385 – Còn ai muốn “đội đá vá trời” nữa không?

“Đã nghe nước chảy lên non

Đã nghe đất chuyển thành con sông dài

Đã nghe gió ngày mai thổi lại

Đã nghe hồn thời đại bay cao”…

                                                             Tố Hữu

Người dân huyện Đức Thọ (như người đàn ông may mắn này) vẫn còn vớt vát được chút tài sản… – Nguồn: //danviet.vn/

Những trận lũ chồng lũ đã và đang hoành hành tàn phá miền Trung! Ngoài yếu tố tàn phá rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ của những “triệu phú (gỗ lậu), những doanh nhân thành đạt, những mô hình làm ăn giỏi” và những kẻ đào đãi vàng… như độc giả Lê Thúy Hằng nhắc đến dưới đây thì còn yếu tố nào nữa? Như việc qui hoạch Thủy Lợi, Thủy Điện có những bất cập nên đã gây lũ chồng chẳng hạn? Sơ sơ đầu tháng 10/2010 Quảng Bình và Hà Tĩnh (lưu vực Hồ thủy điện Hố Hô) mới có hơn tám chục người chết và vài chục ngàn ngôi nhà bị ngập nước. Quảng Bình (rốn lũ) nước vừa rút, nay lại bồi tiếp trận lũ nữa. Cả Hà Tĩnh và Nghệ An (lưu vực Hồ thủy lợi Kẻ gỗ) cũng vậy! Theo tin chưa đầy đủ tính đến sáng hôm nay (19/10) cũng đã thấy: 52 người chết, mất tích (Dân Việt); – Nghệ An: 12 người chết, sắp vỡ đê Tả Lam (VNN) … Với hàng vạn ngôi nhà nước lút mái… Không biết Lũ đến, lũ qua và lũ sẽ tới(BBC) dồn dập như vậy có đủ để những nơi cần tỉnh… đã ngộ ra chưa? Hay vẫn mãi mãi hô to “đỉnh cao …“; “thiên tài…” vẫn thất bát là “tại thiên tai” vẫn “xả lũ đúng qui trình”… thảm họa này là do “biến đổi khí hậu khó lường”?…

Tan tành thủy điện Hố Hô - Tin180.com (Ảnh 8)
Nhà máy thuỷ điện Hố Hô như bị vỡ tan trong cơn lũ, hầu hết trang thiết bị bị phá hỏng hoặc bị cuốn trôi (Ảnh: Dân Trí)

Nhìn cái cảnh tang thương của đập thủy điện Hố Hô hôm trước (do “đối tác” Trung Quốc đưa sang ta những sản phẩm “giá rẻ”) với hình ảnh những cửa van cung xả nước không mở được hết… nước dâng tự do tràn qua mặt đập, thủy thần xông thẳng, dội cơn thịnh nộ xuống phá tan hết những gì chúng gặp… làm nhà máy thuỷ điện Hố Hô đổ nát hoàn toàn. Hầu hết các trang thiết bị đã bị cuốn trôi hoặc hư hỏng… (  http://tin180.com/xahoi/phong-su-anh-clip/20101007/tan-tanh-thuy-dien-ho-ho.html). Hệ lụy của những công trình với công nghệ Trung Hoa này còn gây sạt lở nặng làm đập suýt vỡ. Không điều hòa được cửa xả lũ nên nước nguồn đổ về… tích tụ, dâng cao hàng thước vượt mức an toàn đã nhấn chìm hàng chục ngàn nhà dân ở lưu vực hồ trong biển nước … Vấn nạn này chưa thấy ai lên tiếng hay nhận trách nhiệm thuộc cá nhân mình?

Đã một thời chúng ta đã ngông cuồng tưởng rằng “đội đá và trời”; “thay trời làm mưa” và còn khoe khoang: “có sức người sỏi đá cũng thành cơm”… thì nay các thảm họa do thiên tai liên tiếp gây ra bởi mất cân bằng về sinh thái … mà những nhà cách mạng tay to (“bàn tay ta làm nên tất cả”) mà đầu óc bé tý – thiển cận, chỉ nghĩ tới cái lợi trước mắt… liệu có còn lạc quan (tếu) được mãi nữa không?

Gocomay

Thuyết nhân quả trớ trêu

Thứ Ba, 19/10/2010, 08:26 (GMT+7)

TTO – Vào Tuổi Trẻ Online, tôi cứ mãi bị ám ảnh bởi hai bức ảnh, đều được chụp từ những ô ngói được dở ra. Một tấm chụp đôi bàn tay trẻ thơ vẫy kêu cứu, đầy hy vọng trông chờ. Tấm ảnh kia chụp đôi mắt của 2 người già nua, mệt mỏi và tuyệt vọng.

456659

Những đôi mắt lo lắng, khắc khoải dưới mái ngói chờ lực lượng chức năng đến cứu (ảnh chụp tại huyện Vũ Quang, Hà Tĩnh ngày 17-10) – Ảnh: Văn Định 

455719

Ảnh: Hữu Khá (TTO – 7/10/2010)

 Hai tấm ảnh gợi nhiều xúc cảm trong lòng bạn đọc

 Lũ lụt ở miền Trung gần đây hình như không còn là lũ lụt thông thường nữa mà đã thực sự là những cơn đại hồng thuỷ. Con người đang co rúm lại dưới sự thịnh nộ cực độ của thiên nhiên.

Sau trận lũ kinh hoàng năm 2009, nhiều nhà dân ở bờ bắc sông Thạch Hãn bỗng nhiên trở thành triệu phú do gỗ lậu theo nước lũ ào về, vướng lại trong vườn, mắc kẹt lại trên những bãi bồi. Toàn là gỗ có giá trị, súc nào súc nấy to lừng lững. Gỗ lấp đầy ao hồ, khúc sông cạn, cả mấy cái hố bom sâu hoăm hoắm.

Rừng lẽ ra chắn lũ cho đồng bằng thì lại bị cuốn trôi vô vọng và bi thảm. Mùi của gỗ lụt thật kinh khủng, như mang theo cả sự thối rữa của những cánh rừng nguyên sinh đầu nguồn.

Thuyết nhân quả quả là trớ trêu. Có những kẻ phá nát rừng bây giờ đang là những triệu phú, những doanh nhân thành đạt, những mô hình làm ăn giỏi.

Trong lúc đồng bào đang tuyệt vọng đói khát giữa nước lũ thì có thể những kẻ gieo gió vẫn đang ăn chơi thoải mái. Những người dân lam lũ đáng lẽ ra được gặt gái những vụ mùa bội thu thì lại phải gặt bão từ những cơn gió họ không hề gây ra.

Án ngữ ngay đầu làng tôi là một khu rừng quanh năm rậm rịt. Ba tôi lý giải cái tên rú Cấm là có ý ngăn cấm không do dân chặt cây. Dân làng chỉ được phép vào rú nhặt lá, mót những nhành củi khô. Đến giờ lệ làng vẫn vậy. Dân làng vẫn sợ câu “tham của rừng rưng rưng nước mắt”.

Liệu có thể nói với nhau rằng “còn da lông mọc, còn chồi nảy cây” khi những cánh rừng đầu nguồn bị đã bị đốn trụi, loang lổ; khi những con sông đầu nguồn đã bị khoét tung toé để đãi vàng và ngay cả những rễ cây cũng bị trục lên để làm những bộ bàn ghế cầu kỳ vô cảm?

LÊ THÚY HẰNG

_____

3.000 người bỏ nhà vào hang đá

Thứ Hai, 18.10.2010 | 07:55 (GMT + 7)

 (LĐ) – Câu chuyện lũ lụt ở miền Trung năm 2010 này, có nhiều con số và chi tiết mang tính lịch sử.

Mấy mươi năm qua mới có một trận lụt to đến như vậy, thiệt hại ban đầu, riêng tỉnh Quảng Bình có khoảng 50 người chết, số tài sản trị giá ít nhất là 1.900 tỉ đồng (bằng 2 năm tổng thu ngân sách của tỉnh) bị vùi trong nước bạc. Song, riêng chuyện hơn ba nghìn người dân xã Tân Hoá, huyện Minh Hoá bị nhấn chìm toàn bộ nhà cửa và những… ngọn cây cau, cột điện cao thế trong gần 10m hoặc có chỗ hơn 10m nước sâu để vào trong hang đá lánh nạn – như tổ tiên mình “thời tiền sử” – thì đúng là chưa từng có.

OKQuangbinh6jpg-033216

Một cháu bé vội vã bóc mỳ tôm ăn sống, khi được các nhà hảo tâm “chia phần” cho, tại nhà văn hóa thôn 1, xã Tân Hóa. Ảnh: D.H

Khi tôi viết những dòng này, thì hay tin, xã Tân Hoá nơi tôi vừa chia tay lại chìm trong biển nước, cả người dân và lãnh đạo địa phương đều chăm chăm một kế hoạch trở về hang đá nếu nước tiếp tục dâng. Nhiều người đã tính dựng lều, xây hũ gạo trong hang đá để thường trực đối phó với thảm họa. Đằng sau sự luẩn quẩn xóm làng – nhà cửa – hang đá thời tiền sử này, là một câu chuyện rất lớn khác về cái cách chúng ta ứng xử với thiên nhiên, đối phó với thảm họa.

6 ngày và nhiều nghìn năm “tiền sử”!

 Cách TP.Đồng Hới (tỉnh lỵ Quảng Bình) chừng 130km, xã miền núi Tân Hoá hoang tàn, với những ngôi nhà nằm chỏng gọng sau cơn lũ ác. Mấy chục mạng người bị lũ cuốn trong tỉnh, xã Tân Hoá may mắn không mất một ai; thậm chí, hy hữu thay, trong thời gian sống trên nóc nhà (khi lụt, chỉ có trạm xá và trường học cao tầng của xã là còn nhô lên mặt nước, 100% nhà dân biến mất trong biển nước) và trong hang đá, có 3 đứa trẻ đã được ra đời. Ông Bùi  Anh Tuấn – Chánh văn phòng UBND huyện – xác tín điều đó với tôi, rồi kể: “Có người trở dạ, được cán bộ trạm y tế đỡ đẻ, cắt rốn ngay trên mái của nhà trường, xung quanh căng nylon ngăn cơn mưa như trút nước. Người Tân Hoá sống sót, bởi họ túc trực kê bên vách một cái thuyền nan hoặc thuyền tôn. Thế nên, khi nước dâng cao, họ leo cả lên thuyền bỏ chạy”. Cả xã, hơn 3.100 người, không một ai mang được cái gì theo người.

Quangbinh70jpg-085848

Không có thức ăn, không củi lửa, cũng không có quần áo để thay. Sống sót là may rồi. Từ trong các lèn đá, hang hốc của núi đá vôi, bà con nhìn xuống các xóm của xã mình. Nước lưng nhà, rồi lút nóc nhà, rồi chỉ còn cái ngọn cây cau và nóc trường học nhô lên. Tất cả biến mất như một cơn mơ ác. Mưa mỗi lúc một lớn, mái đá tiền sử không phải là hang sâu, nên không có khả năng che mưa gió. Quần áo ướt suốt đêm ngày, không có quần áo mà thay. Họ nằm run nhong nhóc. Cái đói xâm chiếm dần.

okQuangBinh2jpg-033143

Nước đã từng ngập quá cửa hang này trong đợt lũ lụt vừa qua. Phía trên sườn núi ô nhiễm, lầy thụt đó là nơi “trú ngụ” và sống sót của đông đảo bà con. Xa xa là nóc nhà của ngườiTân Hóa, khi nước dâng, không nhìn thấy một chóp nhà nào nữa. Ảnh: D.H

Suốt 2 ngày không có gì ăn, nước dâng đến chân lèn đá, nhưng đó là nước lũ, xác súc vật nổi lềnh bềnh, không uống được. Có người tình cờ đem theo điện thoại di động, gọi kêu cứu, lát sau thì trạm tiếp sóng, trạm truyền thanh đều bị nước lũ làm cho tê liệt. Bà con chỉ biết nằm “chắp tay chờ số phận”. Sau 2 ngày đói khát, thì họ bắt đầu nhìn thấy sự sống, với những chiếc canô của lực lượng cứu trợ rẽ nước tìm vào. “Cán bộ mải miết đi tìm dân, nước trắng trời, dân thì bặt vô âm tín. Dân chúng tôi như là trở về thời nguyên thuỷ rồi, không còn cái gì sót lại ở nơi này cả!” – ông Phó Chủ tịch UBND huyện Minh Hoá nói với nhà báo trong lúc nước sôi lửa bỏng nhất.

okquangbinh112jpg-033410

Những đứa trẻ hồn nhiên đạp xe đi nhận gạo và mỳ tôm cứu trợ, trên đầu các cháu, ngọn cây, dây điện và các mái nhà phủ đầy rơm rác, chứng tỏ, ít nhất, nước đã từng ngập đến đó (nơi cao nhất, nước dâng 15m, tính từ mặt đất dựng nhà). Ảnh: D.H

Một vài thứ còn nhìn thấy được trong đại hồng thuỷ, ấy là các mỏm núi trọc, các hang đá tiền sử và những người dân tội nghiệp lay lắt, tím tái. Mì tôm và nước sạch được chuyển lên dè dặt giúp bà con “gặm” mì tôm mà cầm cự. Có người già kiệt sức, lả đi, thế là chính các canô cứu trợ sau khi thả hàng vào cửa hang thì “khênh” luôn người ốm ra tuyến ngoài điều trị. Trẻ em và người già nằm la liệt, nhiều người bị tiêu chảy xanh rớt, thều thào. Cây củi biến thành cọc lều bạt, nylon căng tạm, bạt thủng lỗ chỗ, trong lều cũng như ngoài trời; bệnh đau mắt đỏ, sốt dịch, tiêu chảy bắt đầu hoành hành, bà con không được tắm giặt, thay quần áo suốt gần 1 tuần, họ phóng uế ở ngay gần khu trú thân. Canô cứu trợ đi đến đâu cũng thấy tiếng gào khản giọng, những bàn tay vẫy lên kêu cứu; xác lợn chết, trâu, bò chết nổi lềnh bềnh nhiều trăm con.

Ông Sơn – một người dân Tân Hoá ở trong lèn đá – bảo, có lẽ suốt đời ông bị ám ảnh bởi cảnh ông và bà con đói quá, vớt một con trâu chết nổi lềnh bềnh trên mặt nước lũ về rồi xẻ thịt, nướng ăn trong lèn đá. Họ cầm cái chân trâu chết, hơ vào lửa lom dom lá lẩu, chờ nó chín “tai tái” rồi chia nhau ăn. Bởi, suốt những ngày đói rét, sợ hãi, tuyệt vọng, nếu không ăn thì “cách gì mà sống làm người được”. 2 ngày sau, huyện mới tìm thấy dân để “ném” mì tôm vào cửa lèn đá, bấy giờ nhiều cháu bé mệt lả, đói đến mức phải cạy miệng cháu ra, bơm sữa vào để cứu.

okquangbinh111jpg-033332

Ông Trương Quang Phong đưa chúng tôi trở lại hang Đá Bạc, nơi ông và bà con đã sống sót trong 6 ngày thảm họa. Ảnh: D.H

Những đứa trẻ sinh ra trên mái nhà!

Một ông bố trẻ bảo, anh đang tính sẽ đặt tên đứa trẻ được sinh ra trên mái nhà, vào thời điểm cuối năm 2010 này là “Lũ Lụt” để làm kỷ niệm, giống như thời gian khó ta từng có quá nhiều người được sinh ra, rồi đặt tên là Ruộng, Đồi, Chiến Thắng… (vì được sinh ra khi người phụ nữ đang đi làm ở ngoài đồi, ruộng, trong khi tất cả chung sức đánh thắng kẻ thù…). Ông Chất – Chủ tịch UBND huyện Minh Hoá – vừa triết lý về đứa trẻ đẻ trên mái nhà, vừa lo lắng về việc nước rút rồi, vài tháng sau bà con không biết lấy gì sinh sống, ngoài việc ngồi chờ tiền, hàng cứu trợ, bởi ngô lúa giống, tư liệu sản xuất, trâu bò, lợn gà, tiền bạc của nả… trôi theo lũ hết sạch.

Đứng trong lèn, tôi vẫn trông thấy cái cột điện cao thế thò một đầu mẩu lên giời mà. Anh Huy sống ở thôn 2, xã Tân Hoá, với 65 hộ dân. “Nước lên nhanh đến mức chúng tôi chỉ kịp chạy thoát thân. Chui vào hang đá, rồi cứ leo mãi lên đỉnh dốc, nước ở sau chân. Suốt 6 ngày, khổ nhất là cháu bé con anh Trương Quốc Anh, nó mới được 1-2 ngày tuổi, chưa kịp đặt tên, chưa khô cuống rốn, đã phải vào hang. Mẹ cháu (chị Tuyết) ướt suốt ngày đêm, nằm khóc ủ con trong bụng, bà con thương lắm, cũng chẳng biết làm sao – anh Huy nói. “Điều anh lo nhất lúc này là gì?”; mân mê những mẹt ngô giống bốc mùi thum thủm chỉ có thể nghiền ra cho gia súc ăn, xách túi gạo “cứu tế” bé xíu, ngồi bên ngôi nhà gỗ rách bươm tơi tả, anh Huy thẳng thắn: “Tôi sợ nước sẽ dâng lên, lại phải vào hang đá một lần nữa, lại đói khát và lại nghĩ rằng mình sẽ chết vì đói”.

Quangbinh90jpg-090004

Một lán căng nylon của người Tân Hóa ở trong lèn núi, khi mà 100% các ngôi nhà của họ “biến mất” trong biển nước. Ảnh: Hà Bình

Nỗi ám ảnh “trở về thời nguyên thuỷ”

Mưa lớn tiếp tục đổ nước, nước dâng cao, bà con sống trong thung lũng rộng, cửa thoát nước chui qua một lèn đá bị ứ lại, nếu trời còn mưa to hơn, có khi chính các hang đá tiền sử như ốc đảo cứu nhiều nghìn “dân đen” kia cũng bị ngập nốt. Vì sao có sự dồn ứ lớn đến vậy ở khu vực thung lũng mà từ nhiều đời nay bà con vẫn sinh sống khá an toàn như thế? Phá rừng, việc con người ứng xử với môi trường mang tính tiêu cực làm thay đổi dòng chảy của sông suối? Các lèn đá cửa hang bị bồi lấp do xói mòn, thay đổi địa hình địa mạo? Chúng ta phải làm gì, để khi rừng không còn giữ được nước mưa như thế, sông suối không thoát được như thế, mà bà con vẫn sống, thay vì vào hang đá tiền sử với những “trải nghiệm” kinh hoàng? Di dân hay làm nhà vượt lũ? Hay làm nhà trong lèn, hang đá để “xây dựng cơ sở vật chất” cho việc thường niên vào hang chạy “giặc nước”?

OKquangbinh10jpg-033226

Trở về nhà chỉ gặp… tan hoang. Ảnh: D.H

okQuangBinh5jpg-033205

Vì tay trắng, không hạt giống, không trâu cày và vốn liếng, tài sản, sẽ phải mất nhiều tháng nữa, bà con Tân Hóa chỉ có thể sống nhờ hàng cứu trợ. Ảnh: D.H

Khi Chánh văn phòng Bùi Anh Tuấn kể về 3 đứa trẻ được sinh ra trên nóc nhà, rồi việc bà con mấy nghìn người trở về trong hoang tàn, thậm chí giấy tờ tùy thân, sổ đỏ nhà đất cũng không còn, tôi chợt thấm thía hơn về những sang chấn tinh thần sau thảm họa “bồng bế nhau lên họ ở hang” tại Tân Hoá. Trò chuyện với chúng tôi, nhiều người ngơ ngác, hoảng loạn, ám ảnh vì cảm giác cuộc sống quá bất an, trong phút chốc thiên nhiên tàn độc đẩy con người vào đói khát tận cùng, màn trời chiếu đất theo đúng nghĩa đen, giữa sự gào thét của lũ, sự ô nhiễm và tật bệnh không tưởng tượng nổi. Hoá ra, những mất mát, tổn thương từ câu chuyện kỳ dị của thế kỷ 21 (hơn 3.000 người bỏ nhà vào hang đá) kia lớn và đáng xót xa chẳng kém những thiệt hại vật chất có thể trông thấy bằng mắt thường!

okquangbinh555jpg-033430

Một ngôi nhà gỗ chổng vó lên trời, sau khi nước rút. Ảnh: D.H

Chị Trương Thị Dung – 28 tuổi, nhà ở thôn 1, xã Tân Hoá kể: “Nước lên nhanh, chồng em đi vắng xa, em và 2 đứa con – thằng Thành 4 tuổi, thằng Thắng 2 tuổi – được bà con cho đi nhờ thuyền chạy khỏi… nóc nhà. Mẹ con em, mỗi người chỉ có duy nhất bộ quần áo đang mặc trên người, tùy theo mưa gió, cứ ướt lại khô, khô lại ướt suốt 6 ngày đêm ở trên núi đá. Đêm ngày em chỉ nằm ôm con, con khóc em cũng khóc, mấy ngày bị đói, em không thấy đói vì thương con. Bây giờ trở về nhà, không còn cái gì, kể cả mấy đồng tiền tích cóp trong hòm giữa nhà cũng bị trôi sạch. Sống bằng gạo và mì tôm cứu trợ, mẹ con em cứ nấu cơm, lấy mì tôm “luộc” lên, thả gia vị vào làm canh, sống qua ngày”.

Đỗ Doãn Hoàng

______

Xem thêm:

_____________________

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Gocomay's Blog

Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ

%d bloggers like this: