743 – Câu chuyện phá chùa và thời của Chí Phèo hiện đại.

Gác chuông chùa Trăm Gian ở xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội

… không chỉ có chùa Trăm Gian, không chỉ có Đàn Nam Giao ở Huế, cổng Thành Nhà Mạc ở Tuyên Quang, Thành Cổ ở Sơn Tây, Ô Quan Chưởng của Hà Nội…, Chí Phèo thời hiện đại sẽ còn làm tan hoang bằng hết những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông để lại. Mặc dù ai cũng biết chính những thứ ấy được chắt chiu bằng trí tuệ, mồ hôi và cả máu. Nhờ đó mà dân tộc này trường tồn. Nhưng khi quyền lực đã bị lưu manh hóa, khi “nén bạc đâm toạc tờ giấy”, khi máu tham tiền và quyền nổi lên rồi thì bè lũ quan tham vô độ đâu còn phân biệt được chính tà. Đâu còn biết điều hay lẽ phải ở đời. Chính đám Chí Phèo hiện đại đó đã phá tan bao di tích danh thắng lớn nhỏ. Đua tranh nhau nã đại bác vào qúa khứ. Mở rộng đường cho giặc ngoại xâm nô dịch về văn hóa trên chính quê hương yêu dấu của chúng ta!

Nhà tổ và gác khánh được xây mới 100% – Ảnh: Báo Lao Động

Họa phúc hữu bôi phi nhất nhật

Anh hùng di hận kỷ thiên nhiên

Lời than đó của Nguyễn Trãi than không chỉ riêng cho nhân vật lịch sử Hồ Qúy Ly mà còn cho cả dân tộc Việt mình!

Sự việc chùa Trăm Gian ở cách trung tâm thủ đô Hà Nội chưa đầy 30 km, đang từ ngôi chùa cổ tuyệt đẹp, một ngàn năm tuổi bị phá tan để xây lại chùa mới toanh “cho nó chắc chắn” đã làm xôn xao dư luận suốt mấy ngày qua. Nhưng tôi lại thấy chả có gì ngạc nhiên lắm. Khi mà ngành giáo dục sắp cho ra lò sản phẩm đào tạo với hàng ngàn học sinh thi tốt nghiệp PTTH đạt điểm zero tròn chĩnh môn lịch sử.

Thời đất nước ta còn trong vòng nô lệ, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng đã từng nhắc: “Người không biết lịch sử nước mình là một con trâu đi cày ruộng. Cày với ai cũng được, mà cày ruộng nào cũng được”. Nhưng khi đất nước đã giành được độc lập, trong tùy bút “Một ngày chủ nhật” (5/1956), nhà văn đã nhìn thấy sự bất cập ngay từ lúc chế độ mới đang hình thành từ những viên gạch móng đầu tiên:

“Chúng ta muốn đổi mới cho mau đến nỗi chúng ta muốn bỏ hết. Đến cả tên của nhiều làng, rất Việt Nam mà cũng rất thi vị, người cán bộ cũng bỏ đi, thay bằng những danh từ mang tính chất tuyên truyền chính trị. Không phân biệt được làng nào với làng nào với những tên đồng loạt: Tiến bộ, Hạnh phúc, Quyết tâm, Quyết tiến… rất ít âm hưởng trong lòng người.

Có nơi còn rục rịch thay những tên xóm nôm na bằng những con số! Những niên hiệu các triều đại ghi trên hoành phi, câu đối của một ngôi đình cổ kính bị xóa đi bằng vôi trắng. Trên mặt tấm hoành phi treo giữa một ngôi chùa gần Hà Nội, người ta dán lên khẩu hiệu: Đảng Lao động Việt Nam muôn năm…”

Nhà văn Nguyễn Huy Tưởng (đứng, thứ  2 từ phải qua) cùng các văn nghệ sĩ nổi tiếng như Nguyễn Đình Thi, Chế Lan Viên… ở Việt Bắc – Ảnh: Trần Văn Lưu.

Từ góc nhìn của một nhà viết văn bằng sử, nhà văn cộng sản Nguyễn Huy Tưởng thẳng thắn bày tỏ quan điểm:

“Hình như nhiều cán bộ quan niệm rằng cách mạng là xóa bỏ tất cả cái gì là quá khứ, là di tích, coi là phong kiến tất. Đừng đi quá nữa.

Cuộc đời không phải chỉ có cách mạng, mà còn có lịch sử, còn có cái âm vang truyền qua các thời đại, những cái bây giờ tưởng là không dùng nữa, nhưng không có thì cuộc đời trở thành trơ trẽn, lạnh lùng.”

Với cách nhìn cách tư duy tiến bộ như thế. Nhưng nhà văn đã bị phê phán nặng nề, bị thất sủng vì “hữu khuynh”.

Ngược dòng thời gian ngót 60 năm qua, cho thấy vấn nạn phá chùa Trăm Gian nói riêng cũng như hủy hoại chùa chiền và di tích danh thắng trên dải đất hình chữ S thân yêu của chúng ta nói chung, tựa như thiên lịch sử truyền hình nhiều tập. Được khởi quay ra ra mắt khán giả từ thời tùy bút “Một ngày chủ nhật” ra đời. Hiện tại bộ phim vẫn chưa tới hồi cao trào, chưa có dấu hiệu chấm dứt. Vấn nạn này như đứa con song sinh cùng đồng hành với chế độ cho mãi tới hôm nay!

Chùa Trăm Gian (phía bên trong nhà tổ)

Chuà Trăm Gian nằm trong cụm đi tích danh thắng nổi tiếng nằm ở phía Tây Nam Thăng Long. Thời còn sống ở làng, tôi thường được mẹ tôi và các bà trong hội vãi già của Xứ Đoài kể nhiều về nơi này. Hồi thập niên 60 của thế kỷ trước, mặc dù thời đạn bom chưa ngơi mà cụm di tích chùa Trầm và chùa Trăm Gian vẫn an bình và gần gũi với thiên nhiên tới mức nhiều khi đàn khỉ sống trên núi đá kế bên còn xuống chùa lấy trộm oản chuối của các vãi sắp lễ trên ban thờ khi hương chưa tàn.

Chùa Trăm Gian toạ lạc trên một quả núi đất cao chừng 50 m, ở thôn Tiên Lữ, xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội. Chùa được lập từ đời Lý Cao Tông (nhà Lý), niên hiệu Trinh Phù thứ 10, 1185. Đến thời nhà Trần có hòa thượng Bình An, quê ở Bối Khê tu ở đây. Tương truyền Ngài có nhiều phép lạ. Sau khi Ngài mất, dân làng xây tháp để giữ gìn hài cốt và tôn gọi là Đức Thánh Bối.

Chùa Trăm Gian là một quần thể kiến trúc độc đáo. Theo cách tính cứ 4 góc cột là một “gian” thì chùa có cả thảy 104 gian, chia thành 3 cụm kiến trúc chính

Cụm thứ nhất gồm 4 cột trụ và 2 quán, trước đây là nơi đánh cờ người trong ngày hội, tiếp đó là nhà Ngự Giá nhìn ra mặt hồ sen hình bán nguyệt, nơi đặt kiệu thánh để xem múa rối nước.

Trèo qua mấy trăm bậc gạch xây là tới cụm thứ hai gồm một toà gác chuông 2 tầng mái, có lan can chạy quây 4 mặt. Các ván bằng đều có chạm hình mây hoa. Tại đây treo một quả chuông cao 1,10 m, đường kính 0,6 m, đúc năm Cảnh Thịnh thứ hai, 1794. Trên chuông có khắc một bài minh của Phạm Huy Ích. Qua gác chuông, leo 25 bậc đá xanh hình rồng mây, đến sân trên có kê một sập đá hình chữ nhật.

Gác khánh chùa Trăm Gian trước khi bị dỡ ra xây mới – Ảnh: Quân Anh

Lại leo 9 bậc đá, hai bên có lan can chạm hình rồng cuộn khúc thế tới cụm thứ 3 đó là chùa chính, gồm nhà bái đường, toà thiêu hương và thượng điện. Hai bên là 2 dãy hành lang. Trong cùng là nhà tổ, giữa lại có lầu trống bên trong treo một cỗ trống lớn, đường kính 1 m và một tấm khánh đồng dài 1,20 m, cao 0,60 m đúc năm Cảnh Hưng thứ 10 (1749). Tại đây có 153 tượng, hầu hết bằng gỗ, một số ít bằng đất nung.

Quần thể tượng trong chùa Trăm Gian

Ngoài nhiều pho tượng qúi, trong chùa còn có nhiều bia, hoành phi câu đối… Riêng có hai hai câu đối trai, tương truyền có từ thời nhà Hồ (1400-1406).

Trong chùa có tượng đô đốc Đặng Tiến Đông, một tướng lĩnh nhà Tây Sơn, chỉ huy đạo quân đánh vào phía nam Thăng Long. Ngoài ra còn có tượng Đức Thánh Bối đặt trong khám gỗ gian bên phải. Đây là tượng cốt rút bằng mây đan ngoài bọc vải sơn, tương truyền bảo vệ hài cốt của ông bên trong. Cũng như nhiều chùa chiền ở Xứ Đoài, chùa Trăm Gian hiện nay được trông nom bởi ni sư.

Chùa Trăm Gian thu hút hàng trăm ngàn lượt khách gần xa đến tham quan vãng cảnh hàng năm. Trăm Gian Cổ Tự đã được bộ văn hoá thông tin chứng nhận di tích lịch sử quốc gia.

Chân cột đá tảng bị đập bỏ – Ảnh: Báo Văn Hóa

Nay chùa ngàn năm tuổi không còn. Thật may mắn cho tôi, đã có 2 lần tới quay phim chùa Trăm Gian. Lần đầu, vào năm 1982. Đi cùng 2 NSND Lương Đức và Vũ Lệ Mỹ tới quay phim những bức tranh La Hán trạm khắc nổi sơn then trên gỗ mít độc nhất vô nhị hiện diện tại chùa. Tuy cách Hà Nội không xa, nhưng chiếc Gat 69 Liên Xô cũ rích từ chiến tranh của anh tài xế tên Cơm đã giở chứng dọc đường. Nên tới nơi thì đã gần 10 giờ khuya. Là chùa ni, nên vị sư trụ trì chỉ cho phép một mình Vũ Lệ Mỹ vào ngủ nhờ trong chùa. Còn 4 tên đực rựa (đạo diễn, quay phim, lái xe và chủ nhiệm) được chùa cho mượn chiếu rải ngủ ở mái hiên trước cửa chùa… Chúng tôi bị một trận muỗi cắn nhớ đời (vì không có màn). Nhưng bù lại được ngắm gác chuông của ngôi chùa trong ánh trăng xuông mờ ảo thật liêu trai…

Lần sau vào đầu xuân 1992, đi cùng đoàn hành hương du xuân qua 24 ngôi đình, đền, chùa cổ xung quanh Hà Nội. Đó là chất liệu vô cùng qúi giá giúp tôi hoàn thành thiên phóng sự: “Tình xuân trên đất ca dao” cách đây 5 năm. Bây giờ chùa Trăm Gian nói riêng và nhiều di tích danh thắng hàng đầu đất nước đã trở thành “thiên cổ” theo cả nghiã bóng lẫn nghiã đen, thì cuốn phim của tôi thực sự có giá trị tư liệu qúi giá ngoài mong muốn mất rồi.

Dịp đầu xuân Bính Tuất – 2006 và Nhâm Thìn – 2012 vừa rồi, về phép tôi chỉ có thời gian thăm lại vài nơi trong mấy chục di tích trên “đất ca dao” ấy. Nhưng một cảm giác xô bồ tục luỵ đã lấn át những thâm nghiêm cổ kính của tiền nhân đã khiến tôi âm ỷ buồn mãi khôn nguôi.

Khu dân cư dưới chân núi Thày-Ảnh: Gocomay (Nhâm Thìn-2012)

Khi thấy những chiếc đèn lồng mang phong cách văn hóa Trung Hoa đã tràn ngập khắp xóm làng quanh các di tích danh thắng.

Như ở chùa Thày là ví dụ, ngoài hệ thống loa đài mở hết công suất ra rả ngày đêm từ thượng vàng hạ cám như thông báo ma chay, họp hành cho tới tuyên truyền chủ trương đường lối… đã phá tan cái không khí thâm nghiêm u tịch chốn thiền môn. Ban quản lý di tích ở đây còn có sáng kiến treo lá cờ búa liềm to vật, to gấp 2, 3 lần cờ đỏ sao vàng lên đỉnh núi cao nhất. Chắc muốn ngầm nhắc nhở khách thập phương về cái “đỉnh cao trí tuệ” của đảng trước xu thế hội nhập ngày cao của ta với thế giới chăng?

Tôi có đem băn khoăn này tâm sự với một người thân trong gia đình, một đảng viên CS vừa nhận huy hiệu 40 năm tuổi đảng. Tưởng được chia xẻ, ai ngờ anh ta đánh một câu lạnh tanh: “Tưởng chuyện cháy nhà chết người gì, chứ chuyện này bây giờ đã trở thành qúa bình thường với mọi người ở đây rồi. Chú đừng có lăn tăn mà làm gì kẻo bị hệ luỵ đến thân và làm ảnh hưởng cả đến những người xung quanh”.

Cờ búa liềm to gấp 3 cờ đỏ sao vàng trên đỉnh núi Sài Sơn (núi Thày) ảnh chụp tháng Giêng Nhâm Thìn-2012 (Ảnh: Gocomay)

Hôm gặp anh bạn thân đang làm đạo diễn ở VTV, anh ta cũng có suy nghĩ tương tự như thế. Anh nói: “bây giờ ở Việt Nam được cái tự do thoải mái lắm, ai muốn làm gì thì làm miễn sao đừng đụng đến đảng, đừng chạm tới mấy chỗ nhạy cảm của chế độ là ổn”. Hèn chi cả một cái chùa to lừng lững nằm trọn trên một qủa núi đất to lớn ở ngay sát nách Hà Thành, nơi chỉ cách bờ hồ gươm chừng hơn 2 chục cây số mà người ta dùng búa tạ để đập phá, tháo dỡ cả một di tích vô giá của quốc gia để xây mới lại toàn bộ.

Các hiệp thợ ngồi nhấp nhổm ngay trước các “tuyệt phẩm bị tàn sát”, các phù điêu, cấu kiện cổ vứt chỏng chơ. (Ảnh: Báo Lao Động)

Thậm chí còn Tự ý hạ giải và xây dựng mới một số hạng mục của ngôi chùa dòng rã suốt mấy tháng trời mà không một ai trong hàng ngũ quan dân từ địa phương cho tới trung ương hay biết để can ngăn.

Ngôi nhà dành nuôi trẻ mồ côi đang bị đập phá. Photo courtesy of Dòng Chúa Cứu Thế VN

Vậy mà ở gần đó, hồi trung tuần tháng 4/2012, một linh mục thuộc giáo phận Hà Nội – linh Mục Nguyễn Văn Bình mua 1 căn nhà cấp 4 tại xã Thủy Xuân Tiên, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Đem sửa sang lại cho tươm tất dùng làm nhà tình thương nhằm cưu mang trẻ mồ côi cơ nhỡ thì ngay lập tức bị chính quyền địa phương phái mấy chục côn đồ vào đập phá và hành hung linh mục Bình cho tới hôn mê phải đưa đi cấp cứu bệnh viện. Sau đó tiếp tục san phẳng ngôi nhà cho tới khi “không còn viên gạch nào”. Với lý do rất kém thuyết phục “xây dựng nhà không phép” và “tụ tập đông người”… (http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/another-cat-priest-beaten-to-unconscs-gm-04142012132138.html).

Qúa đau xót trước cảnh tượng di sản của cha ông bị rẻ rúng, nhà văn Thùy Linh trong ĐẠI NÁO KỲ đã phải uất nghẹn thốt lên: Giờ thì không phải lúc bàn những chuyện xa xỉ này trước cơn lốc làm giàu và sống giàu…

Thành nhà Mạc ở Tuyên Quang thành cái “lò gạch” án ngữ ngay lối vào thành phố. Rất hợp với thời của Chí Phèo hiện đại.

Chùa cổ Trăm Gian đã mất…

Hồ Tây sắp mất…

Và rất nhiều thứ đã mất mà không thể nhìn thấy, chỉ có thể cảm thấy… Đành lòng dặn mình, thôi đừng hoài cổ nữa làm gì…” (http://www.buudoan.com/2012/08/ai-nao-ky.html)

Hố tử thần bất ngờ xuất hiện trên đường Lê Văn Lương, Hà Nội vào sáng 19/8/2012 (Ảnh: vov.vn)

Cũng như chuyện hố tử thần vừa xuất hiện ngay sau trận mưa không qúa dài trên đường tới chùa Trăm Gian (Đường Lê Văn Lương-Công trình chào mừng 1000 năm Thăng Long) hôm 19/08, không thấy có bất cứ một cá nhân hay tập thể nào dũng cảm đứng ra nhận trách nhiệm về mình. Trước vụ việc Phá chùa ngàn tuổi xây mới lại, ngày 25/8 báo Tuổi Trẻ đã liên lạc với “song hùng nhị quan” là các ông: Nguyễn Thế Hùng – cục trưởng Cục Di sản và ông Nguyễn Quốc Hùng – phó cục trưởng Cục di sản, nhưng hai ông đều dập máy khi phóng viên đặt vấn đề. Như vậy ai cũng thấy sự vô cảm và vô trách nhiệm của quan giới xứ ta lớn đến mức nào?

(http://vietnamnet.vn/vn/van-hoa/86114/kinh-ngac-vi-chua-tram-gian-bi-huy-hoai-mot-cach-vo-loi.html) 

Trong ngữ cảnh tương tự như thế, nhà thơ Trần Đăng Khoa đã rất bức xúc về sự vô trách nhiệm trong quản lý xã hội của đám quan chức vô lại nói chung với những dòng thế này: Ở các nước văn minh, thường luật pháp rất nghiêm ngặt…  Chỉ một vụ đổ tàu, một cây cầu bị sập, người chịu trách nhiệm ngành đó, thậm chí cả ở cấp cao hơn có liên quan cũng đã tự làm đơn từ chức. Ngay cả khi sự cố xảy ra, người chịu trách nhiệm đã chuyển công tác khác, kể cả người đã về hưu rồi cũng vẫn phải hầu tòa. Ta hiểu vì sao có những vị Tổng thống, quyền thế lẫy lừng, mà đến lúc nghỉ rồi còn phải ra đứng trước vành móng ngựa. Khi đã làm làm điều ác, có tội với dân, thì sẽ không còn được yên thân, cũng không còn chốn an toàn nào để mà “hạ cánh”

Bao giờ chúng ta mới tới được một nếp sống văn minh như thế?”

Nhà thơ cựu thần đồng kiêm quan chức ơi? Hỏi để mà làm gì cho đau lòng. Vì hỏi mà không ai trả nhời thì có khác chi vạch đầu gối mình mà hỏi. Bởi vào được chân hai cái chức cục trưởng cục phó to như thế, nhà thơ chắc thừa biết nếu không phải cổ cánh hẩu thì cũng phải mua bộn tiền mới tại vị được chứ? Mấy ai chỉ có dùng tài năng trí lực như nhà thơ thần đồng mà leo lên được. Khi đã ấm chỗ thì họ phải tìm mọi cách để thu lại vốn và “làm ăn” sinh lời nữa. Bởi thế nếu không vẽ ra những dự án lớn nhỏ để moi tiền ngân khố, tiền dân hay tiền tài trợ để ăn chia. Thì ai ngu gì mà chạy chức quyền để làm gì?

Như chính người trong hệ thống quyền lực đã nói: “cả đời phấn đấu không bằng một đợt cơ cấu” mà. Cho nên không chỉ có chùa Trăm Gian, không chỉ có Đàn Nam Giao ở Huế, cổng Thành Nhà Mạc ở Tuyên Quang, Thành Cổ ở Sơn Tây, Ô Quan Chưởng của Hà Nội…, Chí Phèo thời hiện đại sẽ còn làm tan hoang bằng hết những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông để lại. Mặc dù ai cũng biết chính những thứ ấy được chắt chiu bằng trí tuệ, mồ hôi và cả máu. Nhờ đó mà dân tộc này trường tồn. Nhưng khi quyền lực đã bị lưu manh hóa, khi “nén bạc đâm toạc tờ giấy”, khi máu tham tiền và quyền nổi lên rồi thì bè lũ quan tham vô độ đâu còn phân biệt được chính tà. Đâu còn biết điều hay lẽ phải ở đời.

Thành nhà Mạc ở Tuyên Quang trước khi trùng tu- Ảnh: Báo Dân Trí

Thành nhà Mạc Tuyên Quang sau khi rót tiền tỷ trùng tu – Ảnh: Báo Dân Trí

Chính đám Chí Phèo hiện đại đó đã phá tan bao di tích danh thắng lớn nhỏ. Đua tranh nhau nã đại bác vào qúa khứ. Mở rộng đường cho giặc ngoại xâm nô dịch về văn hóa trên chính quê hương yêu dấu của chúng ta!

Gocomay

________________________

742 – Tăng viện phí có thể xoá nạn “phong bì” bôi trơn ở xứ ta?

Chú hàng xóm sát nách nhà tôi ở quê có con vừa học xong trung cấp y khoa. Muốn xin vào làm ở Bệnh viện Thanh Nhàn (Quận Hai Bà Trưng – Hà Nội) cho gần nhà. Mặc dù ở đó vẫn cần y tá. Nhưng người ta ra giá (qua cò trung gian) là 200 triệu thì mới có thể nhận được 1 xuất “hợp đồng thử việc”. Nhà chú ấy nghèo, bán hết xuất đất dịch vụ (10% đất nông nghiệp được đền bù bởi qui hoạch khu đô thị mới) mới xây được ngôi nhà 2 tầng khang trang. Còn đang thiếu tiền, nên 200 triệu lúc này với một gia đình nông dân ngoại thành mất ruộng… cũng là một bức tường khó vượt qua. Con chú đành lâm cảnh thất nghiệp nằm nhà.

Chuyện thời sự đang xôm tụ không chỉ ở nơi trà dư tửu hậu là ngành y tế đã tăng viện phí bắt đầu áp dụng từ 1/8 ở nhiều nơi. Đã có khá nhiều ý kiến trái chiều nhau về sự kiện này. Trong đó ý kiến của bà Thượng thư Bộ Thuốc khiến dư luận chú ý!

Bà Thượng thư Bộ Thuốc Kim Tiến đang vi hành…

Bà Thượng nói: “Bệnh viện Việt Pháp chỉ cách Bệnh viện Bạch Mai một bức tường mà bên Việt Pháp có phải giáo dục y đức gì đâu, cái gốc là khó khăn quá, lương thấp quá, nếu bệnh viện công cứ sai sót là đuổi việc thì lấy ai làm việc?…. Trước giá công khám chỉ 3.000 đồng, người bệnh không tin vào chất lượng dịch vụ, không dùng thẻ bảo hiểm y tế, nay giá công khám lên 20.000 đồng, chắc chắn chất lượng khám phải cao hơn”.(http://laodong.com.vn/Chinh-tri/Buc-tuong-cua-ba-bo-truong/79069.bld)

Những thầy thuốc có chức sắc tại các bệnh viện lớn ở Hà Nội thì cho rằng:

“Tăng viện phí không phải để tăng tiền thu nhập cho các bác sỹ, nhân viên làm việc trong bệnh viện. Việc tăng viện phí không chỉ tăng được chất lượng phục vụ cho người bệnh mà còn chống được nạn “phong bì” trong bệnh viện. Khi mọi chi phí đều cao thì hầu bao của người nhà bệnh nhân và bệnh nhân cũng thắt chặt hơn. Họ sẽ dành số tiền ấy để chăm sóc của người bệnh” (Lời PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết, giám đốc BV Việt Đức Hà Nội –  http://www.tinmoi.vn/tang-vien-phi-co-chong-duoc-nan-phong-bi-08995237.html)

Còn PGS.TS Trần Văn Thuấn – Phó giám đốc Bệnh viện K cho biết, lần điều chỉnh mức viện phí này là thiết thực. Nó xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của từng bệnh viện. Tăng viện phí lần này có rất nhiều tác dụng. Về lâu dài, điều chỉnh viện phí sẽ là cơ sở để các bệnh viện  tăng cường cơ sở vật chất, phát triển các dịch vụ, kỹ thuật chuyên sâu, giúp người dân được thụ hưởng các dịch vụ y tế cao. Tăng viện phí chắc chắn sẽ đẩy theo mức trần BHYT lên, mệnh giá cho một đợt điều trị sẽ cao hơn; môi trường chăm sóc bệnh nhân cũng sẽ được cải thiện. Nó cũng góp phần hạn chế nạn “phong bì” gây ảnh hưởng xấu hình ảnh y bác sỹ thời gian qua. (http://www.tinmoi.vn/tang-vien-phi-co-chong-duoc-nan-phong-bi-08995237.html)

Nhưng dưới góc nhìn của một nhà báo quan tâm nhiều tới chủ đề này (nhà báo Đào Tuấn) thì phản biện lại rằng, bức tường cao nhất mà bà Bộ trưởng cần vượt qua không phải là bức tường thô thiển xây bằng gạch vữa ngăn cách giữa Bạch Mai và Việt Pháp, cũng không phải bức tường viện phí chênh lệch giữa công và tư, mà đó là “bức tường y đức”.
Bởi chừng nào vẫn còn những mũi tiêm không đau với giá 10 ngàn. Chừng nào ngành y tế còn phải tập chung chấn chỉnh thái độ của các vị từ mẫu thì chừng đó vẫn sừng sững bức tường ngăn cách y đức giữa những vị từ mẫu áo trắng với bệnh nhân của mình. (http://daotuanddk.wordpress.com/2012/08/17/buc-tuong-cua-ba-bo-truong/)

Một độc giả có cái nhìn thông cảm với ngành y và người thầy thuốc thì tâm sự:

“… có ngành nào khắt khe và khó khăn như ngành y tế trong việc đào tạo được 1 chuyên gia giỏi. Thi đầu vào đại học 24-25 điểm chưa chắc đã đỗ. Quy trình đào tạo ra 1 bác sĩ giỏi tại các BV lớn: 6 năm đại học, 3 năm học bác sĩ nội trú, rồi đào tạo ngoài nước sau đó mới có thể hành nghề. Thế đấy để có 1 bác sĩ giỏi thời gian đào tạo 10-15 năm nhất là trong các lĩnh vực ngoại khoa, tim mạch. Nhà báo Tuấn trả lương thế nào cho những người này để họ yên tâm làm việc? Nhà nước hiện nay trả lương thế nào? Câu hỏi quan trọng hơn là liệu nhà báo có cho con theo ngành y hay không? Ngành y không hấp dẫn thì các địa phương còn thiếu bác sĩ, các BV lớn còn quá tải. Tôi đi công tác 1 BV huyện vùng biên giới, huyện khá giàu có, họ công khai mời tuyển dụng các bác sĩ tốt nghiệp y Hà nội về làm việc với khá nhiều ưu đãi : nhà tập thể, 30 triệu đồng ổn định cuộc sống ban đầu … nhưng không ai về. Con em địa phương thì thấy đi buôn qua biên giới nhiều tiền hơn là đi học bác sĩ vậy nên nhiều năm không có cháu nào thi y. Vậy đấy : bản thân tôi không là bác sĩ nhưng có bố mẹ nghề y đã nghỉ hưu thấy rằng ngành y đang bị coi rẻ, trí tuệ tài năng, tay nghề của các bác sĩ đang bị coi rẻ. Coi rẻ trong cách trả thù lao cho họ….” (bop – Tháng Tám 18, 2012 at 8:36 sánghttp://daotuanddk.wordpress.com/2012/08/17/buc-tuong-cua-ba-bo-truong/)

Là người trung dung, tôi thấy vấn đề y đức của người thầy thuốc nó không đơn giản nằm ở vấn đề tăng (hay giảm) viện phí. Càng không nằm ở khâu “chấn chỉnh thái độ” đối với các vị “từ mẫu” đang hành nghề y. Thiết nghĩ nếu người thầy thuốc hết lòng cứu người mà đồng lương không đủ sống. Buộc phải xoay xoả kiếm thêm (bên ngoài nghề y) thì cũng không thể có điều kiện sống chết với nghề được. Song nếu hành nghề chỉ vì tiền, cũng khó mà trở thành “thầy thuốc như mẹ hiền”?!

Muốn vậy, nhà nước phải thiết chế hoàn chỉnh cơ cấu và đãi ngộ hợp lý cho hoạt động khám chữa bệnh ở tất cả các tuyến bệnh viện lớn nhỏ. Đồng thời phải có viễn kiến trong chính sách chăm sóc sức khoẻ cộng đồng nói chung. Người thầy thuốc đúng nghiã, dù ở bất cứ chính thể và hoàn cảnh nào nếu vô tình (hay hữu ý) không chấp nhận Lời thề Hippocrates (hay còn gọi là “Lời thề Đạo đức Y khoa”) đã xuất hiện ở Hy Lạp từ hơn 400 năm  trước công nguyên, tốt nhất không nên theo đuổi nghiệp y!

Hippocrates (460-337 TCN)

Ở lời thề thứ 2; thứ 4 và thứ 6 Hippocrates thề rằng:

  • Tôi sẽ chỉ dẫn mọi chế độ có lợi cho người bệnh tùy theo khả năng và sự phán đoán của tôi, tôi sẽ tránh mọi điều xấu và bất công.
  • Tôi suốt đời hành nghề trong sự vô tư và thân thiết
  • Dù vào bất cứ nhà nào, tôi cũng chỉ vì lợi ích của người bệnh, tránh mọi hành vi xấu xa, cố ý và đồi bại…

(Trích: http://vi.wikipedia.org/wiki/Hippocrates)

Liệu có ai tin được một bà mẹ (hay ông bố) tính nết thô bỉ cục cằn, không thương yêu ngay cả con cái của chính mình. Lại thương yêu được tha nhân ở cơ sở họ đang giữ trọng trách người thầy thuốc hay không? Cũng như nếu một người bác sỹ, y tá, hộ lý học xong phải đút lót hàng trăm triệu đồng mới có thể nhận được một xuất làm hợp đồng như thượng dẫn thì dù viện phí có tăng cao tới đâu lấy gì để bảo đảm rằng họ sẽ từ chối phong bì của người bệnh?

Tại sao những nam thanh nữ tú ở nhiều nước tư bản “giẫy chết”, mỗi khi lựa chọn học ngành y luôn được nhà nước hỗ trợ khuyến khích tối đa. Ra trường ít khi họ bị thất nghiệp. Người theo đuổi nghiệp y, đa phần đều nhận được lương cao khiến họ yên tâm hành nghề và luôn trau dồi nâng cao nghiệp vụ. Còn người lao động mỗi khi đau ốm phải nằm điều trị ở bệnh viện vẫn được tụi chủ tư bản trả 100% lương. Được bảo hiểm y tế chu cấp đầy đủ cho mọi chi phí tốn kém mà không cần phải trả thêm bất cứ khoản tiền “bôi trơn” vô lí nào cho những người đang chữa bệnh cho mình?

Nan đề ở đây là thuộc về thể chế. Không thể dùng bài thuốc cũ lờn “phê bình – tự phê bình” hay quyết tâm chính trị khơi khơi mà khỏi bệnh được. Muốn giải quyết được tận gốc tiêu cực (“phong bì” – bôi trơn) thì dù có đau mấy cũng phải kiên quyết sửa (hay vứt bỏ) bằng được cái gọi là “lỗi hệ thống” thì may ra mới mong khắc phục được những vấn nạn đang hoành hành trong ngành y tế nói riêng và trong toàn bộ hệ thống công quyền ở xứ ta nói chung!

Gocomay

____________________

741 – Kẻ nào đang rắp tâm phá long mạch Hồ Tây?

Khách thập phương đổ về Phủ Tây Hồ – Hà Nội lễ bái vào dịp đầu năm và các ngày rằm, mùng 1 đầu tháng

Dạo này bận qúa nên cũng ít thời gian vào mạng. Hôm nay tình cờ ghé thăm, ngoài Biển Đông dậy sóng. Thấy cả Hồ Tây cũng như nổi phong ba, khi nhận được dòng tin dữ “Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Khôi vừa có văn bản giao cho các Sở Quy hoạch kiến trúc, Giao thông vận tải, Xây dựng và Cục Đường sắt Việt Nam kiểm tra, đề xuất và báo cáo với lãnh đạo thành phố phương án xây dựng công trình “Đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến Nam Hồ Tây – Ngọc Khánh – Láng – Hòa Lạc – Ba Vì” trước ngày 12/8…”.

Trước đó Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cũng đã giao Bộ Giao thông và UBND thành phố Hà Nội nghiên cứu dự án đường sắt đô thị Hà Nội (tuyến số 5) từ Hồ Tây – Ngọc Khánh – Láng – Hòa Lạc – Ba Vì. Phó Thủ tướng yêu cầu các đơn vị trên xác định hình thức đầu tư hiệu quả và nguồn vốn thực hiện để trình Thủ tướng xem xét quyết định.” (Báo Dân trí – http://dantri.com.vn/c20/s20-628693/duong-sat-ho-tay-ba-vi-xuyen-qua-8-quan-huyen-o-ha-noi.htm

Nhìn tấm bản đồ qui hoạch tuyến đường sắt Hồ Tây – Ba Vì (hay Ba Vì – Hồ Tây) đã được trưng bày ở Khu triển lãm Vân Hồ từ năm 2010, người có chút kiến thức về phong thủy sẽ cảm thấy bất an. Bởi sự kết hợp giữa vành đai hồ phía Tây-Nam với tuyến đường sắt xuyên qua bán đảo lớn của làng Nghi Tàm thật chả khác gì hình của một cây cung/ nỏ khổng lồ hướng từ phía Biển Đông nhằm thẳng đỉnh Tản Viên (Ba Vì) ở phía tây mà bắn.

Theo Lĩnh Nam chích quái là một pho sách cổ được biên soạn vào khoảng cuối đời nhà Trần phần nói về Tản Viên Sơn Thánh có đoạn chép rằng:

“Núi Tản Viên ở phía tây kinh thành Thăng Long nước Nam Việt. Núi cao một vạn hai nghìn ba trăm trượng, chu vi chín vạn tám nghìn sáu trăm vạn (?) Ba núi đứng xếp hàng, đỉnh tròn như cái tán cho nên có tên ấy. Theo sách Ai giao châu tự của Đường Tăng thì Đại Vương núi này là Sơn Tinh họ Nguyễn, vô cùng linh ứng. Khi hạn hán, lúc lụt lội cầu đảo để phòng tai trừ hoạn lập tức có ứng nghiệm. Kẻ thờ cúng hết lòng thành kính. Thường thường, vào những ngày quang đãng như có bóng cờ xí thấp thoáng trong hang núi. Dân trong vùng nói rằng đó là Sơn thần hiển hiện. Khi Cao Biền nhà Đường ở An Nam muốn yểm những nơi linh tích bèn mổ bụng con gái chưa chồng mười bảy tuổi, vứt ruột đi, nhồi cỏ bấc vào bụng, mặc áo quần vào rồi đặt ngồi trên ngai tế bằng trâu bò, hễ thấy cử động thì vung kiếm mà chém đầu. Phàm muốn đánh lừa các thần đều dùng thuật đó. Biền đem thuật đó để tiến đại vương núi Tản Viên, thấy Vương cưỡi ngựa trắng ở trên mây nhổ nước bọt vào mà bỏ đi. Biền than rằng: “Linh khí ở phương Nam không thể lường được cái vượng khí đời nào hết được!” Sự linh ứng đã hiển hiện ra như vậy đó. Xưa kia đại vương trông thấy phong cảnh núi Tản Viên đẹp đẽ bèn làm một con đường từ bến Bạch Phiên đi lên phía nam núi Tản Viên, qua động An Vệ, tới các ngọn nguồn lạch suối đều dựng điện để nghỉ ngơi. Rồi lại đi qua ria núi đến chỏm núi có mây che thì định cư ở đó. Đôi lúc rong chơi trên sông Tiểu Hoàng Giang xem đánh cá, phàm đi qua các làng xóm đều dựng điện để nghỉ ngơi. Về sau, nhân dân theo dấu vết các điện đó mà lập đền miếu để thờ cúng.” (http://vi.wikisource.org/wiki/L%C4%A9nh_Nam_ch%C3%ADch_qu%C3%A1i/Truy%E1%BB%87n_n%C3%BAi_T%E1%BA%A3n_Vi%C3%AAn)

Trong tín ngưỡng dân gian của Việt Nam ta thì ngoài Tản Viên Sơn Thánh ra còn có Thánh Gióng, Chử Đồng Tử và Mẫu Liễu Hạnh là 4 vị THÁNH TỨ BẤT TỬ đã được dân ta thờ cúng ở rất nhiều nơi từ lâu đời rồi. Ba vị đầu xuất hiện từ thời Hùng Vương. Riêng Mẫu Liễu Hạnh là phụ nữ duy nhất, mới được đưa vào hệ thống thần thánh từ đời Hậu Lê.

Điều làm người ta ngạc nhiên nhất là tuyến đường sắt Ba Vì – Hồ Tây, theo bản đồ qui hoạch sẽ đi qua Phủ Tây Hồ, nơi thờ Mẫu Liễu Hạnh và di tích đền thờ Thần Kim Ngưu (trâu vàng) (http://hanoi.vietnamplus.vn/Home/Phu-Tay-Ho-va-den-tho-than-Kim-Nguu/20099/180.vnplus)

Tuyến đường sắt số 5 này sẽ phải cắm cọc sâu xuống Hồ Tây, làm phá vỡ linh khí huyệt đế vương và phá vỡ cảnh quan của Phủ Tây Hồ, một di tích văn hóa tâm linh nổi tiếng. Như vậy tuyến đường sắt này sẽ làm ảnh hưởng tới cả 3 vị trong Tứ Bất Tử là Tản Viên; Liễu Hạnh và Thánh Gióng (Đền Phù Đổng Thiên Vương) cùng nằm trên trục không gian trên.

Chính vì vậy đã có nhiều ý kiến của các trí thức yêu Hà Nội (như KTS Trần Thanh Vân) cảnh báo. Song các ông Phó: Hải và Khôi (Phó TT Hoàng Trung Hải và Phó CT Hà Nội Nguyễn Văn Khôi) vẫn nhắm mắt làm liều thì buộc những người quan tâm tới vấn đề này phải đặt câu hỏi: Có phải các ông này đã mượn chủ trương gấp rút xây dựng đường sắt để giải bài toán ùn tắc giao thông để che dấu động cơ thực nhằm tiếp tay cho đám hậu duệ của Cao Biền nhằm hãm hại bằng được dân tộc và đất nước ta một lần nữa hay không?

Là người đã từng lăn lộn gắn bó đặc biệt với Hồ Tây của Hà Nội từ 20 năm trước (*), Gocomay xin nêu câu hỏi nghi vấn này cho tất cả những ai còn có tâm với xã tắc non sông!

Gocomay

(*) Xem phim Mặt Gương Hồ Tây dài 20 phút do chính chủ GOCOMAY’S BLOG hoàn thành vào tháng 8/1992:

  • Phần I:
  • Phần II:
 
_____________________
Gocomay's Blog

Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ