355 – “Biết được sự đời, mười đời đâu đến nỗi”?!

 

LyCongUan

Cụ Lý Công Uẩn? (Nguồn: //i76.photobucket.com/

Phim hợp tác giữa hai bên không hiểu nhau

Liên quan tới những lùm xùm xung quanh việc bộ phim “Lý Công Uẩn – Đường tới thành Thăng Long” bị đánh giá là… quá giống Trung Quốc từ bối cảnh, phục trang và nhiều cái khác.

Họa sĩ Phan Cẩm Thượng – cố vấn văn hóa của phim trần tình rằng vấn đề nằm ở quyết định của phía Trung Quốc: “Người Trung Quốc muốn dùng màu sắc rực rỡ, nhiều hoa văn, các chất liệu tơ lụa, trong khi bên ta phần nhiều chỉ dùng màu sắc trầm, ít trang trí và các loại vải bông, gai. Đây là tập tục văn hóa nên hai bên không có cách gì hiểu nhau…” (trao đổi của ông Phan Cẩm Thượng với tạp chí Hồn Việt).

“hai bên không có cách gì hiểu nhau” nên kết cục đã cho ra một sản phẩm phim truyền hình 19 tập mà riêng trailer (đoạn clip tập hợp những hình ảnh thu hút nhất của phim) bị phản ứng gay gắt đến mức nhiều khán giả đùa rằng: “Nếu phải cắt bỏ các cảnh có tính chất Trung Quốc đi thì phim sẽ chỉ còn khoảng hai tập”.

Điều lạ là “Lý Công Uẩn – Đường tới thành Thăng Long” vốn là một bộ phim hợp tác. Nếu “hai bên không có cách gì hiểu nhau” thì tại sao nhà sản xuất Việt Nam không từ chối hợp tác với bên không chịu hiểu mình để tìm một đối tác khác hiểu bản sắc văn hóa Việt Nam hơn? Phía sau cái sự không hiểu nhau là… không hiểu nổi!

(Theo  báo PLTP http://phapluattp.vn/20100917114634903p0c1021/phim-hop-tac-giua-hai-ben-khong-hieu-nhau.htm)

Có ai há miệng mắc quai?

Trên trang TTXVH thì loạn bàn rằng: Bà con coi có lộ mặt làm giàu từ chủ quyền văn hóa dân tộc không? “Tiếc thay, các nhận xét và lưu ý này hình như không ai đọc, kể cả người ta lẫn người Trung Quốc” (Lời hoạ sỹ Phan Cẩm Thượng-GCM). Vậy mà “tôi” vẫn ngậm miệng (ăn tiền?) … À không! Mà là há miệng mắc … đô”  (http://anhbasam.com/2010/09/18/tin-18-9-2010/)

Biết được sự đời…

Cũng không thể phê phán cá nhân họa sỹ Phan Cẩm Thượng (PCT) nặng qúa như thế. Vì những ai đã ở trong nghề thì đều biết, đạo diễn mới chính là tác giả (linh hồn) của tác phẩm điện ảnh. Các thành phần khác chỉ là những người phụ trợ. Kể cả cố vấn văn hóa như PCT cũng vậy. Nếu không tuân thủ cây gậy (chỉ huy) của đạo diễn, anh chỉ còn cách duy nhất là từ chối tham gia (như trường hợp họa sỹ giàu kinh nghiệm về phim ảnh Trịnh Quang Vũ đã làm). Ở đây ông Thượng đã không đủ bản lĩnh để làm như ông Vũ. Có thể ông nghĩ rằng “không cô thì chợ vẫn đông… ” chăng? Hay ông không thắng được sức cám dỗ của món tiền thù lao hậu hĩnh mà CT Trường Thành mướn ông, nếu ông không chấp nhận sân chơi của họ? Việc này thì tự Phan tiên sinh suy ngẫm chứ người ngoài cuộc, có lẽ tôi cũng chả dám qui kết như Anh Ba Sàm ở trên. Đơn giản, như tôi hiểu, tiền thù lao cho người cố vấn trong phim cũng chả đáng là bao (so với kinh phí làm phim). Trường hợp họa sỹ Phan Cẩm Thượng được mời tham gia từ đầu tới cuối trong suốt mấy tháng dòng quay phim ở Hoành Điếm. Thì Trường Thành cũng chỉ tốn thêm chút tiền lưu trú nuôi ông cố vấn như bao thành viên (người Việt) khác chứ chắc gì đã có một ưu đãi đặc biệt nào để ông có thể “ngậm miệng (ăn tiền) mà quay lưng lại với “chủ quyền văn hóa dân tộc”?

Bởi để bảo vệ được cái chủ quyền thiêng liêng ấy chính là các nhà quản lý văn hóa chứ cá nhân ông họa sỹ Phan Cẩm Thượng không thể làm gì hơn được khi người ta đã có chủ ý đem ông ra làm bình phong kiểu “treo đầu dê bán thịt chó như thế. Một bằng chứng, những năm gần đây, phim cổ trang của Trung Hoa (và cả phim tình cảm của Hàn Quốc) chiếm ưu thế trên sóng hầu hết các chương trình phim truyện ở các đài truyền từ Trung ương tới các địa phương trong cả nước. Đó không phải “chủ trương lớn… ” của các nhà quản lý văn hóa thì là gì?

Mặc dù vậy, sai lầm lớn nhất của một nhà nghiên cứu Văn hóa-Mỹ Thuật có uy tín như PCT có lẽ đã đứng chung sân với những người đang tiếp tay cho các chủ trương mà nhà nước Trung Quốc đang “hỗ trợ nhiều mặt cho giới “làm phim (TQ) tiến hành “Trung Hoa hóa” các sản phẩm văn hóa của nước ngoài… (Đoan Tranghttp://www.boxitvn.net/bai/10862). Như chính PCT đã thẳng thắn bày tỏ: “Tôi được công ty Trường Thành mời làm cố vấn văn hóa và mỹ thuật cho bộ phim. Ban đầu tôi có viết vài lưu ý về văn hóa, xã hội thời Lý, cũng tương đối chi tiết như quần áo, cây cỏ, đồ dùng, v.v… cho hãng Trường Thành. Sau khi họ thay đổi đạo diễn, tôi lại viết lại một lần nữa, và còn tự dịch sang tiếng Trung Quốc, vì trong đó có nhiều thuật ngữ cổ. Tiếc thay, các nhận xét và lưu ý này hình như không ai đọc, kể cả người ta lẫn người Trung Quốc…”.

Cái sự thật “Phía sau… không hiểu nổi!” mà tác giả Mõ (báo PLTP) nhấn mạnh có nhẽ cũng như người trong cuộc (PCT) cay đắng than “… cha ông ta cố gắng bắt chước TQ thì lại ra văn hóa VN, còn chúng ta càng tránh ảnh hưởng của văn hóa TQ thì ta lại càng giống TQ. Có lẽ do ý thức về đất nước của chúng ta bây giờ không bằng người xưa chăng?”. Đó chính là bi kịch lớn không phải của riêng ai! Bởi nếu “biết được sự đời thì mười đời đâu đến nỗi”?!

Gocomay

Hình ảnh cuộc phỏng vấn tối 17.9.2010

NGUYỄN XUÂN DIỆN PHỎNG VẤN PHAN CẨM THƯỢNG

NXD: Xin chào Ông Phan Cẩm Thượng, trước hết xin cảm ơn ông đã dành cho tôi cuộc trò chuyện tối nay, xung quanh câu chuyện phim Lý Công Uẩn – Đường tới thành Thăng Long hiện đang được bàn luận sôi nổi trên báo chí và các blog cá nhân.

 Thưa, ông đã được xem toàn bộ 19 tập phim này chưa ạ?

 PCT: Tôi chưa được xem một tập nào, nhưng tôi ở phim trường hầu hết thời gian làm phim, theo dõi tất cả các cảnh quay cũng như các sự chuẩn bị cho nó.

NXD: Còn đoạn phim quảng cáo thì ông đã xem chưa? Và ông có đọc được các dư luận bàn tán xung quanh đoạn quảng cáo ấy?

PCT: Tôi đã xem và có đọc tất cả các bình luận, chủ yếu là chê và không muốn bộ phim được trình chiếu.

NXD: Thưa ông, ông tham gia bộ phim này với vai trò và nhiệm vụ gì? Trong quá trình làm phim thì ý kiến của ông đã được tiếp thu như thế nào? Có những điều gì mà khi ông đưa ra nhưng không được tiếp thu mà ông thấy đáng tiếc.

PCT: Tôi được công ty Trường Thành mời làm cố vấn văn hóa và mỹ thuật cho bộ phim. Ban đầu tôi có viết vài lưu ý về văn hóa, xã hội thời Lý, cũng tương đối chi tiết như quần áo, cây cỏ, đồ dùng, v.v… cho hãng Trường Thành. Sau khi họ thay đổi đạo diễn, tôi lại viết lại một lần nữa, và còn tự dịch sang tiếng Trung Quốc, vì trong đó có nhiều thuật ngữ cổ. Tiếc thay, các nhận xét và lưu ý này hình như không ai đọc, kể cả người ta lẫn người Trung Quốc.

Tôi cũng có vẽ một số thiết kế hình ảnh về binh lính thời Lý, một số phông nền trong nội thất cung đình, các loại cờ hiệu. Một số phông nền và cờ hiệu cũng được họa sĩ TQ sử dụng vào trong bối cảnh kiến trúc TQ. Nhưng thiết kế cho binh lính thời Lý thì không ai chấp nhận. Đó là những người lính cởi trần đóng khố, xăm mình, mang khiên và mã tấu.

Khi sang TQ, thì đạo diễn và họa sĩ TQ cùng chúng tôi đi chọn bối cảnh. Họ rất tôn trọng ý kiến của chúng tôi nhưng ở trường quay Hoành Điếm không có một bối cảnh nào bé nhỏ và đơn giản như cảnh vật VN. Chúng tôi đành chọn kiến trúc Tần Hán, chủ yếu xây dựng bằng đất và sơn nâu đen nhưng cũng rất quy mô so với chúng ta!

Về đạo cụ, thì tôi cũng chọn được những đồ vật gốm theo phong cách Đường Tống, đồ gỗ theo phong cách Hán cũng tương tự như thời Lý. Tuy nhiên, thuyền thì không có, cho nên những cảnh thuyền bè sông nước phải về VN quay. Ở Ninh Bình thì cũng không đào đâu ra một thuyền gỗ, vì ngư dân ở đó dùng thuyền xi-măng. Sơ sơ như vậy, có thể nói là sự chuẩn bị về vật chất có tính lịch sử cho phim hết sức khó khăn.

NXD: Thưa, vậy trang phục phim thì do ai phụ trách. Và ông có hài lòng về các trang phục trong phim, ví dụ như trang phục nhà vua, các hoàng hậu, cung tần, tướng lĩnh. Được biết ông là tác giả của các biên khảo về Đồ họa cổ, Điêu khắc cổ được xem như những sưu tập rất hàn lâm, đầy đủ và công phu về chân dung người Việt qua các thời kỳ lịch sử, so với trang phục trong phim thì ông thấy thế nào? Và vì sao, chỉ mới xem đoạn quảng cáo ngắn ngủi đó mà dư luận đã phản ứng rất mạnh mẽ. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

PCT: Bà Đoàn Thị Tình là họa sĩ thiết kế chính của trang phục phim, nhưng bà không đi TQ đợt đó, nên những khúc mắc về trang phục thì tôi phải làm thay, cùng với một họa sĩ trang phục TQ là cô Vương Lợi. Ở TQ, những xưởng may trang phục cho phim lịch sử, họ có quyền quyết định bộ trang phục đó thế nào mà không phụ thuộc vào họa sĩ thiết kế. Trừ trường hợp anh thiết kế một bộ trang phục mới, không dính dáng gì đến lịch sử trang phục TQ. Vì vậy, bà Tình dựa vào những tư liệu lịch sử của cha ông; cha ông ta lại chép những quy chế trang phục TQ, nên người thợ TQ cho rằng tốt nhất là cứ làm theo đúng truyền thống của họ, ví dụ: Bà Tình không thiết kế hình rồng trên hoàng bào của vua Đinh vua Lê, mà muốn dành con rồng cho Lý Công Uẩn. Hội đồng may trang phục nói rằng: Đã là vua phải có rồng, nên cứ cho rồng vào tất cả các bộ hoàng bào. Họa sĩ và đạo diễn TQ cũng phải theo.

Một số bộ trang phục khác thì họ cũng làm theo thiết kế của Việt Nam. Nhưng có thể nói rằng, làm đúng như họ thì mặc dễ, diễn dễ, làm như ta thì mặc khó, diễn khó. Vì trang phục của phim không phải là trang phục thường ngày; nó phải được thiết kế đặc biệt cho sự diễn xuất. Ở nước ta không ai biết điều này! Vì trang phục ảnh hưởng đến tác phong đi lại, đứng ngồi theo kiểu TQ hay theo kiểu VN. Tôi ví dụ, theo thiết kế của bà Tình, thì các quan lại đều mặc một cái quần bên trong, nhưng không giải trình, nên người TQ may thành một cái váy cho tiện. Lúc diễn, các diễn viên chỉ có thể ngồi quỳ theo kiểu Hán mà không thể ngồi khoanh chân trên chiếu như người Việt. Khi ngồi khoanh chân, thì cái bàn TQ lên đến ngang mặt, đạo diễn không đồng ý, cho rằng hình ảnh không đẹp nên đề nghị tất cả ngồi quỳ. Một chi tiết như vậy, cho thấy rằng việc thiết kế trang phục và đạo cụ không thể tùy tiện, mà phải nghiên cứu rất sâu sắc mới làm được phim.

Các trang phục diễn viên quần chúng thì đều thuê, có gì mặc nấy, nên rất luộm thuộm và các diễn viên quần chúng đều là nông dân TQ, họ không quan tâm gì đến phong thái người Việt Nam, nên họ cứ đóng như họ sống hàng ngày. Trừ một số bộ trang phục cho các cô gái là diễn viên chính thì rất đẹp và mang phong cách nông thôn VN. Với nhiệt độ từ 0 đến – 5 độ thì không thể ăn mặc sơ sài được, cho nên việc cởi trần đóng khố, ăn mặc đơn giản như người Việt, trên thực tế không thực hiện được, thậm chí còn phải độn cho dày mới chịu được lạnh.

Về trang phục, bà Tình đã căn cứ đúng vào quy chế vương phục, nhưng nhẽ ra là phải bớt màu, bớt chi tiết đi thì mới ra Việt Nam. Đây chính là cách mà các cụ nhà ta làm! Ví dụ: trên áo đại triều của hoàng đế, phải có 13 loại hoa văn thì tôi xem các hoàng bào ở VN (ở các bảo tàng, các tư liệu) thì không có bộ nào đủ như vậy. Tượng thờ thì lại có xu hướng làm cho long trọng hơn, cho nên chỉ nên căn cứ vừa vừa vào tượng thờ. Các tài liệu TQ cũng nhắc một điều là trang phục của tranh và tượng thờ không phải là trang phục thực tế, nhất là các bộ áo giáp. Nếu thiết kế đúng như tượng thờ thì chỉ đẹp mà không đánh nhau được. Cái này bên ta cũng không biết!

Phải có ba bước như sau, thì mới làm được phim lịch sử: 1. Lịch sử khảo cổ; 2. Nghiên cứu trên cơ sở của lịch sử khảo cổ thành sách; 3. Viết sách công cụ cho các nhà sân khấu điện ảnh để họ dàn dựng cho phù hợp với diễn xuất hiện đại. Cái này, TQ đã làm cả rồi, nhưng ta thì chưa làm được. Mỗi một đạo diễn, họa sĩ, hóa trang, phục trang TQ đều có 1 quyển sách công cụ như vậy trong tay.

NXD: Vậy những cuốn sách của Đoàn Thị Tình, Trịnh Quang Vũ, Ngô Đức Thịnh đã đáp ứng được yêu cầu này chưa? Và nếu chưa thì vì sao?

PCT: Những cuốn sách đó, để dành cho những nghiên cứu rộng trong xã hội, muốn sử dụng thì còn phải kiểm chứng và phải mất 1 lần nữa soạn lại cho các nhà nghệ thuật dùng, mới có thể thành sách công cụ được.

NXD: Mặc dù là đã nghe ông nói vừa rồi, nhưng cái đoạn phim quảng cáo đó đã khiến dư luận phản ứng mạnh mẽ, cho rằng nó đặc Tàu, vậy ý kiến của ông về ý kiến đó ra sao?

PCT: Mong muốn có một bộ phim lịch sử tốt mang phẩm chất văn hóa thì ai cũng có, nhưng thực hiện được hay không thì phải xét thực lực của mình.Trong chuyện này, mong muốn của ta là không hiện thực và không tự nhiên. Điện ảnh là một ngành công nghiệp hay công nghệ hiện đại. Ta chưa có công nghiệp điện ảnh và công nghệ hiện đại thì lấy cái gì để biểu hiện văn hóa Việt Nam, trừ trường hợp ta diễn tuồng, diễn chèo hay vẽ một cái tranh bằng tay. Đây là điều tôi nhận ra khi tham gia đoàn làm phim này nên tôi sẵn sàng nhận những thiếu sót về trách nhiệm văn hóa của mình khi không đáp ứng được nhu cầu của khán giả trong nước. Nhưng, bộ phim cũng là một bài học rằng ta cần phải xây dựng nền công nghiệp điện ảnh song song với việc làm phim.

NXD: Thưa ông, dư luận hiện nay kêu gọi tẩy chay phim này và đề nghị nhà nước cấm chiếu, vậy với tư cách là một nhà nghiên cứu văn hóa và nghệ thuật truyền thống ông thấy nên xử lý như thế nào, nhất là trong thời điểm Đại lễ đang đến rất gần?

PCT: Khi trả lời báo TT &VH tôi có nói một ý rằng, cha ông ta cố gắng bắt chước TQ thì lại ra văn hóa VN, còn chúng ta càng tránh ảnh hưởng của văn hóa TQ thì ta lại càng giống TQ. Có lẽ do ý thức về đất nước của chúng ta bây giờ không bằng người xưa chăng? Ngay cả ý nghĩ không thích cái gì thì đào đất đổ đi, cũng là một ý nghĩ theo kiểu phong kiến TQ. Tôi nghĩ rằng, cần phải nghiên cứu tìm hiểu bộ phim đó rồi hãy phê bình. Còn trình chiếu ở quy mô nào, thì đó là việc của các nhà quản lý văn hóa.

NXD: Xin cảm ơn ông đã dành cho tôi cuộc trao đổi thẳng thắn này.

PV được thực hiện từ 20h – 22h10, ngày 17.9.2010 tại nhà riêng Ông Phan Cẩm Thượng.

Một góc tư gia Họa sĩ Phan Cẩm Thượng

*          *          *

P/S:

NGUYỄN XUÂN DIỆN PHỎNG VẤN TRỊNH QUANG VŨ

Ông Trịnh Quang Vũ và Nguyễn Xuân Diện tại nhà riêng Ông Vũ.

Thưa quý vị,

Vào lúc 17h30 hôm nay (sau 30 phút nữa), chúng tôi có cuộc gặp riêng với Họa sĩ Trịnh Quang Vũ về các vấn đề xung quanh phim: Lý Công Uẩn – Đường tới thành Thăng Long.

Đây là cuộc PV mà Ông Trịnh Quang Vũ dành riêng cho Nguyễn Xuân Diện. Ông là họa sĩ, chuyên gia hàng đầu của Việt Nam về trang phục VN qua các thời kỳ lịch sử. Ông Vũ cũng là họa sĩ của các bộ phim nổi tiếng của Đạo diễn Trần Văn Thủy: Hà Nội trong mắt ai, Chuyện tử tế …

17h 43, đường đông quá, hiện tôi đang bị kẹt xe tại KS Daewoo.

18h đã đến nhà HS Trịnh Quang Vũ

NỘI DUNG CUỘC TRAO ĐỔI VỚI HỌA SĨ TRỊNH QUANG VŨ VỀ ĐOẠN QUẢNG CÁO PHIM LÝ CÔNG UẨN – ĐƯỜNG TỚI THÀNH THĂNG LONG

NXD: Thưa ông, Ông đã xem đoạn phim Quảng Cáo phim: Lý Công Uẩn – Đường tới Thành Thăng Long chưa ạ?

TQV: Tôi đã xem. Do cô Yên Thảo, PV của báo Pháp Luật Tp Hồ Chí Minh mở cho xem, khi cô ấy tới hỏi chuyện tôi.

TQV: Tôi đã xem. Do cô Yên Thảo, PV của báo Pháp Luật Tp Hồ Chí Minh mở cho xem, khi cô ấy tới hỏi chuyện tôi.

NXD: Ông có nhận xét ban đầu gì về đoạn phim đó? Những cảm nhận ban đầu của ông là gì thưa ông?

TQV: Tôi thấy rõ ràng là một phim TQ. Chứ ko phải phim VN.

NXD: Vì sao thế ạ?

TQV: Tôi thấy bối cảnh không gian và nền phim đằng sau mang yếu tố và phong cách TQ, tôi nghĩ rằng ai xem đoạn phim đó cũng có cảm nhận như vậy.

Tôi thấy long bào và giáp trụ cho người ta cảm nhận đang xem phim TQ.

Tôi nói điều này vì trước đây tôi có vẽ 1 bộ giáp trụ triều Lý dựa trên tượng Kim Cương chùa Long Đọi cho 1 phim tài liệu – truyện “Đinh Tiên Hoàng đế “(đây, kịch bản đây; đạo diễn Trần Tuấn Hiệp, kịch bản của TS. Nguyễn Hạnh Lê).

Phim đó tôi chỉ nhận là cố vấn về cổ trang, và chỉ những bộ trang phục người ta yêu cầu (trong đó có bộ giáp trụ của tướng thời Lý và trang phục Đinh Tiên hoàng thời còn là 1 trong 12 sứ quân).

NXD: TS. Đoàn Thị Tình, người cố vấn trang phục cho phim Lý Công Uẩn cũng nói là giáp trụ trong phim là dựa theo tượng Kim Cương ở chùa Đọi?

TQV: Vấn đề trang phục giáp trụ, xin để cho các nhà duyệt phim và khán giả tự nhận xét.

Như thế, khán giả sẽ so sánh giữa: 1. Tượng Kim Cương chùa Đọi, 2. Giáp trụ trong phim. 3. Giáp trụ do tôi vẽ (xin cung cấp đây).

NXD: Mời quý vị xem để so sánh.

Giáp trụ trong phim

Tượng Kim Cương đời Lý ở chùa Long Đọi. Ảnh: Internet

Thiết kế giáp trụ thời Lý, do HS Trịnh Quang Vũ dựa vào tư liệu tượng Kim Cương chùa Đọi thiết kế cho phim Đinh Tiên hoàng đế.

NXD: Thưa ông, thế còn trang phục nhà vua, ông thấy sao? Theo sự nghiên cứu của ông, thì vua nhà Lý có đội mũ bình thiên không?TQV: Vua Lý có đội mũ bình thiên. Ngoài mũ bình thiên vua Lý còn đội mũ Quyển Vân và mũ Phù dung. Mũ bình thiên chỉ đội khi có đại lễ. Còn chủ yếu là đội khăn.

NXD: Trong phim thì Vua Lý cũng có đội mũ bình thiên khi thiết triều. Như vậy đúng là vua Lý rồi!TQV: Ngay ở TQ, mũ bình thiên mỗi đời cũng khác nhau. Mời anh Diện xem tập tư liệu này. Đây là sách trang phục về 5000 năm của TQ. 

Nguyễn Xuân Diện và HS Trịnh Quang Vũ cùng xem lại đoạn phim quảng cáo:

 

TQV nói tiếp: Ở VN, thì đời nào vua cũng đội mũ bình thiên, từ đời Lý (tư liệu An Nam chí lược của Lê Trắc) đến đời Nguyễn (ông Vũ cho xem ảnh Vua Khải Định đội mũ bình thiên), trừ đời Lê – Trịnh (tk 16 – 17 – 18, kể cả vua Lê lẫn chúa Trịnh).

Vua Khải Định đội mũ bình thiên (Ảnh do Ông Trịnh Quang Vũ cung cấp)

NXD: Thế đời Lê Trịnh không đội mũ bình thiên thì các cụ vua chúa đội mũ gì ạ?

TQV: Đời Lê Trịnh, vua và chúa đội mũ Xung thiên. Đây là ảnh mũ Xung Thiên (cho xem ảnh).

 

Trong sách Trang phục triều Lê Trịnh của Trịnh Quang Vũ.

Thời Lê, cả vua lẫn chúa đều đội mũ Xung thiên (có hai cái cánh chống thẳng lên trời). Vua chúa đều đội cùng loại mũ. Nhưng áo thì khác màu. Vua Lê mặc màu vàng đỏ. Chúa Trịnh mặc áo màu tía.

NXD: Thưa ông, đoạn phim chúng ta vừa xem, ở những giây phút đầu của đoạn phim quảng cáo, phải chăng là diễn viên đội mũ bình thiên và rồi sau đó, có một hình ông vua Lý cũng đội mũ bình thiên nữa. Hai mũ này khác nhau, mũ ông trước chỉ có 4 tua ở 4 góc (phải chăng diễn viên đội ngược mũ). Mũ của ông sau thì có 9 tua. Ý kiến của ông thế nào?

TQV: Mũ bình thiên, về nguyên tắc phải có 12 tua, gọi là miễn lưu, là chuỗi xâu ngọc và san hô. Tua phải ở trước mặt và đằng sau, chứ không phải ở hai bên. Mười hai tua tượng trưng cho 12 tháng nông nghiệp (Cái này là theo Lịch triều hiến chương loại chí của cụ Phan Huy Chú – ông Vũ nói). 

NXD: Còn cảnh đám ma trong phim, ông có ý kiến gì không?

TQV: Người Việt cổ tóc dài, xõa tóc. Trong đám tang thì phải xõa tóc.

NXD: Thưa ông, các nhà làm phim có mời ông tham gia làm phim này với tư cách là cố vấn trang phục không?

TQV: Họ có mời tôi. Và họ đưa đến đây kịch bản văn học và 1 tập tài liệu giới thiệu chung về phim (đạo cụ, hình ảnh, trang phục…). Người mang đến cho tôi là Ông Trịnh Văn Sơn, giám đốc Công ty cổ phần truyền thông Trường Thành và Ông Phạm Xuân Hải, Trưởng phòng Thiết kế của công ty đó. 

Sau buổi đó, họ hẹn một buổi để làm việc chính thức tại nhà tôi, thì tôi có điện lại cho họ là tôi bận. Vì thế không có buổi tiếp xúc sau đó. Từ đó họ cũng không liên hệ gì nữa.

NXD: Thưa, ông có trả lời PV của báo Pháp Luật Tp Hồ Chí Minh rằng ông đã từ chối tham gia tư vấn phục trang cho bộ phim vì hai lý do: Thứ nhất, phim lịch sử của Việt Nam thì không thể quay ở Tàu được, mình phải có phim trường đã rồi hãy làm phim lịch sử. Thứ hai, kịch bản có quá nhiều chi tiết sai và thời gian để thực hiện bộ phim là quá ngắn.

TQV: Đúng vậy. Sau khi xem tài liệu, thì tôi mới nghĩ rằng mình không nên tham gia phim này. Vì vậy, tôi hủy cuộc gặp lần thứ hai với lý do là bận. 

NXD: Xin hỏi ông câu hỏi cuối, như vậy để làm một phim về đề tài lịch sử, từ góc độ một họa sĩ, một nhà nghiên cứu về lịch sử trang phục, thì theo ông vấn đề cốt lõi đáng lưu ý nhất là gì ạ?

TQV: Về mặt văn hóa, VN có ảnh hưởng văn hóa TQ. Đó là điều không ai có thể phủ nhận. Về tổ chức quan chế, tuy là các triều đại VN dựa theo mẫu hình TQ, nhưng vẫn có nhiều khác biệt. Văn hóa VN là văn hóa Đông Nam Á (xăm mình, xõa tóc, ăn trầu, răng đen…), đặc biệt là giao thoa với văn hóa Chăm-pa, thì trang phục, họa tiết, hoa văn làm nên sự khác biệt với Trung Quốc. Hãy xem các hiện vật đào được ở hoàng thành Thăng Long. Rất Đại Việt, rất khác TQ. 

Làm phim về đề tài lịch sử là một công việc vô cùng khó khăn, phức tạp. Nhưng nhiệm vụ của người đạo diễn và họa sĩ thiết kế mỹ thuật trong sáng tác tạo hình cho phim lịch sử (bao gồm kiến trúc, trang phục, màu sắc, họa tiết, phong cách…) là phải nghiên cứu kỹ càng, dựa trên các tư liệu cổ chắc chắn và có căn cứ, làm cho người xem cảm nhận được 1 cách rõ ràng những nét đặc trưng khác biệt của người Việt Nam chúng ta!

Tóm lại, tác phẩm điện ảnh về đề tài lịch sử Việt Nam (dù nhà nước hay tư nhân làm, dù làm ở VN hay ở bất cứ đâu) sẽ phải làm cho người xem cảm nhận được linh hồn, truyền thống và tinh thần Việt Nam.

NXD: Xin cảm ơn Ông!

Trịnh Quang Vũ – Nguyễn Xuân Diện

_____

Xem thông tin liên quan:

___________________________

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Gocomay's Blog

Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ

%d bloggers like this: