875 – Thăm Nhà thờ chính toà Florence/ Santa Maria del Fior/ Duomo Firenze

Advertisements

859 – Tại sao người nông dân Hà Lan giàu có nhờ đất nông nghiệp?

852 – TS Nguyễn Xuân Diện: NGHI THỨC LÊN ĐỒNG – NGƯNG KẾT NÉT ĐẸP VĂN HÓA VIỆT

Một sinh hoạt văn hoá dân gian (Folklore) đặc sắc như vậy mà một thời từng bị vùi dập tơi tả bởi những cái đầu tăm tối vì cho rằng hầu đồng là hoạt động mê tín dị đoan. Là tàn dư của chế độ thực dân phong kiến để lại cần phải triệt phá tận gốc.

– Nhớ lại, năm 1986 tôi bắt tay vào làm bộ phim Làng Tranh Đông Hồ. Người dẫn chúng tôi đi quay dọc các làng quê Thuận Thành Kinh Bắc hồi đó là chú em Thuận nhân viên Phòng Văn hóa Huyện Thuận Thành. Cả một vùng đất ca dao nổi tiếng như thế mà giờ đây tàn tạ bi ai bởi biết bao đền thờ mẫu lớn nhỏ ở Song Hồ, Song Liễu, Thanh Khương, Trạm Lộ, Trí Quả, Đình Tổ, Gia Đông, Hà Mãn, Hoài Thượng, Mão Điền… đều bị triệt hạ không thương tiếc. Tôn tượng Mẫu Liễu linh thiêng là thế mà bị tịch thu xếp vào xe cải tiến đem đi đốt bỏ hay chất vào các kho phân đạm, xi măng của HTX nông nghiệp.

– Trước đó vào năm 1982, theo chân bác sỹ Nguyễn Khắc Viện, tôi may mắn được ông Đồng Thịnh cho phép quay những món cẩn chạm sơn son thếp vàng qúi giá ở Đền Hàng Quạt Hà Nội (Phim “Tranh Sơn Mài” của đạo diễn Lương Đức). Ông Thịnh mua rẻ được khá nhiều cổ vật trong các đợt ra quân “bài trừ mê tín dị đoan” trên Miền Bắc từ thập niên 1960-1970. Trong đó có cả những sập sơn mài dùng cho việc lên đồng mà ông Tạ Đình Đề đã từng sở hữu.

– Năm sau, 1983, Hội Gióng (9/4/âm) lần đầu tiên được khôi phục sau 37 năm gián đoạn. Sự thành công của lễ hội nếu không có sự hỗ trợ của những mạnh thường quân nổi tiếng và có thực lực như ông Đồng Thịnh (Đền Dâu – Hàng Quạt Hà Nội) thì khó mà tựu thành. Là quay phim chính của bộ phim màu nhựa 35mm do đạo diễn Lê Quốc và cố vấn KH là GS Đinh Gia Khánh (Viện Văn hóa dân gian) chủ trì tôi như được tắm mình trong một diễn xướng văn hóa dân gian lâu đời ở nơi Đền Gióng (mang đậm tín ngưỡng thờ mẫu) mà bấy nay ngủ yên.

– Năm 1992, tôi mới thực sự được “giáp mặt” hình tượng MẪU ở các đền Bà Tấm (Ỷ Lan ở Dương Xá, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội.) và Phủ Tây Hồ thờ Mẫu Liễu Hạnh linh thiêng. Từ chỗ coi Đền và Phủ chỉ là truyền bá mê tín dị đoan mê hoặc và ru ngủ nhân dân. Nay để vào được những Ban Khánh tiết của các đền mẫu đều phải là cổ cánh hẩu trong cấp ủy ở địa phương. Đó là thành quả của công cuộc “Đổi Mới” hay do sức quyến rũ của những hòm (công đức) tiền đầy ắp trong những ngày khách thập phương trẩy lễ hội đầu xuân và mỗi cuối tuần… là tùy cái nhìn của mỗi người?!

(Gocomay)

847 – “Ai về nước Nam cho tôi về với”

123-1415986615256

Tôn tượng Tuệ Tĩnh – Nguồn: suckhoedoisong.vn

“Ai về nước Nam cho tôi về với” – Đó là lời cuối thống thiết của vị   Đại  Danh Y  Thien sư xứ Việt: Tuệ Tĩnh. Trước khi gửi nắm xương tàn nơi người.

Tuệ Tĩnh tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh, quê ở làng Xưa, tổng Văn Thai, huyện Cẩm Giàng, phủ Thượng Hồng (nay là thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương). Bá Tĩnh mồ côi cả cha lẫn mẹ từ năm lên 6 tuổi, được các nhà sư chùa Hải Triều và chùa Giao Thủy nuôi cho ăn học. Năm 22 tuổi, ông đậu Thái học sinh, nhưng không ra làm quan mà ở lại chùa đi tu lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh.

Những ngày đi tu cũng là những ngày ông chuyên học thuốc, làm thuốc, chữa bệnh cứu người. Ông nổi tiếng với phương châm: Nam dược trị Nam nhân. Trong 30 năm hành nghề thuốc Nam ở quê ông đã xây dựng 24 ngôi chùa, biến các chùa này thành y xá chữa bệnh. Ông tập hợp nhiều y án: 182 chứng bệnh được chữa bằng 3.873 phương thuốc. Ông cũng luôn luôn nhắc nhở mọi người chú ý nguyên nhân gây bệnh, tìm biện pháp phòng bệnh tích cực. Trong trước tác của mình, ông không rập khuôn theo các đời trước, Ông không đưa kim, mộc, thủy, hỏa, thổ lên đầu mà xếp các cây cỏ trước tiên! Ông cũng phê phán tư tưởng dị đoan của những người chỉ tin vào phù chú mà không tin thuốc. Ông đã nêu ra nhiều phương pháp khác nhau để chữa bệnh như: châm, chích, chườm, bóp, xoa, ăn, uống, hơ, xông, v.v. Quan điểm chữa bệnh thông tuệ ấy đã đưa ông lên ngôi vị cao nhất của nền y học cổ truyền Việt Nam: Ông Thánh thuốc Nam!

Vậy mà ông bị tuế cống cho triều nhà Minh bởi vị vua ngu muội Trần Dụ Tông. Năm đó (1385) ông đã 55 tuổi. Mặc dù ông được vua Minh phong Đại y Thiền sư, nhưng Tuệ tĩnh xót thương cho số phận của mình và luôn đau đáu hướng về quê hương. Ông chết ở Giang Nam, trên bia mộ của ông ngày nay vẫn còn dòng chữ “Ai về nước Nam cho tôi về với”.

Năm 1690 tiến sĩ Nguyễn Danh Nho đi sứ sang Trung Hoa, tình cờ thấy mộ Tuệ Tĩnh, nhận ra là người cùng làng. Cảm động với lời nhắn gửi thiết tha của vị danh y, tiến sỹ Nho đã sao chép bia mộ và tạc khắc bia đá mang về quê Hải Dương bây giờ. Đền thờ Đại danh y Tuệ Tĩnh được xây dựng vào thời Lê, sau đó được làm lại vào thời Nguyễn và được trùng tu nhiều lần. Các triều Đại phong kiến đều đã coi đây là Di tích quan trọng của Quốc gia. Nhưng dưới thời đại “rực rỡ nhất trong lịch sử dân tộc” đền thờ xưa, nay đã xuống cấp tới mức mục nát trơ dui tróc ngói.

mMgHbBZ

Di tích đền Xưa, Cẩm Giàng, Hải Dương – Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn

Trong lúc người ta sẵn sang bỏ ra hàng ngàn tỷ để xây dựng các chùa chiền và tượng đài hoành tráng ở khắp mọi nơi. Nhưng, một Thánh Y lớn của dân tộc là Tuệ Tĩnh bị ghẻ lạnh lãng quên. Khi dự án tu bổ khu di tích Tuệ Tĩnh (Đền Xưa và Đền Bia) ở Cẩm Giàng đã được UBND Tỉnh phê duyệt với mức kinh phí 3,2 tỷ đồng mà suốt 8 năm (từ 2007-2015) dự án vẫn đắp chiếu. (Xem ở đây).

Hôm qua, mỗ đọc được một bài trên báo Đất Việt: Người Việt bán dược liệu qúi nhập rác Trung Quốc về chữa bệnh. Thấy cay mắt. Bài báo kể: từ sáng sớm mờ sương, người từ các xã Đắk Pék, Đắk Man, Đắk Choong, Đắk Nhoong, Mường Hoong, Ngọc Linh và TT.Đắk Glei cùng rủ nhau đi vào rừng để tìm thảo dược. Trong các loại cây dược liệu ở rừng Ngọc Linh thì cây máu chó dễ tìm hơn cả. Khi hỏi công dụng của cây máu chó, hầu như những người đi rừng ở đây không ai biết, mà nói là nghe mấy thương lái bảo loại cây bổ máu, chữa khỏi các loại ung thư, làm sạch máu…

Điểm thu mua các loại dược liệu được đặt ở làng Đắk Boi (TT.Đắk Glei), tại đây, các loại dược liệu như cây lông cu ly, rễ na rừng, máu chó được chất thành kho rộng hàng trăm mét vuông. Toàn bộ số dược liệu thu gom được ở đây sẽ chở đến các đầu mối lớn ở cửa khẩu Móng Cái (Quảng Ninh) để xuất sang Trung Quốc.

nghich-ly-ban-Duoc-lieu-quy-NHAP-rac-ve-Chua-benh_17134214

Cơ sở thu mua thảo dược ở TT.Đắk Glei – Nguồn: baodatviet.vn

Tại Lạng Sơn, thương lái Trung Quốc thu mua các cây dược liệu như hoàng đằng là thực vật quý hiếm thuộc nhóm IIA, cần phải bảo vệ hay các loại nấm lim, nấm chẹo … đều có tác dụng chữa bệnh khiến người dân đổ xô đi tìm để bán. Tại Nghệ An khi người dân tại huyện Kỳ Sơn kéo nhau vào rừng thuộc Khu dữ trữ sinh quyển Tây Nghệ An tìm chặt thân cây kim mao cẩu tích (còn gọi là cây cu li, cây lông khỉ) để bán cho các thương lái xuất sang Trung Quốc. Cây này được xem là vị thuốc chuyên trị đau lưng, gân xương nhức mỏi… Còn tại các huyện Anh Sơn, Con Cuông, Tương Dương, Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong (Nghệ An), thương lái Trung Quốc thu gom dược liệu chủ yếu lá chua ke – một loại cây chứad ược liệu lại có khả năng che chắn, chống xói mòn, sạt lở đất. Các loại cây dược liệu như cu li, cây ba gạc, cây huyết đằng, củ ba mươi dân đổ xô đi săn lùng trong rừng mang về bán cho các thương lái ở địa phương để xuất sang Trung Quốc với giá 1.500 – 30.000 đồng/kg dược liệu khô. Tại Quảng Ngãi, người dân cũng đổ xô vào rừng phòng hộ ở các huyện Sơn Hà, Tây Trà và Sơn Tây cưa chặt cả cây cổ thụ, thu hoạch quả ươi non bán cho thương lái Trung Quốc. Theo đó, có ít nhất 13 cây ươi cổ thụ hơn 40 năm tuổi ở các khu rừng đầu nguồn của Quảng Ngãi bị triệt hạ.

Mỗi khi đau bệnh, như ông Trương Văn Hiền, Tổng giám đốc Tổng công ty CP Vật tư nông nghiệp Nghệ An cho biết, 90% nguồn dược liệu ở Việt Nam phải nhập từ Trung Quốc qua con đường tiểu ngạch nhưng lâu nay các thương lái Trung Quốc lại đổ xô đến nhiều vùng rừng núi nước ta để thu gom thảo dược đem về nước. “Người Trung Quốc mua dược liệu thô với giá rẻ nhưng sau khi chế biến, họ lại nhập lại Việt Nam với giá cắt cổ.

Trong khi đó, chất lượng dược liệu mua từ Trung Quốc lại không được cam kết, đảm bảo một cách chắc chắn an toàn cho sức khoẻ người sử dụng vì chúng ta không trực tiếp kiểm tra, giám sát quá trình khai thác, sơ, chế biến”.

Còn bác sĩ Lê Hùng- Phó Chủ tịch Hội Đông y TPHCM  bức xúc trước tình trạng chất lượng của dược liệu: “Rất nhiều dược liệu bị thả nổi chất lượng, giới lương y đang đau đầu không biết đâu là dược liệu sạch và đâu là rác. Nhiều trường hợp suy thận do uống thuốc đông y có độc chất”. (Xem: ở đây).

nghich-ly-ban-Duoc-lieu-quy-NHAP-rac-ve-Chua-benh_17135971

Thương lái tại H.Quỳ Hợp (Nghệ An) phơi cây dược liệu trước khi xuất sang Trung Quốc – Nguồn: baodatviet.vn

Thay cho lời kết: Một vị đại danh y như Tuệ Tĩnh, tác giả của bộ sách giá trị Nam dược thần hiệu gồm 10 khoa và bộ Hồng Nghĩa giác tư y thư (2 quyển), trong đó có bản thảo 500 vị thuốc nam, viết bằng thơ Nôm Đường luật, và bài “Phú thuốc Nam” 630 vị cũng bằng chữ Nôm – Những tác phẩm của Tuệ Tĩnh không chỉ giá trị trong y học mà còn có giá trị văn học sử bởi vì đây là các tác phẩm ở thời kì đầu của văn học chữ Nôm. Nhưng cũng như Trần Dụ Tông (khước từ “Thất trảm sớ“ của Chu Văn An và tuế cống cho Tàu những bậc hiền nhân kiệt xuất như Tuệ Tĩnh). Ngày nay người ta cư xử với bậc đại danh y ở nơi di tích của ngài thì thấy việc để người dân phải chết trên đống thuốc mà vẫn ra công cào cấu đem bán dược liệu qúi cho thương lái Trung Quốc để rước những rác độc hại “thuốc Bắc“ về chữa bệnh đã khiến tất cả chúng ta phải tự trách mình.

“Ai về nước Nam cho tôi về với“ – Người đồng hương cùng làng của ông đã đưa được lời nhắn gửi của ông về quê Việt rồi. Nhưng tiếc thay lớp hậu sinh ngày nay đã không biết kế thừa và phát huy được tâm nguyện và thông điệp ông đưa ra. Chắc nằm lại xứ người ông vẫn còn khắc khoải lắm. Cho tới nay, cũng không một ai biết chính xác ông chết năm nào…

Gocomay

____________

821 – Uống nước nhớ nguồn, Quảng Bình quê ta ơi?

1200px-Phongnhakebang2Cách đây đúng 22 năm, vợ chồng tiến sỹ Howard Limbert cùng 10 thành viên trong Hiệp hội nghiên cứu hang động Hoàng gia Anh, thực hiện chuyến thám hiểm đầu tiên của mình vào hang động Phong Nha của hệ thống hang động Phong Nha – Kẻ Bàng ở tỉnh Quảng Bình.

Sau chuyến thăm này, Howard và nhóm của ông khám phá nhiều tiềm năng và giá trị tuyệt vời của hang động để giới thiệu trong cuốn Lonely Planet nổi tiếng trên thế giới, đã gây được sự chú ý của nhiều độc giả khắp nơi.

Cho đến nay, danh thắng Phong Nha – Kẻ Bàng đã thu tới hơn 3 triệu du khách. Tạo công ăn việc làm cho ngót 3 ngàn cư dân. Quảnh Bình từ mảnh đất nghèo khó bậc nhất miền trung đã dần khởi sắc, trở thành địa chỉ nổi tiếng thế giới.

“Khi chúng tôi lần đầu tiên đến đây, chúng ta biết rất ít về Việt Nam. Chúng tôi không có ý tưởng về vị trí địa lý của Việt Nam “, ông chia sẻ. “Chúng tôi rất may mắn kể từ khi hai thành viên của trường Đại học Khoa học đã được sinh ra ở Quảng Bình và họ biết về các hang động.”

GS Nguyễn Quang Mỹ trong một chuyến nghiên cứu hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

GS Nguyễn Quang Mỹ trong một chuyến nghiên cứu ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Một trong hai người sinh ra ở Quảnh Bình, biết về hang động đó là GS-TS Nguyễn Quang Mỹ, người vừa “về trời” hôm thứ Ba tuần trước (25.02.2014). Tang lễ trọng thể đã diễn ra tại nhà Tang lễ Bộ quốc phòng hôm qua (04/03). Vậy mà, không thấy mặt lãnh đạo tỉnh Quảng Bình. Ngay cả Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng cũng không có một vòng hoa. Trả lời phóng viên Quốc Nam, tờ Một Thế Giới, ông Lê Thanh Tịnh cho biết Tôi mới làm giám đốc nên không biết công lao của ông Nguyễn Quang Mỹ

Qua điện thoại, với nhà báo ông Tịnh nói:

“Bữa trước thì có người mô đó nói loáng thoáng với mình ông Nguyễn Quang Mỹ mất. Mình biết ông Nguyễn Quang Mỹ là người Ba Đồn, anh của ông Lập (nhà văn Nguyễn Quang Lập), ông Vinh (nhà văn Nguyễn Quang Vinh). Mình biết ở góc độ đó. Cũng biết loáng thoáng có tham gia gì đó trong hội hang động. Do mình không biết, không nghe ai đề xuất chi cả nên đâm dở đi”

Còn ông Đặng Đông Hà, Phó giám đốc kiêm người phát ngôn của di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha – Kẻ Bàng (chắc ông này không phải mới nhậm chức như ông giám đốc) bày tỏ: “Đây là điều sơ suất, là điều đáng tiếc, đúng là lỗi của vườn. Thầy Mỹ có vai trò lớn đưa đội thám hiểm hang động Hoàng gia Anh mấy chục năm trước vào với Phong Nha-Kẻ Bàng. Anh Tịnh (Giám đốc) mới lên có thể không biết được điều này và bây giờ thấy ân hận thật sự. Vừa cá nhân và vừa cả Vườn mình thấy thật sự đáng tiếc khi không đến viếng hoặc phúng điếu GS Nguyễn Quang Mỹ”.

10001562_10203086194026420_1969670734_nNhà văn Nguyễn Quang Vinh, em trai của GS Nguyễn Quang Mỹ cũng có những bức xúc khi ông viết trên “Phây” cá nhân của mình rằng: “Năm 2013, kỷ niệm 10 năm Phong Nha – Kẻ Bàng đón Bằng Di sản thế giới, anh Mỹ đã ốm nặng, nằm liệt, mắt mù vì tai biến tiểu đường, người ta cũng chẳng ngó ngàng chi, thậm chí trong diễn văn kỷ niệm, tỉnh cũng không nhắc đến anh dù chỉ một câu, thì chuyện không có mặt ở đám tang cũng dễ hiểu…”.

Kẻ đang viết những dòng này, dù chưa được gặp nhị vị văn sỹ nổi tiếng đất “Quảng Bình quê ta ơi” lần nào. Nhưng từ hơn 5 năm nay là fan hâm mộ Quê Choa blog của nhà văn Nguyễn Quang Lập, thời còn mồ ma Yahoo 360-Plus. Trái lại đã từng theo chân GS-TS Nguyễn Quang Mỹ tháp tùng đoàn Thám hiểm Hoàng gia Anh của TS Howard những ngày đầu tiên các nhà thám hiểm đặt chân tới động Phong Nha hồi tháng 3.1992.

1200px-Phongnhakebang6Hồi đó đường vào Phong Nha còn hoang sơ lắm. Chiếc xe ca Hải Âu khởi hành từ Hà Nội lúc tờ mờ sáng. Trưa đến Đồng Hới, lấy giấy giới thiệu của UBND tỉnh xong, tây tiến ngay mà sẩm tối mới tới được bến phà sông Son hạ trại để sáng sớm hôm sau thuê thuyền ngược sông Son tiến vào động Phong Nha.

Nơi đóng “đại bản doanh” là ngôi nhà gạch vốn là hội trường của xã ngay bên bờ sông. Chúng tôi ghép 4 chiếc ghế băng lại thành một giường, giải chiếu rồi căng mùng ngủ qua đêm. Vợ chồng ông Howard cũng ngủ chung với mọi người trong gian hội trường rộng thênh thang đó.

Trước khi vào thám hiểm trong hang, chúng tôi được vợ chồng ông Howard phát thuốc bôi chống muỗi. Cả thuốc uống phòng sốt rét nữa. Những thanh niên khoẻ mạnh người địa phương được thuê vửa chèo thuyền, vừa cầm đuốc dẫn đường. Càng vào sâu, lòng sông càng hẹp. Đi được vài cây số thì toàn bộ thuyền gỗ phải bỏ lại để leo bộ. Sau đó phải dùng xuồng cao su bơm hơi (của người Anh) đi tiếp. Ngày đầu tiên đi được khoảng 6 cây số. Vừa đi, đoàn thám hiểm Anh vừa chụp ảnh (chụp phim độ nhạy cao với đèn Ma-nhê). Tôi (và anh Tô Thư) đi theo quay Video. Vì chương trình quay tư liệu là kế hoạch riêng của Phòng Hợp tác Quốc tế của Đại học Tổng hợp. Nên người Anh họ cũng không quan tâm lắm, họ chỉ chú ý tới khâu đo đạc, vẽ bản đồ và chụp ảnh. Buổi tối về, theo yêu cầu của địa phương, hơn 1 tiếng băng Video được chiếu lên cho bà con nhân dân trong xã tới xem, khiến mọi người cả chủ lẫn khách đều phấn khích. Góp chút động viên tinh thần nho nhỏ cho bà con tham gia tích cực hơn giúp đoàn thám hiểm thời gian sau này.

Tôi vẫn nhớ gương mặt ông Howard tối hôm đó đã ánh lên những nét rạng rỡ trước những trầm trồ của bà con khi lần đầu tiên họ được nhìn một cách thoả thê những nhũ đá ở bên trong động Phong Nha được hàng chục ngọn đuốc lớn nhỏ rọi vào. Chiếu xong, vợ chồng ông ôm trầm lấy tôi và anh Tô Thư líu ríu: Thank you very much … Thank you very much. Bà con thì dứt khoát không chịu về, đòi được xem lại lần nữa. Khiến anh Mỹ phải giải thích: đây là băng gốc, nếu chiếu nhiều sẽ xước… khi nào xong phim sẽ sao ra tặng bà con sau…

Vì có việc ở Hà Nội, tôi và anh Tô Thư chỉ ở lại thêm được vài hôm nữa, chúng tôi xin phép về trước. Đoàn thám hiểm Anh và các anh ở Đại học Tổng hợp còn ở lại làm việc gần tháng sau mới về. Tuy không được theo sát từ đầu tới cuối. Nhưng những tình cảm mà Đoàn thám hiểm Hoàng gia Anh và các cán bộ ở ĐHTH Hà Nội (trong đó có GS-TS Nguyễn Quang Mỹ) để lại cho tôi thật ấn tượng.

Xin kể ra đây một chuyện nhỏ: Theo hợp đồng giữa 2 bên, trường ĐHTH chỉ lo khâu hoa tiêu, tổ chức, phiên dịch. Còn Đoàn thám hiểm phải vừa lo chuyên môn vừa lo khâu hậu cần cho cả tây lẫn ta (trừ dân địa phương). Bữa đầu tiên chúng tôi được thưởng thức bữa cơm hoàn toàn do tây nấu mà nhớ mãi tới bây giờ. Họ nấu cơm theo kiểu Tây (cho cả sữa vào). Nhưng gặp gạo mới (nhiều nhựa) của ta nên cơm vừa nát, vừa sượng, lại khê. Món trứng vịt luộc thì (quen như mua siêu thị bên tây), họ mua ở chợ về như thế nào cứ cho vào luộc nguyên như thế. Lúc bắc ra, trông xa chẳng khác nào nồi “riêu cua” vì cả rác cả phân vịt nổi lều bều. Thịt lợn mua tươi từ Đồng Hới về vừa ăn được bữa đầu, còn bao nhiêu họ ngâm vào nước suối suốt đêm. Sáng hôm sau thịt bị ôi họ định vứt bỏ. May có anh lái xe Hải Âu ngăn lại, anh nhảy vào bếp rán lấy mỡ và chế thành món thịt kho tàu thơm ngon. Kể từ hôm đó, anh ta được ông Howard tín nhiệm thuê làm “anh nuôi” cho cả đoàn.

Từ hôm đoàn thám hiểm hang động tới, bến phà heo hút trên thượng nguồn sông Son nhộn nhịp hẳn lên. Chỉ có vài quán nước mà cạnh tranh nhau cũng tơi bời. Những người khách qúi từ nước Anh xa xôi cũng biết ý và mua bia (hồi đó chỉ có độc bia qủa táo của Tàu) lần lượt đều ở tất cả các quán. Có người chủ quán tới gặp riêng ông Howard và đưa ra đề nghị, nếu ông chỉ mua hàng của riêng nhà bà ta thôi thì bà ta sẽ bán rẻ hơn so với giá hiện tại từ 1 tới 2 giá? Ông trưởng đoàn thám hiểm từ chối thẳng thừng và nói: “Chúng tôi chỉ ở đây với bà con có 1 tháng, trong khi đó bà con còn sống với nhau cả đời. Biết rằng lời đề nghị của bà là có thiện chí với chúng tôi. Nhưng nếu vì cái lợi nhỏ đó, để khi đi bà con hiềm khích với nhau, thì chúng tôi không muốn. Chúng tôi hứa là sẽ mua mỗi ngày 30 chai bia… lần lượt đều ở tất cả các quán, xin bà con kiểm chứng cho chúng tôi…”   

Sau này, trên các bài viết về những ngày “khai sơn phá thạch ấy”, ông Howard không bao giờ nhắc tới chuyện mua bia ấy. Nhưng tôi thì không bao giờ quên.

“Chính quyền địa phương đã cho chúng tôi một căn nhà để ở lại, đó là một nhà gạch duy nhất trong làng (trong khi những nhà dân chỉ nhà gianh vách gỗ đơn sơ)”, Limbert nhớ lại từ những ngày đầu tiên của cuộc hành trình của mình để chinh phục các hang động của Việt Nam như thế.

Vợ chồng ông Howard (Ảnh chụp  năm 2012)

Vợ chồng ông Howard (Ảnh chụp năm 2012)

Năm nay Limbert đã ngót lục tuần. Say mê hang động từ năm 15 tuổi, nhà thám hiểm cho biết ước mơ khám phá hang động đến ông khi ông còn học trung học và cô giáo của mình để cho anh ta và một số bạn bè khám phá một hang động ở Yorkshire, miền Bắc nước Anh. Ông gia nhập câu lạc bộ thám hiểm hang động địa phương và bắt đầu hành trình của mình để chinh phục các hang động trên thế giới. Kể từ đó, Limbert đã được thúc đẩy bởi mong muốn khám phá những gì bên trong hang động bí ẩn.

Vào năm 1989, khi nhà thám hiểm trẻ tuổi cảm thấy không thỏa mãn với các hang động ở Anh, ước muốn tới châu Á khám phá các hang nguyên thủy đã trở thành sức hút lớn. Limbert sau đó quyết định gửi thư cho một số trường đại học ở Lào, Myanmar và Việt Nam để yêu cầu hợp tác để khám phá hang động ở những nước này.

Hang Sơn Đoòng lọt top 12 hang động kỳ vỹ nhất thế giới!

Hang Sơn Đoòng lọt top 12 hang động kỳ vỹ nhất thế giới!

Limbert kể, ông đã nhận được sự hồi âm rất tích cực từ trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Đó là bước khởi đầu tốt đẹp để ông tập hợp được 10 thành viên ban đầu trong đội thám hiểm hang động đầu tiên tại Việt Nam. GS-TS khoa học địa mạo Nguyễn Quang Mỹ chính là một trong những người đầu tiên bắc cây cầu cho Limbert tới Phong Nha – Kẻ Bàng.

Cách đây 2 năm, Limbert đã lập bản đồ 300 km các hang động tại Việt Nam và chinh phục 10% của hệ thống hang động ở Phong Nha – Kẻ Bàng. Trong đó hang Sơn Đoòng được giới chuyên môn đánh giá là hang động đẹp và lớn vào bậc nhất thế giới. Tuy nhiên, các nhà thám hiểm từ Anh cũng tin rằng Việt Nam vẫn còn có nhiều hang động lớn hơn và đẹp hơn nữa. “Đất nước các bạn rất đẹp, các phương tiện truyền thông, dù tiện nghi tới đâu cũng không bao giờ cung cấp cho bạn cảm giác thực sự của vẻ đẹp đó”, Limbert đã nói thế.

Từ chỗ đam mê hang động, Limbert đã tới Quảng Bình hành nghề và thành công trong việc khai sinh hàng trăm cây số trong hàng chục hang động lớn nhỏ khác nhau trong gần 20 lần thám hiểm trong suốt 22 năm qua. Vợ chồng ông Howard đã được Việt Nam và cả thế giới tưởng thưởng công lao một cách xứng đáng.

Dịch vụ du lịch tại Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng

Dịch vụ du lịch tại Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng

Buồn thay những người được hưởng lợi nhiều nhất từ di sản thiên nhiên Phong Nha – Kẻ Bàng lại nỡ quên chiếc cầu nối quan trong của một nhà khoa học, đứa con yêu của vùng đất nghèo Quảng Bình là GS-TS Nguyễn Quang Mỹ hay sao?

Nghĩa tử là nghĩa tận. Cứ xem các giới chức Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng nói riêng và tỉnh Quảng Bình nói riêng thờ ơ trước đám tang của Nhà Giáo Nhân Dân Nguyễn Quang Mỹ thì sẽ hiểu họ đã “uống nước nhớ nguồn” như thế nào rồi!

Hiện Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng vẫn lúng túng trong cách ứng xử này với cố giáo sư Nguyễn Quang Mỹ, vẫn không biết sẽ cử người hay nhờ người đến viếng hương tại nhà sau lễ truy điệu và an táng hay không. Người phát ngôn của di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha – Kẻ Bàng, ông Đặng Đông Hà đã bày tỏ như thế!

Xin nhường cho bà con độc giả đưa ra lời nhận xét một cách công tâm!

Gocomay

___

PS: Một số bà con có chia sẻ, để cảnh cáo thói ăn cháo đá bát của giới quan chức ở Phong Nha – Kẻ Bàng và Quảng Bình, chúng ta nên tẩy chay các tour du lịch tới Quảng Bình. Xin có nhời can ngay những ai qúa giận mà manh nha ý định ấy vì 2 lý do:

– Phong Nha – Kẻ Bàng hiện đã được tôn vinh là di sản thiên nhiên thế giới. Đây chính là niềm tự hào không những của địa phương Quảng Bình mà của cả nước ta. Cho nên không phải vì giận đám tham quan ô lại mà ta quay lưng với một di sản của quê hương xứ sở.

– Từ khi Phong Nhà – Kẻ Bàng được du khách trên thế giới biết tiếng, người dân cư ngụ nơi mảnh đất nghèo bậc nhất miền Trung này (dân Quảng Bình) cũng nhờ du lịch mà có thêm công ăn việc làm. Phát triển bảo tồn và khai thác hợp lý di sản thiên nhiên này chính là yếu tố xóa đói giảm nghèo cho những người dân ở khu vực PN-KB nói riêng cũng như Quảng Bình và Việt Nam nói chung.

*   *   *

Vài hình ảnh tiêu biểu về PN-KB

Lối chính vào hang động Sơn Đoòng được phát hiện năm 2009. Ảnh: dailymail.co.uk

Lối chính vào hang động Sơn Đoòng được phát hiện năm 2009. Ảnh: dailymail.co.uk

Các tour du lịch công cộng đầu tiên cắm trại trong hang động PN-KB vào 8/2013. Ảnh:  dailymail.co.uk

Các tour du lịch công cộng cắm trại trong hang động PN-KB vào 8/2013 – dailymail.co.uk

'Ngọc trai hang động" hiếm có, hình thành từ canxi, trên sàn của hang Sơn Đoòng - dailymail.co.uk

‘Ngọc trai” hiếm có, hình thành từ canxi, trên sàn của hang Sơn Đoòng – dailymail.co.uk

Sông ngầm chảy trong hang Sơn Đoòng -dailymail.co.uk

Sông ngầm chảy trong hang Sơn Đoòng – dailymail.co.uk

Một thành viên đoàn đang thám hiểm dưới một hang cao bằng ngôi nhà 40 tầng - dailymail.co.uk

1 thành viên đoàn đang thám hiểm dưới một hang cao bằng ngôi nhà 40 tầng – dailymail.co.uk

Hình Harold Limbert trong hang động lớn nhất ở PN-KB. Ảnh: dailymail.co.uk

Hình Harold Limbert trong hang động lớn nhất ở PN-KB. Ảnh: dailymail.co.uk

Hang Tú Lan - Ảnh: karstworlds.com

Hang Tú Lan – Ảnh: karstworlds.com

Hang Gió - Ảnh: karstworlds.com

Hang Gió – Ảnh: karstworlds.com

Hang Nam - Ảnh: karstworlds.com

Hang Nam – Ảnh: karstworlds.com

Sơn Đoòng – Hang động tự nhiên lớn nhất thế giới - sondoongcave.org

Sơn Đoòng – Hang động tự nhiên lớn nhất thế giới – sondoongcave.org

Hang Sơn Đoòng được hình thành khoảng 2 - 5 triệu năm trước - sondoongcave.org

Hang Sơn Đoòng được hình thành khoảng 2 – 5 triệu năm trước – sondoongcave.org

Dòng nước làm xói mòn và nạo ra một đường hầm khổng lồ trong lòng đất. - sondongcave.org

Dòng nước làm xói mòn và nạo ra một đường hầm khổng lồ trong lòng đất. – sondoongcave.org

Thế giới thực sự bị chấn động khi những hình ảnh và số liệu đầu tiên của hang Sơn Đoòng được công bố - Sondoongcave

Thế giới thực sự bị chấn động khi những HA của Sơn Đoòng được công bố – sondoongcave.org

Sơn Đoòng có các bãi cát  dài nhất và có thạch nhũ đẹp nhất... - sondoongcave.org

Sơn Đoòng có các bãi cát dài nhất và có thạch nhũ đẹp nhất… – sondoongcave.org

Sơn Đoòng có sông ngầm trong hang dài nhất. - sondoongcave.org

Sơn Đoòng có sông ngầm trong hang dài nhất. – sondoongcave.org

Sơn Đoòng có chiều cao và chiều rộng lớn nhất. - sondoongcave.org

Sơn Đoòng có chiều cao và chiều rộng lớn nhất. – sondoongcave.org

Hang chưa có tên (đang chờ độc giả TTO đặt) - Ảnh: karstworlds.com

Hang chưa có tên (đang chờ độc giả TTO đặt) – Ảnh: karstworlds.com

Sơn Đoòng có đặc điểm địa chất hình thành vỏ Trái đất quan trọng nhất. -sondoongcave.org

Sơn Đoòng có đặc điểm địa chất hình thành vỏ Trái đất quan trọng nhất. 

Sơn Đoòng đã thu hút nhiều hãng truyền hình lớn, nhiều tạp chí chuyên ngành uy tín đến tìm hiểu, làm phim quảng bá ra khắp thế giới…

Sơn Đoòng đã thu hút nhiều hãng truyền hình lớn, nhiều tạp chí chuyên ngành uy tín đến tìm hiểu, làm phim quảng bá ra khắp thế giới…

Hệ sinh thái ở PN-KB cũng vô cùng đa dạng.-

Hệ sinh thái ở PN-KB cũng vô cùng đa dạng.- dailymail.co.uk

Sơn Đoòng được phát hiện bởi một cư dân vào trú cơn bãotừ 20 năm trước.- dailymail.co.uk

Sơn Đoòng được phát hiện bởi một cư dân vào trú cơn bão từ 20 năm trước.- dailymail.co.uk

Rừng nhiệt đới nguyên sinh đặc biệt với hơn 200 loài thực vật. - dailymail,co.uk

Rừng nhiệt đới nguyên sinh đặc biệt với hơn 200 loài thực vật. – dailymail,co.uk

Có cả rừng trong hang, đủ lớn để chứa được một tòa nhà chọc trời tại New York - sondoongcave

Có cả rừng trong hang, đủ lớn để chứa được một tòa nhà chọc trời tại New York – sondoongcave

Sơn Đoòng đã một lần nữa khẳng định và tôn thêm giá trị, thương hiệu của Vườn QG Phong Nha Kẻ Bàng một Di sản thiên nhiên của thế giới. - dailymail.co.uk

Sơn Đoòng đã một lần nữa khẳng định và tôn thêm giá trị, thương hiệu của Vườn QG Phong Nha Kẻ Bàng một Di sản thiên nhiên của thế giới. – dailymail.co.uk

___________________

819 – Cầu Long Biên sống mãi với Hà Nội thân yêu!

20140219102822-20140215-trinh3phuongan1

Mấy hôm nay dư luận trong nước bàn tán nhiều xung quanh các phương án tu bổ sửa chữa, làm mới cầu Long Biên ở Hà Nội. Không chỉ giới kiến trúc sư, các chuyên gia cầu đường, nhà khoa học. Mà báo giới cũng nhảy lên “chém gió” ào ào. Nào là Cầu Long Biên: Bảo tồn sống hay chết? Cầu Long Biên có “đáng” để bảo tồn? Bởi muốn bảo tồn sẽ tiêu tốn tới 9.000 tỷ và 3 phương án ‘cứu’ cầu Long Biên. Mà chắc gì đã ổn. Vì cả “3 phương án của Bộ GTVT đều làm mất giá trị cầu Long biên”.

Nhiều ý kiến phân tích khá thuyết phục, cho rằng: ‘Cứu’ cầu Long Biên: Giữ không được, dịch không xong. Như cách làm ăn cẩu thả vô trách nhiệm, gây thất thoát như hiện tại thì chỉ tổ làm cho 36 phố phường ‘băng bó’ đến biến dạng thôi. Muốn ‘nâng cấp’ cầu Long Biên, phải tôn trọng lịch sử!

8-dia-diem-chup-anh-dep-o-Ha-Noi_18Khốn thay, dù Tuyệt đẹp cây cầu bắc qua 3 thế kỷ, dù Long Biên – cây cầu của tình yêu và trăn trở, văn hóa thời cận hiện đại của thủ đô ngàn năm văn hiến sẽ đi về đâu? Nếu Hà Nội không còn cầu Long Biên…. Khi một sáng nào đó, người Hà Nội thức dậy không thấy cầu Long Biên?… như người Paris không thấy tháp Eiffel in bóng trên bầu trời hay người Bắc Kinh không còn thấy Thiên An Môn trên quảng trường. Nhà Kiến trúc sư giàu tâm huyết với Hà Nội – Trần Huy Ánh đã bày tỏ như thế.

Theo ông, nếu chỉ là một công trình giao thông bình thường thì việc xây dựng lại cũng cần xem xét trong tổng thể phát triển đường sắt, đường thủy không chỉ nội đô mà phải xét cả yêu cầu liên kết với các tỉnh. Còn cầu Long Biên, khi đã là một là di tích lịch sử văn hóa cần được bảo vệ thì cả 3 phương án Bộ GTVT đưa ra mới đây xem chừng đều chưa thỏa đáng.

Bởi không thể bứng cây cầu ra khỏi địa điểm có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học để “làm đồ giả cổ”, như phương án 1. Hay “làm cầu mới theo mẫu cũ”, như phương án 2. Hoặc đem “cấy phép cầu mới vào cầu cũ, đặt  tại vị trí cũ” theo phương án 3! Nó sẽ làm thay đổi cả về hình dáng, kích thước, chất liệu, màu sắc, trang trí… so với nguyên bản.

14-e73e8Theo ông Ánh, muốn ký ức không gian không bị xóa trắng, hiện tại và qúa khứ không bị đứt toang… Cầu Long Biên mới phải có kết cấu hiện đại, là một hiện vật khổng lồ trong bộ sưu tập lịch sử mà vẫn đáp ứng các kịch bản phát triển giao thông đường sắt, đường bộ và đường thủy.trở thành cây cầu kết nối quá khứ và tương lai.

Là con dân của Hà Nội, tôi cũng có chút kỷ niệm đẹp về cây cầu. Dù không phải kiến trúc sư, không phải nhà nghiên cứu lịch sử hay kỹ sư cầu đường…

Nay xin chép lại đây một bài viết cũ của tôi. Song tinh thần vẫn mới!  Kể về nghề mọn của tôi và vài hồi ức đáng nhớ bên cây cầu lịch sử. Chẳng có ý gì ngoài sự chia xẻ với con dân đất Việt yêu thủ đô ngàn năm văn hiến. Mong sao giữ cho được Cầu Long Biên sống mãi với Hà Nội thân yêu!

Gocomay

__ 

Dòng sông không chảy

Posted on 06/05/2009 05:24 pm by gocomay

Thân tng anh ch em nhóm làm phim tài liu:

“Hà Ni có cu Long Biên

Cùng các bn tr yêu đin nh c nước !

*   *   *

Sông không chảy là ao tù nước đọng. Nghệ thuật không sáng tạo và xa rời cuộc sống thì cũng nước đọng ao tù !

“ Tôi khóc những chân trời không có người bay

  Lại khóc những người bay không có chân trời

  Trần Dần.

w88MM19sVOuXdb5Wvh_pZg

Câu chuyện đã 15 năm trôi qua, nhưng tinh thần của nó vẫn còn mới, như dòng sông Hồng, mùa lũ về, còn đỏ nặng phù sa, vun bồi cho những “rặng tre, bãi mía mát xanh bờ đê ”…

Đó là cái năm chúng tôi lặn lội cả tháng trời trên bến sông Hồng quanh cây cầu bắc qua dòng sông Cái cũ kỹ ấy để làm nên bộ phim “Hà Nội có cầu Long Biên”.

Nhóm chúng tôi có sáu thành viên, được cơ quan chỉ định để tham gia một khoá tu nghiệp ngắn hạn do các nhà điện ảnh Pháp hướng dẫn từ giữa tháng 5 tới cuối tháng 6 năm 1992. Sau một tuần trau dồi lý thuyết, phần thực hành chúng tôi được giao nhiệm vụ phải đi thực tế và trình đề cương cho các thầy (chuyên gia Pháp) trong vòng một tuần. Tôi với anh Vũ Trụ bàn nhau, mỗi người độc lập xây dựng một đề cương, nếu khi xét duyệt đề cương của ai được chọn thì người đó sẽ là tác giả (đạo diễn) chính của phim. Sau đó, mặc dù dự thảo đề cương phim “Chiếc cầu Biên giới” (cầu Cốc Lếu – Lao Cai) của anh Trụ được thầy phụ trách Robert Kramer rất tâm đắc và ủng hộ (kể cả phải chi phí thêm tiền túi cá nhân như thầy từng nói), nhưng vì không khả thi nên đề cương số hai của tôi mới được triển khai. Không được các thầy mặn mà ngay từ lúc khởi đầu, bản thân tôi cũng kém vui. Nhưng nếu không hoàn thiện được đề cương để đưa vào sản xuất thì nhóm chúng tôi bị cúp tiêu chuẩn phim và máy quay. Và đương nhiên nhóm sẽ bị giải tán, sung công đi theo điếu đóm cho các nhóm khác. Nên vì màu cờ sắc áo của cả một hãng phim danh tiếng mà chúng tôi đã gắn bó với nhau để hoàn thành cho kỳ đuợc một tác phẩm riêng của nhóm mình.

Để thuyết phục đuợc ông thầy phụ trách người Pháp gốc Mỹ rất nhạy cảm và đầy bản lĩnh này, quả thật không dễ. Vì là phim do mình chủ trì, tôi đã phải phục quanh cầu hàng tuần để chọn cảnh, chụp ảnh những pha tắc cầu, lân la tới những xóm chài, những cánh đồng bãi nổi, những phiên chợ chớp nhoáng đầu cầu và cả cơ man những mảnh đời lao động cực nhọc gắn bó một cách tự nhiên với cây cầu qua nhiều thăng trầm của thời gian. Quả thật công sức của tôi đã không uổng. Nhóm chuyên gia Pháp đã chấp nhận thông qua đề cương của tôi, sau khi nhìn thấy những bức ảnh vô cùng sinh động trong bao còn nóng ấm mà tôi vừa mang từ tiệm ảnh về. Mỗi nguời một việc, chúng tôi bắt tay ngay vào giai đoạn quay. Tôi với anh Trụ thay phiên nhau phỏng vấn các nhân vật. Chị Liên thu âm, khớp tiếng. Anh Thước và anh Khanh quay phim.

Với chiếc máy quay đồng bộ nặng như vậy mà nhiều khi anh Khanh lại phải đảm trách vai trò của một chủ nhiệm phim, thường phải đi giao dịch và chuẩn bị, nên cô Mai dựng phim còn phải kiêm thêm nhiệm vụ phụ quay nữa. Nhìn nhà quay phim Nguyễn Thước vóc dáng mảnh dẻ ôm ghì chiếc máy quay phim nhựa 35 mm nặng trong những pha di chuyển trên cầu cao bạt gió, trên tàu hoả hay trên những chiếc thuyền nan ngay bên dòng nước xiết, nhiều lúc tôi cũng cảm thấy thót tim.

Cho đến khi mọi việc trôi chảy với những mẻ phim nháp ban đầu ra lò với chất luợng hình ảnh khá tốt, cả nhóm mới thở phào nhẹ nhõm.

Kinh phí để làm một bộ phim nhựa hai cuốn đó là do Bộ Ngoại Giao Pháp tài trợ nhưng chủ yếu là việc chi trả thù lao cho bốn thành viên của hãng phim “Les d`ICI filmes” của Pháp cùng các chi phí về phim nhựa, máy quay, máy thu thanh đồng bộ … Còn lại chỉ một khoản rất khiêm tốn cho việc di chuyển cũng như làm hậu kỳ.

Để tiết kiệm kinh phí, chúng tôi không dám sử dụng ô tô mà hàng ngày thuê hai chiếc xích lô, dùng chuyên chở máy móc phương tiện di chuyển tại hiện trường. Được cái các nhà làm phim danh tiếng của Pháp nhưng cũng rất “Tây ba lô” nên cứ “cơm đuờng cháo chợ ” cùng chúng tôi như người trong một nhà.

Cái qúi nhất mà chúng tôi học tập được ở các ông thầy Pháp chính là sự chỉnh chu, nghiêm túc trong công việc nhưng trong sinh hoạt đời thường lại rất dung dị, khoan hoà. Chính nhờ những đức tính qúi báu ấy mà mỗi tác phẩm của họ đều có sức thuyết phục bởi tính chuyên nghiệp và tính nhân văn rất cao.

Khác xa với lối làm phim mang nặng tính giáo huấn, mô phỏng sáo rỗng với chuỗi hình ảnh khô cứng để minh hoạ cho một chủ đề định sẵn với lời thuyết minh ra rả nhằm ép nguời xem phim phải chấp nhận mọi chủ ý của tác giả. Chúng tôi đã đuợc tiếp cận một cách làm mới. Người làm phim không tư duy hộ, không áp đặt chủ quan. Mà để người xem phim mọi tầng lớp đều động não, đều có thể và có quyền được tham gia vào quá trình nhận thức cuộc sống tuỳ theo kinh nghiệm và khả năng của mỗi cá nhân. Phần sáng tạo của nguời nghệ sỹ chính là việc phát hiện được vấn đề mới lạ. Rồi sử dụng thành thạo ngôn ngữ điện ảnh để tái tạo hiện thực trên phim ra sao nhằm hấp dẫn được công chúng.

Trở lại với bộ phim của chúng tôi “Hà Nội có cầu Long Biên” ! Chả có lời bình, chả có nhạc. Nhân vật là nhóm làm phim chúng tôi cứ lân la trò chuyện thân mật cởi mở với những con người hàng ngày sinh sống hay hiện diện bên cầu. Như ông già đánh cá có độ tuổi ngang ngửa với cây cầu, 92 tuổi, mà mắt còn tinh, tai còn thính, tay chân còn khá hoạt bát để tự nuôi thân mà không cần sống nhờ vả trợ cấp xã hội hay của bất cứ ai. Vợ chồng ông thật như nhân chứng sống chứng kiến biết bao thăng trầm biến loạn của cây cầu. Như hai cụ về hưu đã mấy chục năm sáng sớm vẫn leo lên cầu tập thể dục dưỡng sinh. Cả anh lái tàu hoả, đã 20 năm, ngày nào chả qua lại làm bạn với cây cầu già. Tới các tổ bảo dưỡng thuộc Liên Hiệp Đường Sắt số 1, đã thường xuyên chăm nom tu bổ và sửa chữa trên cầu. Những toán nam nữ học sinh cấp 3 luôn lấy bãi cát giữa sông ngay sát chân cầu làm nơi tụ hội vui chơi sau những tiết học căng thẳng hay sau những mùa thi cử lu bù. Ngoài ra còn rất nhiều bà con nông dân xã Ngọc Thụy, Gia Lâm, cả cuộc đời “bán mặt cho đất bán lưng cho trời” trên những cánh đồng màu thênh thang ngoài bãi giữa sông. Những người dân nông nhàn đào phù sa bồi lắng lòng sông kiếm sắt vụn bán phế liệu làm kế sinh nhai. Lại còn những cháu gái bán nước trà đầu cầu …

Dù đậm nét như ông già đánh cá, như hai chị em sinh đôi bán quán nước. Hay thoáng qua như đám trẻ nhỏ sinh ra từ xóm chài, lênh đênh nay đây mai đó trên thuyền chài. Những bà bán gia cầm, bán rau quả phiên chợ sớm đầu cầu. Những bà buôn thúng bán mẹt “liều mình như chẳng có” vẫn quen chạy ngược đuờng ray lo bám, nhảy cho kịp chuyến tàu chợ. Những người đóng than, thồ than tổ ong sang Hà Nội bán rong. Như các em chưa đến tuổi vị thành niên, chầu chực bên dốc cầu để phụ đủn những xe thồ nặng leo lên chặng dốc, kiếm vài ngàn tiền thù lao giúp thêm bố mẹ nghèo lo bữa ăn hàng ngày. Tất cả chẳng cần ai sắp đặt, đã tự nhiên sống gắn bó thân quen hoà thuận với cây cầu và luôn mong cầu Long Biên sớm được tu sửa cho đẹp và trường tồn mãi với thời gian…

Hà Nội có cầu Long Biên

Vừa dài vừa rộng bắc trên sông Hồng

Tàu xe đi lại thong dong

Bộ hành tấp nập gánh gồng ngược xuôi

… … …

C_xSi6v18JP5hcS_ctOfGA

Những câu thơ, ca hay đồng dao thân thương ấy đã bay vào những trang sách tuổi thơ của thế hệ chúng tôi không biết tự bao giờ. Khi lớn lên, ra Thủ Đô sinh sống, chúng tôi mới có dịp được nhìn tận mắt. Được sờ tận tay. Được đạp bàn chân quê mùa lên những tấm sàn ván phẳng phiu hay nham nhở lát trên mặt cầu … mới thấy cái cây cầu Long Biên trong mộng, trong sách vở của tuổi thơ tôi là không hoàn toàn như ý.

* * *

Năm ngoái, sau mười bốn năm xa quê, tôi có dịp được hít thở trở lại cái bầu không khí thân thương quen thuộc, khi có dịp đi lại qua cầu. Long Biên vẫn cũ kỹ, cho dù nay đã cấm hẳn ô tô nhưng thi thoảng vẫn ách tắc. Người em họ, cũng là đồng nghiệp cũ của tôi an ủi tôi rằng Pháp đã đề suất một dự án khả thi để xây mới một cầu Long Biên hiện đại ngay bên cạnh cây cầu cũ nhưng khâu qui hoạch tổng thể và giải toả mặt bằng xem ra còn nhiều vướng mắc nên không biết khi nào cây cầu mơ ước, đẹp tựa dải đăng ten sang trọng này của Thủ Đô ngàn năm văn hiến mới trở thành hiện thực?

Gặp lại vài anh chị em trong nhóm làm phim cũ cũng quá mừng. Nhắc lại những kỷ niệm hồi đó ai mà không nhớ. Trong lúc trà dư tửu hậu anh em hứa là sẽ sao lại cho tôi một đĩa DVD, mang sang bên đó mà làm kỷ niệm. Tưởng đó chỉ là lời của ruợu bia. Không ngờ trước thềm năm mới 2007 vừa rồi tôi nhận được món qùa mà bạn bè đã gửi tặng. Bật máy xem lại, thật xúc động vì không phải chỉ có cây cầu Long Biên mà cả một thời xa vắng đã trở lại. Như thấy mình có lỗi. Đã sớm hạ vũ khí. Đã đầu hàng … trong khi đất nước đang cần rất nhiều những “…. Cầu Long Biên” như thế để đi lên.

uic_jFLTh_X8u1UVZbKTCA

Đắn đo mãi, hôm nay, sau gần 15 năm bộ phim “Hà Nội có cầu Long Biên” chào đời tôi mới quyết định làm lại vài cái bảng chữ tên phim trên đĩa DVD mà bạn tôi đã gửi tặng. Nhớ lại, hồi đó, sao mấy cái bảng chữ tít của phim lại nhem nhuốc thế ? Chả là chúng tôi đã không còn một xu để thuê hoạ sỹ cũng như bộ phận quay kỹ sảo nữa. Nên đành tự viết lấy lên bìa Các-tôn những dòng chữ như thế. Rồi dùng máy quay bình thường đặt lên chân bình thường để cho người xem biết phim của mình cũng có một cái tên.

Tên của nó là: “Hà Nội có cầu Long Biên”!

Tất cả mọi người trong cuộc đều biết chuyện này nhưng vẫn “mần thinh”. Nay tôi mạnh dạn phi lộ như thế. Và với tấm lòng thành xin được “đơm lại cúc” cái áo mà chúng tôi đã kỳ công làm ra nó mà chưa sắm được vài cái nút cài như ý. Hơn thế, trước khi những bảng chữ cuối phim kết thúc, tôi đúp thêm một chút tiếng động của dòng sông người đang ì ạch trườn, bò… qua cầu và lặp lại cái câu hỏi hồn nhiên của cháu gái bán quán nước:

Chú ơi ! … bao giờ thì sửa cầu ?

Công việc vừa hoàn tất thì sực nhớ ra, đây chỉ là chiếc đĩa sao, rẻ tiền. Nên chả có một thay đổi tích cực nào nào tới nguyên bản hiện đang còn nằm ở kho lưu trữ phim của quốc gia! Thôi cũng đành coi đó như một kỷ niệm vậy.

Ngày 2 tháng 3 năm 2007

Gocomay

*  *  *

Xem Video phim “Hà Nội có cầu Long Biên” ở đây:

(Chất lượng sao từ phim 35mm sang Clíp chưa chuẩn, bà con xem tạm!)

Li bt:

Phim “Hà Nội có cầu Long Biên” sau khi hoàn thành (1992) đã được trình chiếu nhiều lần trong các hội nghị thượng đỉnh khối Pháp Ngữ (La Francophonie) nay đã lên tới 55 nước thành viên và 13 nước quan sát viên tham gia.

Đặc biệt vào cuối năm ngoái (28/12/2008), tôi có nhận được mẩu tin nhắn qua E-mail của nhà đạo diễn Nguyễn Thước (hồi đó – tháng 6/ 1992 – anh là quay phim chính của phim “Hà Nội có cầu Long Biên” mà tôi làm đạo diễn) với những dòng như sau:

… cách đây 20 ngày, sứ quán Đan Mạch cùng với Hãng phim Tài liệu có tổ chức một buổi chiếu phim về cầu Long Biên, có một phim của các nhà làm phim Đan Mạch, một phim của anh và một phim của anh Sỹ Chung: Gầm cầu mặt nước. Buổi chiếu thú vị lắm, có thể nói phim chúng ta chiếu cùng phim họ là ngang ngửa nhau, thậm chí dân ta còn thích phim ta hơn. Rất tiếc anh không ở nhà để gặp gỡ giao lưu, tôi nói với anh Chương là để anh Vũ Trụ lên,….. Tôi có giữ lại một cái poscar và một cái giấy mời của buổi chiếu đó, khi nào anh Thọ sang tôi sẽ gửi cho anh để anh giữ làm kỉ niệm .
Chúc anh và gia đình mọi điều tốt lành .

Thước ,

 RwZM_VGUkigTWdSqNxo5Pw

tWOkInoAxBPH0w7DfYgqKg

____________________

445 – Thần linh chịu thua “thần công” (*)

di_tich_bi_xam_lan_004.jpg

Hàng quán ‘tấn công’ đình chùa cổ

Có lẽ đã quá muộn khi nói rằng, tất cả các đình chùa cổ tại Hà Nội đang phải nhường chỗ cho các hàng quán trong thời buổi “tấc đất tấc vàng” này, bất kể những nơi đã được Bộ Văn Hóa Thông Tin công nhận là “di tích lịch sử.”

Theo VnExpress ngày 29 tháng Mười Một (**), một trong những điểm đến “trông thấy mà đau đớn lòng” là chùa Vĩnh Trù tọa lạc tại phố Hàng Lược, quận Hoàn Kiếm. Ðường vào chùa, kể cả không gian bên trong nay nhường chỗ cho quán cơm, quán nước, kho chứa bàn ghế, bếp núc, xô chậu…

Người Phật tử mộ đạo Hà Nội mỗi lần đến lại ngậm ngùi ngửi thấy mùi xào nướng và phải dò từng bước vì lối vào chùa lấm tấm dầu mỡ trơn ướt.

Thêm nhiều địa điểm khác như đình Thanh Hà ở phường Ðồng Xuân, đền Ðồng Thuận ở phố Hàng Cá… cũng đã biến thành quán nhậu hoặc bị người dân dùng làm nơi cư trú. Còn cổng đình chùa đầy những quán cóc bán thức ăn sáng, trà đá, hoặc bãi đậu xe “ôm.”

Ðáng nói hơn cả là quán chùa Huyền Thiên ở phố Hàng Khoai – một trong tứ quán kinh thành Thăng Long xưa, ngoài Trấn Vũ (Quán Thánh), Huyền Thiên, Ðồng Thiên (đền Kim Cổ) và Ðế Thích (chùa Vua), nay là tiệm bán hàng sứ đủ loại. Ðường vào chùa bị che kín; cổng chùa giờ gắn đầy bảng quảng cáo xô bồ, nhộn nhịp. Hầu như mỗi năm một lần, người ta mới trả lại nét thoáng đãng cho cổng chùa để tiếp đón khách thập phương, còn những ngày tháng khác thì… chịu.

di_tichchua.jpg

Vật dụng của quán cơm xâm lấn khuôn viên chùa Vĩnh Trù. Ảnh:Bá Đô.

Cổng trước đền Vọng Tiên ở phố Hàng Bông, nơi ghi dấu vua Lê Thánh Tông gặp Tiên Nữ trong chuyến vi hành cũng bị bít kín làm quán ăn. Khách hành hương muốn vào đền phải đi vào cổng phụ chỉ đủ một người nghiêng mình qua. Nhiều đình chùa khác như chùa Thái Cam ở phường Hàng Bồ; đền Trang Lâu; chùa Pháp Bảo Tạng… cũng rơi vào số phận hẩm hiu tương tự.

Cán bộ lãnh đạo quận Hoàn Kiếm thú nhận bất lực vì người lấn chiếm đình chùa đều là các “cựu binh công thần hai mùa kháng chiến.” Những người này lập luận rằng, “nhà không có để ở, lấy đâu làm nơi thờ phượng thần linh.” (?)

NV TH

_____

(*) “thần công” đảo chữ của công thần

(**) Hàng loạt di tích phố cổ Hà Nội bị xâm lấn  http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/2010/12/3BA23394/

* * * *

Chùm ảnh di tích phố cổ Hà Nội ‘kêu cứu’

di_tich_vinh_tru.jpg

Chùa Vĩnh Trù (54 phố Hàng Lược, Hoàn Kiếm) đã được công nhận là di tích lịch sử nghệ thuật cấp quốc gia, cấm được xâm hại, tuy nhiên người dân vẫn nấu ăn và biến nơi đây thành quán cơm…

di_tich38.jpg

Cổng chùa Vĩnh Trù bị lấn chiếm làm quán trà đá.

di_tich72.jpg

Đình Thanh Hà (số 10 Ngõ Gạch, phường Đồng Xuân, Hoàn Kiếm), là di tích đã được xếp hạng, nhưng phía cổng đình bị chiếm dụng thành nơi rửa xe…

di_tich1.jpg

… bên trong đình có một quán ăn với thập cẩm các món.

Di_tich83.jpg

Phía trước cổng đền Trang Lâu (số 77 Phố Nguyễn Hữu Huân, phường Lý Thái Tổ, quận Hoàn Kiến), bị bao vây bởi hàng loạt quán ăn, quán nước.

di_tich1_8.jpg

Vật dụng của quán cơm xâm lấn khuôn viên chùa Vĩnh Trù. 

di_tich_bi_xam_lan_026.jpg

Đền Vọng Tiên (120 phố Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm), người dân tới đây thắp hương, làm lễ phải đi phía cổng phụ, nằm sâu trong ngõ.

di_tich_bi_xam_lan_008[1].jpg

Bát đũa, cốc chén, bày kín quán chùa Huyền Thiên

di_tich_bi_xam_lan_006.jpg

Dường như người dân nơi đây không ai để ý đến những tấm biển như thế này… cho nên đã lấn chiếm phần cổng chùa làm cửa hàng kinh doanh. 

Ảnh: Bá Đô.

_________________

Gocomay's Blog

Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ