702 – Nhân vụ Thái Hà, nói về đoàn kết lương giáo

v03.jpg

Một buổi cầu nguyện hiệp thông cho Thái Hà – Nguồn: giaoxuthaiha.org

Tôi không phải là người công giáo, mẹ tôi lúc còn sống chỉ chăm đi lễ chùa (Hội vãi già). Nên trong hồ sơ lý lịch của tôi trước kia ở mục khai về tôn giáo được ghi là: Tôn giáo: Lương (hay: Tôn giáo: Không). Theo cách hiểu của nhiều người (trong đó có tôi), tôn giáo lương thường hàm nghiã không theo một tôn giáo nào. Để phân biệt với những người theo Công giáo (Thiên Chúa giáo – gọi tắt là giáo).

Ở vùng quê tôi (xứ Đoài), thời trước 1945, nghe nói có sự cạnh tranh rất quyết liệt giữa bên lương và bên giáo. Tiêu biểu là vùng Trúc Sơn (Huyện Chương Mỹ, Hà Đông – nay là ngoại thành Hà Nội) cả hai bên đều đua nhau xây chùa và nhà thờ cao hơn… chuyện này chỉ chấm dứt sau mùa thu 1945. Bên cạnh làng tôi, làng Giang Xá và Thị trấn Phùng, với các tháp chuông nhà thờ cao lớn khang trang, chả có ngôi chùa hay đình nào có thể sánh kịp. Thế mà làng tôi thì cả làng chỉ có mỗi một gia đình duy nhất theo đạo Thiên Chúa. Đó là gia đình nhà bà bác họ thúc bá với tôi. Ông bố chồng bà bác tôi (họ Phí – cùng họ với đạo diễn Phí Tiến Sơn – phim Truyện bây giờ), là một gia đình rất khá giả, có vai vế ở làng. Trong một lần tế lễ ở Đình Đụn, ông cụ quên không đi giật lùi trước ban thờ Thánh, như thế là “thất lễ”, bị làng phạt vạ rất nặng. Tức qúa ông tuyên bố ly khai với đình làng theo Thiên Chúa giáo. Làng không có nhà thờ, một mình ông xây nhà thờ riêng ngay sau mảnh đất rộng (của ông) sau đình. Lại đào một cái ao khá lớn sát hậu cung, làm khuyết Huyền (lưng tựa) ngôi Đình Đụn của làng. Chính cái ao này đã làm cho cả làng nổi giận, âm thầm hẹn nhau nửa đêm đánh trống khua chiêng đồng khởi tấn công san bình địa ngôi nhà thờ mới xây. Vụ việc được thưa lên quan Tây. Nhưng dù có thiên vị cho người đâm đơn (đồng đạo) thế nào, toà án ở Hà Đông của Thực dân Pháp cũng buộc phải xử hoà. Vì chả nhẽ kết tội và bỏ tù cả làng?

Trong CCRĐ, nhà bà bác họ tôi bị qui địa chủ, gia đình người con cả của bác đã vào Nam năm 1954 thì thoát, còn người con thứ hai phải uống thuốc ảnh tự tử để lại một vợ trẻ và hai đứa con thơ. Toàn bộ mấy chục mẫu ruộng vườn trại và nhà cửa khang trang bị tịch thu chia cho bần cố nông. Chiếc ao sau đình cũng được chia cho 4 gia đình. Khi tôi còn nhỏ chỉ nhận biết được dấu tích của ngôi thánh đường còn lại là ở cái nền xi măng nhô lên cao và nhẵn thín, nơi chúng tôi hay trèo lên đó chơi ô ăn quan và chơi bi cùng đám bạn đồng lứa.

Như vậy trong xã hội Việt Nam trước đây, mâu thuẫn lương giáo là hoàn toàn có thật.

Theo giáo sư Trần Quốc Vượng:

“… thoạt kỳ thủy đạo Thiên Chúa được truyền bá vào Việt Nam thì nó lại được sự hưởng ứng trước hết của những người nghèo, trước hết là dân chài, những người bị gạt ra ngoài lề của xã hội quân chủ Nho giáo và những người bình dân nghèo khổ.

Đi thực tế điền dã và điều tra hồi cổ ở miền Bắc Việt Nam, tôi nhận thấy các cộng đồng Thiên Chúa Giáo Việt Nam được phát triển trước hết ở vùng ven biển, các cửa sông tập trung nhiều dân chài và dọc các sông thành những vạn chài. Do nhu cầu tâm linh, dân chài có nhu cầu tôn giáo, nhu cầu cúng quảy…

Thế mà, từ đại triều đình Thăng Long, đến các tiểu triều đình ở làng xã Việt Nam ngày trước, họ đều gạt dân chài ra rìa không những các sinh hoạt xã hội cộng đồng, mà cả các sinh hoạt tôn giáo cộng đồng.

Ngày Tết, là lễ hội lớn nhất của người Việt ngày xưa chẳng hạn, người ta chỉ cho phép dân chài lên ĐÌNH lễ thần sau ngày mồng 5 Tết và sau “thằng Mõ”. Mõ là kẻ “ngụ cư” có thân phận thấp kém nhất làng, không ai ngồi với mõ. Thế mà dân chài còn dưới mõ nữa, hỏi sự “dồn nén tâm linh” phải “ức” đến đâu. Thế cho nên, theo lời các dân chài thi tín đồ Công Giáo và dân cầy nghèo ven sông (tôi đi điều tra chủ yếu dọc sông Cầu, dọc sông Đáy là hai “đường viền” đông bắc và tây nam của đồng bằng Bắc Bộ), khi đạo Thiên Chúa được truyền bá đến với lý tưởng Bác Ái và tình “huynh đệ phổ quát”, dân chài và dân cầy nghèo, “cùng đinh” của làng xã và xã hội quân chủ Nho giáo lập tức theo Công Giáo ngay, và sẵn tiền (dân chài có nhiều của hơn nông dân, do đánh cá và buôn bán trao đổi), xây nhà thờ Công Giáo (“những nhà thờ vạn”, nhà thờ của dân chài) to đẹp hơn đình làng và đối địch với đình làng.

Đạo Thiên Chúa vào Việt Nam ngày ấy có tác dụng giải tỏa dồn nén những người cùng đinh và dân chài Việt Nam, những người ở vị thế bên lề.” (*

Theo ý kiến của cụ Hồ (Chí Minh), sở dĩ có sự mẫu thuẫn này là do:“âm mưu của kẻ thù luôn tìm cách chia rẽ đồng bào lương giáo” (**)

Nay nghe thấy chuyện “quần chúng tự phát” mà nhiều người phản ảnh là hành xử kiểu côn đồ ở khuôn viên nhà thờ Thái Hà vào chiều ngày 3/11/2011 vừa rồi không biết có phải là “âm mưu của kẻ thù” như lời Cụ Hồ nói để “tìm cách chia rẽ lương giáo” hay không? Xin nhường cho những ai thông hiểu sự việc này phân tích dùm.

Trong phần phản hồi của bài trước (701-Dân sai hay cán bộ làm chưa đúng?), một độc giả có gửi cái còm tuy ngắn nhưng rất sắc như sau:

“Nhà nước ta là Nhà nước Pháp quyền XHCN. Như vậy có nghĩa là…”   Nếu là PHÁP QUYỀN thì mượn của người ta PHẢI TRẢ người ta! (Đừng để bị đòi). Kèn cựa chèn ép họ làm gì; có cả Hà Tây rồi đấy thôi; Nếu còn thiếu đất mà vì CỘNG ĐỒNG thật thì lấy Hoàng Sa về; ĐỐ dám đấy, chỉ được cái bắt nạt dân …Ta!!

(Ruồi Trâu 14:26 11-11-2011)

Từ phát kiến của bạn còm trên, May tui mới lục lại trí nhớ và sách vở, chép ra đây vài kỷ niệm thời qúa vãng cùng với những ý kiến rất đáng chú ý xung quanh chủ đề này. Để những ai quan tâm cùng suy ngẫm thêm, ngõ hầu tìm ra được tia sáng ở cuối đường hầm thì thật cả mừng!

Gocomay  

____

(*) Trong Cõi – GS. Trần Quốc Vượng – Bài 13: Dân gian và bác học: Trang 184 -185; Nhà xuất bản Trăm Hoa – USA – 1993

(**) Một bữa ăn tối của Bác

Tháng 4 – 1946 giữa lúc đất nước đang bộn bề công việc thì Bác vẫn dành những thì giờ quý báu về Ninh Bình giàn xếp những vấn đề đối nội, đối ngoại có lợi cho quốc gia. Mỗi chuyến đi, Bác đều cố gắng thu xếp thời gian để được gặp gỡ, tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của nhân dân.

Vào khoảng ngày 10 đến 12. Bác đi qua thị xã Ninh Bình để xuống Phát Diệm. Ủy ban hành chính tỉnh Ninh Bình đã chuẩn bị cơm nước, nơi nghỉ đêm cho Bác và bố trí nhân dân tập trung ra đón Bác.

Sáu giờ chiều, xe Bác về đến phía nam thị xã Ninh Bình. Nhân dân đã vẫy cờ, hô khẩu hiệu rồi ùa xuống lòng đường đón Bác. Bác ra khỏi xe vẫy chào nhân dân. Nhân lúc đó, cán bộ tỉnh mời Bác vào trụ sở Ủy ban hành chính.

Trước sự nhiệt tình của nhân dân thị xã, không nỡ từ chối, Bác đã vào gặp Ủy ban hành chính tỉnh Ninh Bình.

Đến cổng cơ quan, Bác bảo đồng chí lái xe dừng lại rồi xuống đi bộ. Vừa đi Bác vừa hỏi tình hình đời sống của nhân dân, đặc biệt là đồng chí ở vùng công giáo, nghe về những khó khăn trong tỉnh, một số nơi nông dân còn bị đói.

Bác căn dặn mọi người phải chú ý đoàn kết lương giáo, động viên bà con tích cực tăng gia sản xuất để chống đói, chú ý công tác diệt giặc dốt, mở nhiều lớp bình dân học vụ vào buổi trưa, buổi tối, vận động bà con đi học.

Các đồng chí cán bộ đã mời Bác nghỉ lại cơ quan cho đỡ mệt rồi dùng bữa tối. Bác nói:

– Hàng ngàn đồng bào đang chờ Bác ngoài kia, Bác không thể nghỉ ở đây để ăn cơm được vì 9 giờ tối Bác đã có việc ở Chủ tịch phủ. Bây giờ các chú giúp Bác: một chú ra tập hợp đồng bào vào một ngã tư rộng gần đây để Bác nói chuyện với đồng bào mười phút, một chú ra cửa hàng mua cho Bác một cặp bánh giò. Còn các chú đi với Bác thì tranh thủ đi ăn cơm trước. Nói chuyện xong, Bác ngược Hà Nội ngay cho kịp hẹn. Trong xe Bác sẽ ăn bánh vừa đỡ tốn kém, vừa tiết kiệm thời gian cho Bác

ap_20111112040652298.jpg

Khi nói chuyện với đồng bào Ninh Bình hôm đó, Bác nhấn mạnh:

– Đồng bào chú ý đoàn kết lương giáo vì âm mưu của kẻ thù luôn tìm cách chia rẽ đồng bào lương giáo.

– Đồng bào tích cực tăng gia sản xuất chống giặc đói, chống giặc dốt.

– Đồng bào chuẩn bị tịnh thần chịu đựng gian khổ để chống ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc.

Kết thúc, Bác hỏi:

– Đồng bào có đồng ý thực hiện ba điều tôi nêu ra không?

– Đồng ý! Đồng ý! Hồ Chủ tịch muôn năm.

Hàng ngàn nắm tay gân guốc giơ lên hưởng ứng. Tiếng hô và tiếng vỗ tay râm ran.

Bác vẫy tay chào đồng bào rồi lên xe về Hà Nội.

______________________________

Advertisements

5 phản hồi

  1. […] https://gocomay.wordpress.com/2011/11/12/702-nhan-v%E1%BB%A5-thai-ha-noi-v%E1%BB%81-doan-k%E1%BA%BFt-… Share this:TwitterFacebookLike this:LikeBe the first to like this post. « Krzysztof Rybiński: Giới tài chính đầu sỏ Hoa Kỳ phá hoại dân chủ như thế nào […]

  2. […] Theo blog Gocomay Share this:TwitterFacebookLike this:LikeBe the first to like this post. This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink. ← Công an thẩm vấn 2 giáo dân, người ủng hộ […]

  3. […] Theo blog Gocomay Like this:LikeBe the first to like this post. This entry was posted in Áo Trắng ơi. Bookmark the permalink. ← Công an thẩm vấn 2 giáo dân, người ủng hộ […]

  4. […] Theo blog Gocomay Share this:TwitterFacebookLike this:LikeBe the first to like this post. Bình luận, Giáo Hội Việt Nam ← [Video] Anh là ai? […]

  5. […] Theo blog Gocomay Share this:TwitterFacebookLike this:LikeBe the first to like this post. Văn Hóa ← Chuyện chưa biết nhiều về Dự án Bauxite Tây Nguyên (Bài 2) […]

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Gocomay's Blog

Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ

%d bloggers like this: