – phim mới của Lê Hoàng gây thất vọng Đối chất vụ bản quyền phim Cát nóngCát nóng: lại một phim luận đề ngây ngôVụ kịch bản phim Cát nóngLên tiếng vì chất lượng chứ không phải kiện cáoLê Hoàng đối chất vụ bị tố “rút ruột” kịch bản; … ‘Lê Hoàng bị tố tráo kịch bản phim’‘Cát nóng’ bỏng rẫy chuyện làng văn nghệKỊCH BẢN BỘ PHIM “CÁT NÓNG”VỤ “TREO ĐẦU DÊ BÁN THỊT CHÓ” KHÔNG HY HỮU Ở LÀNG ĐIỆN ẢNH v.v..

Cảnh trong phim Cát nóng của Lê Hoàng

Cảnh trong phim Cát nóng của Lê Hoàng

Là người đã từng ở trong chăn, lại chưa được xem Cát nóng, nên khen chê một cách võ đoán với bộ phim này là tôi hết sức tránh. Chỉ xin bàn chút xíu tới chuyện bếp núc mối quan hệ giữa biên kịch và đạo diễn (hay chuyện “treo đầu dê bán thịt chó” như cách nói của nhà văn Phạm Viết Đào) trong làng điện ảnh xứ ta bấy nay.

Tác giả chính của tác phẩm điện ảnh là ai?

Nếu như ở nghệ thuật sân khấu, một lĩnh vực khá gần với điện ảnh, tác giả chính là người viết kịch bản (soạn giả). Thì ở bộ môn nghệ thuật thứ 7, lại không phải như vậy. Mặc dù điện ảnh là ngành nghệ thuật tổng hợp, là sự đóng góp công sức của rất nhiều thành viên có chuyên môn khác nhau từ biên kịch; đạo diễn; quay phim; hoạ sỹ; nhạc sỹ; thu thanh; dựng phim; ánh sáng; tiếng động; lái xe… Nhưng người chịu trách nhiệm (tác giả) chính. Người định hình tác phẩm trước khi đưa phim đến với công chúng. Người đó không ai khác, đã được cả thế giới xác nhận: đạo diễn phim! Các dòng chữ ghi trên bảng giới thiệu mở đầu phim đã chứng minh điều đó: A Film by…; Ein Film von…; Un film de…; Ein фильм фон … trên phim của các nước như Anh; Mỹ Đức; Pháp; Nga… Theo nghiã tiếng Việt: Một phim của … (dấu 3 chấm ghi tên người đạo diễn phim). Chuyện cứ tưởng “rành rành như canh nấu hẹ” thế mà ở xứ ta vẫn có sự nhập nhằng. Thật không hiểu nổi.

Gocomay chụp chung với nhà biên kịch Thanh Tú trên chuyến bay Paris-Hà Nội ngày 11.01.2012

Gocomay chụp chung với Nhà biên kịch Thanh Tú trên chuyến bay Paris-Hà Nội ngày 11.01.2012

Như sự kiện cách đây chưa lâu, chuyện một đạo diễn ở cơ quan cũ của tôi bị mấy nhà biên kịch kiện việc anh ta “xin xét giải cho các phim… với tư cách tác giả là không đúng, vì tác giả kịch bản và lời bình mới thật sự là tác giả sáng tác của VHNT”. (xem ở đây!). Kết qủa người đạo diễn đó bị nốc ao vụ Giải thưởng Nhà nước mặc dù danh hiệu NSND (tác giả các phim đó) vẫn đậu. Nghĩ cũng buồn cười.

Chuyện “treo đầu dê bán thịt chó” ở làng điện ảnh!

Thế nào là “treo đầu dê bán thịt chó”? Trong Từ điển tiếng Việt cắt nghiã câu thành ngữ này là hành động bịp bợm, dùng nhãn hiệu đẹp đẽ để đánh lừa. Với ngành điện ảnh, theo nhà văn Phạm Viết Đào (xem ở đây!) thì chuyện “treo đầu dê bán thịt chó” diễn ra một cách phổ biến. Mà vụ kịch bản phim Cát nóng chỉ là một vụ “cò con” thôi. Nhà văn Phạm Viết Đào (hiện vẫn là hội viên Hội ĐAVN) cho biết: “Trong điện ảnh đã từng xảy ra vụ “treo đầu dê, bán thịt chó” đó là Chương trình chấn hưng điện ảnh được triển khai vào những năm 90 của thế kỷ trước theo Nghị định 48; Vụ này đã lừa lấy của nhà nước ngót nghét gần ngàn tỷ đồng để rồi chả thấy thịt dê đâu mà người  tiêu thụ nhà nước phải xài thịt chó ghẻ, thiu… 

Nhà văn Phạm Viết Đào trong Hội thào tác động của truyền thông XH lên tác nghiệp báo chí - 24.12.2012 tại Hà Nội.

Nhà văn Phạm Viết Đào trong Hội thào tác động của truyền thông XH lên tác nghiệp báo chí – 24.12.2012 tại Hà Nội.

Một phi vụ “treo đầu dê, bán thịt chó“ vĩ đại mới vừa mới được Bộ trưởng Bộ Văn hóa lập đề án trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bằng Quyết định 3927/QĐ-BVHTTDL do Thứ trưởng Huỳnh Vĩnh Ái, (một đồng hương Kiên Giang với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng giống như Phạm Thanh Bình Vinashin…) ký ngày 16/10/2012, đó là Đề án “chiến lược phát triển Điện ảnh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Vụ này nếu được Thủ tướng Chính phủ phê thì lượng tiền cho vụ affaire “treo đầu dê, bán thịt chó” này sẽ gấp ít nhất một ngàn lần…”

Đó là việc liên quan đến mánh mung của thầy trò “đồng chí X”, May tui ở xa, không mục sở thị, chả dám loạn bàn nhiều. Chỉ xin bàn đến một thực tế diễn ra đã lâu (các vụ “cò con”). Nhưng nó vẫn đương nhiên tồn tại. Ai cũng biết. Nhưng hết thảy đều nhắm mắt làm ngơ.

Nếu như trên thế giới, khâu kịch bản thường được các nhà sản xuất phim mua đứt bản quyền và trả tiền sòng phẳng trước khi được đưa vào sản xuất. Nhưng ở ta, đa phần kịch bản (nằm trong kế hoạch) chỉ được tạm ứng một khoản tiền để nhà biên kịch (nhà văn) viết. Viết xong nếu kịch bản không ai nhận. Hay có đạo diễn nhận nhưng phim không ra được (trong nghề gọi là “phim bị đổ”) thì coi như kịch bản đó sẽ không được trả tiền một cách đầy đủ như thông lệ. Liên hệ với phim Mùa dưa (hay Cát nóng) của nhà biên kịch Phạm Thùy Nhân, tuy kịch bản đã được nhà nước (Cục Điện ảnh) duyệt và cấp kinh phí 6 tỷ VNĐ để làm phim. Nhưng nếu không khả thi (không ai nhận) như kế hoạch do Hãng phim Giải phóng đề ra thì coi như kịch bản đó cũng ở dạng “treo”.

Chính áp lực đó đã khiến Phạm Thùy Nhân chấp nhận cho Lê Hoàng được quyền sửa (bày món thịt chó) theo chủ đề mới mà chỉ giữ lại bối cảnh vùng cát nóng (đầu dê) của kịch bản ban đầu thôi. Hai bên đều có thoả thuận sòng phẳng (có cả văn bản).

Lê Hoàng âu yếm Lý Nhã Kỳ trong lễ khai mạc Haniff 2 - 25/11/2012

Lê Hoàng âu yếm Lý Nhã Kỳ trong Lễ khai mạc Haniff 2 – 25/11/2012

Việc này sẽ chẳng ai (ngoài cuộc) hay nếu phim thành công (như được đề cao; được tham gia tranh giải; nhận được giải thưởng, dù nhỏ…). Nhưng khốn nỗi phim bị khán giả chê… khiến Phạm Thùy Nhân (dù đã nhận đủ 80 triệu tiền kịch bản) chạy làng và khai “cán bộ nằm trong đống rơm”. Với lời tố rằng: “Kịch bản của tôi nói về cặp vợ chồng nông dân trồng dưa trên một vùng cát trắng như ở Bình Thuận. Họ phải đối mặt với thiên tai, hạn hán… nhưng khi những luống dưa tươi tốt thì họ lại phải chiến đấu với những con giông thích cắn phá dưa. Người chồng đã bị cát vùi lấp chết khi đào bắt con giông cuối cùng phá hoại vườn dưa của mình.  

Lê Hoàng không thể làm phim dựa trên kịch bản này của tôi bởi vì tư duy, thẩm mỹ của tôi và vị đạo diễn “Gái nhảy” này quá khác nhau. Vị này cũng không thể quay những con giông như trong kịch bản của tôi nên đã viết lại kịch bản khác cho dễ sản xuất nhưng vẫn được hãng phim chấp nhận.”

(http://vtc.vn/13-360279/giai-tri/doi-chat-vu-le-hoang-bi-to-trao-kich-ban-phim.htm).

Nhà biên kịch lão làng Phạm Thùy Nhân

Nhà biên kịch lão làng Phạm Thùy Nhân

Theo nhà văn Phạm Viết Đào thì “đây là một hành vi vi phạm pháp luật nếu căn cứ vào Luật Thương mại, Luật Điện ảnh vì Quyết định chấp nhận cho kịch bản phim Cát nóng của Phạm Thùy Nhân đã được Bộ trưởng Bộ Văn hóa… chấp thuận; Do vậy muốn thay đổi kịch bản phải được người ra quyết định đồng ý thay đổi… Bất kể sự thay đổi nào cho dù nhân danh đặc thù sáng tạo của điện ảnh hay do sức ép của thời gian hoàn thành bộ phim mà nhà sản xuất là Hãng phim Giải phóng tự ý thay đổi mặc dù lúc thay đổi có sự bàn bạc tập thể, được sự đồng thuận của chính Phạm Thùy Nhân thì đây là việc làm phi pháp.” 

Nhưng nếu làm đến nơi đến chốn vụ này thì liệu những người quản lý ngành (Cục Điện ảnh – nơi đã duyệt cả kịch bản lẫn bản đầu của phim Cát nóng) có đứng ngoài “hành vi vi phạm pháp luật” trên đây không, thưa bác Đào? Rồi còn bao chuyện “treo đầu dê bán thịt chó” (dù “cò con”) khác nữa? bới hết cả ra ai ngửi được? Vậy nên chi bằng đóng cửa bảo nhau “với không khí ôn hoà” chả hơn à? Chỉ thương cho những ‘Đời cát tử tế’ cứ phải nai lưng ra chịu trận (đóng thuế) thay cho những kẻ phá gia chi tử đang tác oai tác quái trên mảnh đất tang thương này.

Tản mạn chuyện “dê” và “chó” trong làng nghề

Chuyện “dê” trong làng nghề thì cũng không thiếu. Có điều người đời thường chỉ chú ý tới mỗi dê đực. Nhưng có những ả dê cái cũng “sáng giá” lắm. Như trong bài Cha đời con đĩ cầu Nôm tôi đã khắc họa phần nào.

Còn chuyện “chó”, trước đây 2 tuần, sau khi post entry Chó dại có mùa, người dại quanh năm thì nhận được một số phản hồi. Trong đó có phản hồi của chú em Hiền (hiện đang sống ở Berlin) cho biết cách đây đúng 40 năm (tháng 12.1972), bố chú ấy (nhà quay phim nổi tiếng – Quay phim chính phim Chung một dòng sông – Bộ phim truyện đầu tiên của ĐACMVN) đã tham gia trong trận chiến lịch sử 12 ngày đêm cùng quân dân thủ đô với chức danh khẩu đội trưởng pháo phòng không 12,7 mm bố trí ngay trên nóc nhà Thủy Toạ lịch sử của Xưởng phim Truyện VN số 4 Thuỵ Khuê Hà Nội. Nay những người đã từng tham gia đã khuất gần hết. Nhưng kỷ niệm đáng nhớ đó vẫn không phai mờ trong ký ức của con cháu họ hôm nay.

Nhà văn Nguyễn Thị Hồng Ngát (chụp chung với con gái?)

Nhà Film Nguyễn Thị Hồng Ngát (chụp chung với con gái?)

Đặc biệt hơn lại có bài phúc đáp rất ý nghiã của người trong cuộc nữa mới qúi làm sao (CON KHÔNG CHÊ CHA MẸ KHÓ). Hóa ra đây là câu thành ngữ nổi tiếng nhằm ca ngợi sự thủy chung son sắt của cả người lẫn chó đối với đấng sinh thành và với chủ. Nhưng do tật dốt văn, hay quên ca dao nên mình chả nhớ được những áng dân ca tuyệt cú mèo đó! Mấy người bạn còn mách, muốn biết ý nghiã các thông điệp của câu thành ngữ trên trong bối cảnh cụ thể nào. Hãy lắng nghe Nhà văn Dương Thu Hương hiện đang cư ngụ ở Paris (xem clíp ở đây:

https://www.youtube.com/watch?v=vUIPLaS6Hac).

Phải là người từng ở trong cuộc và hết sức tỉnh táo, may ra mới thấy hết sự hay ho của câu chuyện “chó không chê chủ nghèo” này như thế nào.

Xin thưa thật, mặc dù cùng trưởng thành từ cái nôi phim truyện ở số 4 Thuỵ Khuê. Nhưng thời tôi rời phim truyện thì chị Dương Thu Hương mới về. Chỉ gặp chị Hương vài ba lần phát ngôn trong các cuộc hội thảo hay đại hội (về ĐA). Mấy chục năm sau, nay gặp lại chị (trên mạng) thấy khẩu khí của chị vẫn như thuở nào. Chuyện chấp nhận “làm giặc” thì tôi không đủ can đảm như chị. Nhưng cái con người “mắt toét răng đen” ở nơi Nhà văn Dương Thu Hương khiến chúng tôi kính trọng. Mất cái chất đặc thù đó, người mẹ Việt sẽ gục ngã ngay trước mọi kẻ thù.

tho-vinh-con-cho-e1319471683568Tiện thể xin được phép kể câu chuyện làm thơ vịnh con chó trong dân gian sau đây:

Có một anh học trò nhỡ độ đường, vào huyện ăn xin, nói là học trò nghèo. Quan huyện vốn trước cũng là trò nghèo, thương hại, bảo:

– Có phải học trò thì ta ra thơ ”Con chó” cho mà làm, làm được sẽ có thưởng.

Anh học trò nghĩ một hồi lâu đọc:

Thoạt thấy chúa về ngoe nguẩy theo
Thương ôi! Con chó ngỡ con mèo.

Quan huyện nghe xong, phán:

– Học trò thật! Thơ không hay lắm, nhưng được cái đúng vần.

Liền thưởng cho một quan tiền và một thúng gạo. Anh kia lạy tạ ra về. Giữa đường gặp một anh học trò khác, anh này hỏi:

– Tiền gạo đâu ra thế?

Anh kia kể đầu đuôi câu chuyện. Anh này liền vào huyện, cũng nói là học trò nghèo, nhỡ độ đường vào huyện. Quan huyện cũng lại ra thơ như lúc nãy. Anh ta mừng quýnh, tưởng chuyến này ăn chắc, liền đọc:

Thoạt thấy chúa về ngoe nguẩy thời
Thương ôi! Con chó ngỡ ông trời.

Quan huyện nghi anh ám chỉ mình, tái mặt, sai lính đánh mấy chục roi, rồi đuổi ra.

Thế mới biết để kiếm chút miếng ăn hay tiếng tăm hơn người. Dù trong thân phận “dê” hay “chó” cũng phải có duyên và tốt số, may ra mới viên thành!

Gocomay

______________________

752 – Tiên sư bố tụi “Thế lực thù địch“!

Thế là một lần nữa bà con cư dân mạng lại mừng hụt, bị lỡm. Khi cho rằng kỳ tắm gội “hết sức nghiêm túc, trách nhiệm và… gương mẫu” từ trên thượng tầng như nhời bác Tổng Trọng nghẹn ngào… Thì chí ít, nếu không phăng ra được hết các “nhóm lợi ích”; những kẻ đã “cõng rắn cắn gà nhà” hay “một bộ phận không nhỏ” những kẻ đang tàn phá đất nước. Chắc chắn cũng lôi ra được một con “SÂU” chúa để tế thần, an dân. Nhưng có lẽ cái tụi “Thế lực thù địch” đã thò bàn tay lông lá vào làm hỏng ván cờ mà hai bác Tổng-Chủ đã và đang thắng thế này chăng?

Như bác Tổng khoe: Lần đầu tiên, Trung ương tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn trong không khí dân chủ, thẳng thắn và xây dựng”; và “Bộ Chính trị đã thống nhất 100% đề nghị Ban Chấp hành Trung ương cho được nhận một hình thức kỷ luật và xem xét kỷ luật đối với một đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị

Nhưng do thấy “từng thành viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã quán triệt sâu sắc tư tưởng chỉ đạo là giữ đúng nguyên tắc, có tình đoàn kết, thương yêu đồng chí;… theo phương châm “trị bệnh cứu người”, giúp nhau cùng tiến bộ”

Nên “việc đề nghị xem xét kỷ luật, Ban Chấp hành Trung ương đã thảo luận rất kỹ, cân nhắc toàn diện các mặt ở thời điểm hiện nay và đi đến quyết định không thi hành kỷ luật đối với tập thể Bộ Chính trị và một đồng chí trong Bộ Chính trị; và yêu cầu Bộ Chính trị có biện pháp tích cực khắc phục, sửa chữa khuyết điểm; không để các thế lực thù địch xuyên tạc, chống phá.” (http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/92724/phat-bieu-cua-tong-bi-thu-be-mac-hoi-nghi-tu-6.html)

Thế mới thấy tụi “Thế lực thù địch“ khốn nạn thật. Chính chúng đã làm niềm tin của dân chúng vào những nỗ lực “chỉnh đảng“ rầm rộ suốt hơn nửa năm nay của bác Tổng Trọng đổ xuống sông xuống bể.

Những thông tin dò rỉ trên mạng (từ cung đình) thì có “một đồng chí“ rất yếu kém. Chỉ đạt 4/14 phiếu thăm dò trong BCT. Ở BCH TW thì cũng chỉ 40/175 phiếu. Như vậy ai dám bảo ý đảng và lòng dân khác nhau trong chuyện tín nhiệm “một đồng chí“ này?

Thật chớ trêu, tới vụ bỏ phiếu kỷ luật thì có tới 129/175 (73,71%) phiếu đề nghị “một đồng chí“ ở trên không bị kỷ luật, tại vị.

Hiện ở trang Ba Sàm, có mục thăm dò dư luận. Mới chưa đầy 24 giờ mà đã có 3.325/ 105 (96,94%/3,06%) ý kiến cho rằng “Sự kiện Ban chấp hành TƯ đi đến quyết định không thi hành kỷ luật với “một đồng chí“ trong Bộ chính trị là: “Đi ngược lại nguyện vọng đông đảo dân chúng“ (http://anhbasam.wordpress.com/2012/10/16/tin-thu-ba-16-10-2012/)

Tại một trang cực kỳ “phản động“ (mà 80% là sự thật – như báo QĐND khẳng định) loan tin, những người đồng hội đồng thuyền với “một đồng chí“ kia đã phải chi ra 300 triệu tiền của xứ cờ hoa để cứu giá (được tung ra đến từng Ngài Uỷ viên trung bình 100.000 usd đến 1.000.000 USD đã được ‘đấm thẳng vào mặt’ 120 Trung Uỷ…”). Nếu nguồn dù phản động nhưng có tới trên 2/3 là khả tín thì… biện chứng (vật chất quyết định ý thức) Mác-Lê qúa rồi còn gì?

Trên trang nhà của mình, bác Trọng Tạo đã nêu ý kiến khá thẳng thắn: “vì sao TW lại sợ sự minh bạch? Hay là sự bưng bít sẽ cứu họ? Nếu BCT muốn làm cuộc cách mạng minh bạch, thì trước hết BCT phải minh bạch đã. Sự bưng bít kiểu dấu tên người bị kiểm điểm đã khiến cho 175 UVTW ngầm hiểu là phải bưng bít….., nếu từ chối cuộc cách mạng minh bạch, thì xã hội sẽ không tránh khỏi rơi vào đêm tối.“ (http://nhathonguyentrongtao.wordpress.com/2012/10/16/cuoc-cach-mang-minh-bach-va-the-luc-doi/)

Còn blogger Osin bình luận trên FB, đã ngửa hẳn bài chứ không úp mở gì: “Như tôi đã nói, ông Nguyễn Tấn Dũng ở lại không phải vì ông ấy mạnh mà vì ông ấy đầy tì vết để các thế lực giữ làm con tin, thả con tin rồi đâu còn cái để mà nắm, để mà chi phối quyền lực. Trung ương mà đủ đa số phiếu kỷ luật ông Dũng thì té ra chỉ có vài con sâu chứ đâu phải là ‘một bầy sâu’.” (http://anhbasam.wordpress.com/2012/10/16/tin-thu-ba-16-10-2012/)

Tóm lại, câu chuyện “một bày sâu“; “một bộ phận không nhỏ“; “nhóm lợi ích“ và những kẻ “cõng rắn cắn gà nhà“ đã và đang “phá tan đất nước này” như hai bác Sang-Trọng từng phát ngôn là hoàn toàn có thật và nó luôn như cặp song sinh tồn tại cùng nỗ lực “kiên quyết bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ“ của chính các bác ấy. Đã làm công cuộc “chống tham nhũng“ để lấy lại niềm tin của đảng với nhân dân qủa là thậm khó, tựa “đơm đó ngọn tre“ vậy.

TBT Nguyễn Phú Trọng lúc nghẹn ngào như sắp khóc

Không biết đây có phải là “lực bất tòng tâm“ của con cháu Bác hay đây là chuyện mang tính khách quan – biện chứng: “vật chất quyết định ý thức“ như các cụ tổ của bác Tổng đã phán. Khiến bác ý phải nấc nghẹn như vậy? Để cực chẳng đã, lại lôi cái tụi “Thế lực thù địch“ mơ hồ hoang tưởng ra để biện minh cho “con đường đi không tới“ của mình?

Là người dân thấp cổ bé miệng, tôi chả dám lạm bàn nhiều. Vì cũng chưa nhìn thấy “ma ăn cỗ“ bao giờ. Nên xin phép bác Tổng được chửi phát cho bõ tức: Tiên sư bố tụi “Thế lực thù địch“. Tại cả lò nhà chúng nó mà biết bao con dân còn nặng lòng với non sông đất nước đã thấp thỏm chờ mong hụt một câu chuyện cổ tích có hậu thời nay: thiện thắng ác! Để rồi phải thất vọng ngậm ngùi…

Gocomay

_______________________

Gocomay's Blog

Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ